België – Zware kritiek op nucleair noodplan

19 januari 2017Het nieuwe Belgische noodplan dat in werking moet treden bij een eventuele kernramp deugt niet. Dat concludeert de Nuclear Transparency Watch (NTW). ‘Het plan houdt onvoldoende rekening met de bevolkingsdichtheid rond de centrales.’

Uit een bericht van De Morgen
‘(…) De Belgische noodplannen voor bij een eventuele kernramp zijn onvoldoende en onsamenhangend. (…) Zo is vastgelegd dat, bij een eventuele ramp, iedereen in een straal van 10 kilometer rond de kerncentrale geëvacueerd moet worden. Nochtans beveelt de Hoge Gezondheidsraad een perimeter van 20 kilometer aan.

“Dit plan houdt onvoldoende rekening met de bevolkingsdichtheid in de buurt van de Belgische kerncentrales. Rond de centrale van Doel wonen bijna tien keer zoveel mensen als rond Fukushima”, zegt Marie-Alix Verhoeven van NTW. De stad Antwerpen ligt bijvoorbeeld op 11 kilometer van Doel en valt dus net buiten de evacuatiezone.

Ook de voorziene verspreiding van jodiumtabletten is onvoldoende, meent de waakhond. De zogenoemde predistributiezone ligt vast op 20 kilometer rond de centrales. Dat moet 100 kilometer zijn, verwijst Verhoeven opnieuw naar de Hoge Gezondheidsraad. Een derde punt van kritiek is dat de bevolking bij de opstelling van de noodplannen te weinig geconsulteerd werd. (…)’

Uit een bericht van HLN
‘(…) De Belgische regering heeft niet geleerd van de gebeurtenissen in Fukushima. Een overheid heeft geen monopolie op de informatieverspreiding, zoals bleek na de ramp in Japan in 2011. Daarom moet het noodplan al opgesteld worden in overleg met de burgers en het maatschappelijk middenveld om de communicatie op elkaar af te stemmen, want in noodsituaties is er geen tijd voor dialoog.
Een andere blinde vlek is wat er moet gebeuren als de noodtoestand dagen en zelfs weken aanhoudt. De overheid gaat er in haar plan van uit dat de burgers de richtlijnen gehoorzaam zullen volgen. Het gedrag van de mensen valt in crisissituaties echter niet te standaardiseren. Bovendien wordt de rol van de overheid na een kernramp in vraag gesteld, waarschuwt NTW. (…)’

‘Noodplan is een ramp op zich’

Voige week noemde Greenpeace het noodplan al ‘een ramp op zich’.
‘(…) Punten van kritiek zijn onder meer het gebrek aan garanties voor een tijdige bevoorrading van jodiumtabletten in heel België en te weinig aandacht voor ‘man made events’ zoals terrorisme. (…) “Het is een illusie te denken dat een evacuatiezone van tien kilometer zal volstaan”, aldus energie-expert Eloi Glorieux. Volgens hem gebeurt de voorbereiding van ruimere evacuaties niet omdat dit te duur zou zijn, aangezien dan ook steden als Antwerpen, Namen en Luik in de radius komen. De vraag is dus of we nog kernenergie willen in een zo dichtbevolkt land als België, werpt Greenpeace op. (…)’

‘Aanpassing noodzakelijk’

Uit de reactie van de Nuclear Transparency Watch (NTW)
‘(…) NTW has written a position paper on the Belgian EP&R (emergency preparedness and response) draft plan. According to Dr Nadja Zeleznik, Chair of Nuclear Transparency Watch: “The main recommendation of NTW is that, before the new EP&R plan is finalised, a broad consultation process is set up with the most important stakeholder: civil society. NTW observes many deficiencies and weaknesses. NTW agrees with the recommendations of the Belgian Superior Health Council and recommends that its advice would form the basis of the new EP&R plan”. (…)’

Minister houdt vast aan het noodplan

Uit het bericht van De Morgen
‘(…) [Minister] Jambon ziet geen heil in een uitbreiding van de evacuatiezone. “Uit onze analyses blijkt dat het weinig zinvol zou zijn om die op te trekken naar meer dan 10 kilometer. Dat kan zelfs contraproductief werken, want zo’n uitbreiding heeft grote gevolgen voor het openbare leven. Dan is schuilen efficiënter.” En dus wordt de schuilzone wel uitgebreid van 10 naar 20 kilometer. In bepaalde situaties, bijvoorbeeld als er schadelijke stoffen vrijkomen, zal de bevolking in de buurt van een kerncentrale geadviseerd worden om binnen te blijven.
Jambon begrijpt de bezorgdheid maar wil nu toch vooruitgaan met het noodplan. “De veiligheid vraagt dat je zo snel mogelijk met een plan komt dat aan de Europese normen voldoet. Als we voortdurend alles in vraag blijven stellen, wanneer kunnen we dan eindelijk tot de uitvoer van een plan komen?”, klinkt het bij zijn woordvoerder. De komende maanden buigt de Europese Commissie zich nog over het plan. Jambon hoopt dat de ministerraad het nog dit voorjaar definitief goedkeurt. (…)’

In de discussie geen aandacht voor gevolgen voor buurlanden

In de rapportage over de discussies over het Belgische nucleaire noodplan wordt nergens gerept over de gevolgen voor Nederland en Duitsland.

Bronnen
De Morgen,  18 januari 2017: “Noodplannen voor kernramp onvoldoende en onsamenhangend”
HLN, 18 januari 2017: “Belgische noodplannen bij kernramp zijn onvoldoende en onsamenhangend”
HLN, 10 januari 2017: Zware kritiek voor nucleair noodplan: “We hebben dus helemaal geen lessen getrokken uit Fukushima”
Nuclear Transparency Watch, 17 januari 2017: The Belgian nuclear emercency draft is inadequate and incoherent
Nuclear Transparency Watch, rapport, 17 januari 2017: Observations of NTW on the Nuclear and Radiological Emergency Plan for the Belgian Territory (pdf, 8 pag.)
Foto links: NTW; foto rechts: Electrabel (centrale Doel)

Auteur: Redactie

Reageren op dit artikel is niet mogelijk.