Klimaatverandering heeft steeds meer gevolgen in Europa

26 januari 2017Het European Environment Agency (EEA) heeft een nieuw rapport uitgebracht over de klimaatverandering in Europa. Het rapport laat zien dat de klimaatverandering in hoog tempo heel Europa raakt, met gevolgen voor ecosystemen, de economie en de volksgezondheid en het welzijn.

Uit het persbericht van de EEA (in het Nederlands EMA)
‘(…) De regio’s van Europa worden als gevolg van klimaatverandering geconfronteerd met een stijgende zeespiegel en extremer weer, zoals frequentere en intensere hittegolven, overstromingen, perioden van droogte en stormen, aldus een rapport dat het Europees Milieuagentschap (EMA) vandaag heeft gepubliceerd. Volgens het rapport, waarin de meest actuele trends en prognoses met betrekking tot klimaatverandering en de gevolgen ervan in Europa worden beoordeeld, zullen betere en flexibelere aanpassingsstrategieën, beleidslijnen en maatregelen van cruciaal belang zijn om deze gevolgen te verzachten.
De waargenomen klimaatveranderingen hebben nu al uiteenlopende gevolgen voor ecosystemen, de economie en de gezondheid en het welzijn van mensen in Europa, aldus het rapport, getiteld ‘Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016’. Zowel in Europa als elders ter wereld wordt het ene record na het andere gebroken wat betreft temperatuur en het niveau van de zeespiegel. Het zee-ijs in het noordpoolgebied slinkt steeds meer. Neerslagpatronen veranderen waardoor natte regio’s in Europa doorgaans natter worden en droge regio’s droger. Het volume van gletsjers en sneeuwbedekking neemt af. Tegelijkertijd nemen in veel regio’s klimaatgerelateerde extremen zowel qua frequentie als qua intensiteit toe zoals bijvoorbeeld hittegolven, zware neerslag en droogte. Verbeterde klimaatprognoses leveren verdere aanwijzingen op dat de klimaatgerelateerde extremen in veel Europese regio’s zullen toenemen. (…)’

Niet alleen negatieve gevolgen
Het zeer uitvoerige EEA-rapport laat veel negatieve effecten van de zich versnellende klimaatverandering zien, al zijn er ook enkele positieve effecten zoals betere omstandigheden voor de landbouw in Noord-Europa.

Belangrijke punten uit het rapport

  • Nu al alarmerende stijging landtemperatuur: 1,5 graad hoger dan tijdens het pre-industriële tijdperk.
  • Landtemperatuur zal verder stijgen: met 1 tot 4,5 graad bij gematigde CO2-uitstoot, met 2,5 tot 5,5 graad bij hoge uitstoot.
  • Zwaarste gevolgen in Zuid-Europa (’s zomers) en Noord-Oost Europa (’s winters).
  • Natte regio’s worden natter, droge worden droger.
  • Nu al meer stormen, overstromingen, hittegolven, droogtes en bosbranden. Risico op deze ‘klimaatgerelateerde extremen’ nemen toe.
  • Klimaat in Europa warmt sneller op dan in de rest van de wereld.
  • Grote economische gevolgen. Sinds 1980 heeft de klimaatverandering Europa al meer dan 400 miljard euro gekost. (In Nederland 6 mrd euro, waarvan 45% gedekt door verzekeringen). Schade zal veel groter worden (maar EEA becijfert dat niet).
  • Voor Nederland: meer zware neerslag, hoger rivierdebiet, meer overstromingen, meer winterstormen. Positief: minder vraag naar energie voor verwarming.
  • Forse afname van de Europese gletsjers met grote gevolgen voor de Europese rivieren, drinkwatervoorzieningen, irrigatie, landbouw en elektriciteitsvoorziening.
  • Het aantal ernstige overstromingen neemt toe, vooral de ‘flash floods’ (als gevolg van lokale maar intense regenbuien).
  • Gezondheidseffecten: verspreiding ziekte van Lyme, toename infecties met het West-Nijl-virus, toename Aziatische tijgermug en zandvliegen.
  • Door het toenemend aantal hittegolven zullen tienduizenden Europeanen voortijdig sterven.

Uit een bericht van de NOS
‘(…) Rotterdam, Amsterdam en Den Haag worden specifiek genoemd als steden die last gaan krijgen van erg warme nachten. In de Randstad hebben steden op dit moment nagenoeg geen onaangenaam hete nachten. Maar verwacht wordt dat er daar in 2050 ruim dertig onaangenaam warme nachten per jaar zullen voorkomen. In het rapport staat dat veel gebouwen in deze steden niet gebouwd zijn om dergelijk warmte buiten te houden. (…)’

Uit een bericht van De Morgen
‘(…) In werkelijkheid zullen we nooit plots wakker worden in een nieuwe ijstijd. De verandering verloopt geleidelijk, maar daarom zijn de gevolgen ervan niet minder zwaar. Europa wordt al geconfronteerd met een stijgende zeespiegel en extremer weer. (…)’

Wat te doen
Uit het persbericht van de EEA (in het Nederlands EMA)
‘(…) Het gaat de goede kant op met de integratie van aanpassing aan de klimaatverandering in ander beleid, maar er is ruimte voor verdere verbetering. Andere mogelijke vervolgmaatregelen zijn onder meer het versterken van de beleidssamenhang op verschillende beleidsterreinen en bestuursniveaus (EU, transnationaal, nationaal en subnationaal), flexibelere vormen van aanpassingsgericht beheer en het combineren van technologische oplossingen, op ecosystemen gebaseerde benaderingen en ‘zachte’ maatregelen. (…)
“De klimaatverandering zal nog vele decennia voortduren. De omvang van de klimaatverandering in de toekomst en de gevolgen ervan zullen afhangen van de doeltreffendheid waarmee we uitvoering geven aan onze wereldwijde overeenkomsten om broeikasgassen terug te dringen, maar ook van de juiste aanpassingsstrategieën en beleidsmaatregelen om de risico’s van de huidige en verwachte klimaatextremen te verminderen”, aldus Hans Bruyninckx, directeur van het EMA. (…)’

Uit een bericht van de NOS

‘(…) Volgens EMA gaat de klimaatverandering nog tientallen jaren door. Beleidsmakers houden steeds beter rekening met de veranderingen, maar het kan beter, zegt het agentschap. Beleid op Europees en landelijk niveau moet beter op elkaar worden afgestemd. Verder moet het kennisniveau over klimaatverandering omhoog. (…)’

 

Bronnen
European Environment Agency, persbericht, 25 januari 2017: Steeds ernstiger risico’s voor ecosystemen, de menselijke gezondheid en de economie in Europa als gevolg van klimaatverandering
European Environment Agency, rapport, 25 januari 2017: Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016 (pdf, 422 pag.)
European Environment Agency, 25 januari 2017: Key findings – Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016
NOS, 25 januari 2017: Meer hittegolven in Europa, hete nachten in de Randstad
De Morgen, 25 januari 2017: Klimaat verandert al volop, ook in Europa
De Morgen, 25 januari 2017: Ons klimaat staat in brand: dit zijn de opvallendste grafieken
Foto: EEA

Auteur: Redactie

Reageren op dit artikel is niet mogelijk.