Vraagtekens bij nieuwe subsidieregeling voor particuliere huiseigenaren

20 september 2016Sinds vorige week is er een nieuwe extra subsidieregeling om particuliere huiseigenaren te stimuleren tot energiebesparende maatregelen. Maar er worden nu al vraagtekens gezet bij het nut van de regeling.

Het gaat om een extra subsidiemogelijkheid voor isolatie van dak, gevel, spouwmuur, vloer en hoogrendementsglas. De regeling biedt zo’n 20% subsidie op de kosten, maar geldt alleen als de aanvrager tenminste twee maatregelen treft.
Uit de aankondiging van RVO.nl
‘(…) Gaat u in uw huis of appartement maatregelen nemen voor energiebesparing? Vraag dan de Subsidie energiebesparing eigen huis aan. De subsidie stimuleert energiebesparing in bestaande woningen in de particuliere koopsector. U kunt subsidie van 15 september 2016 tot en met 31 december 2018 aanvragen. Particuliere woning- en appartementseigenaren en Verenigingen van Eigenaren kunnen gebruik maken van de regeling.
De Subsidie energiebesparing eigen huis ontvangt u als u minimaal 2 energiebesparende maatregelen neemt. Daarnaast ontvangt u subsidie als u advies inwint. De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) behandelt de subsidieaanvragen op volgorde van binnenkomst. U kunt kiezen uit verschillende maatregelen:

Energiebesparende maatregelen
U neemt 2 of meer energiebesparende maatregelen om subsidie te kunnen ontvangen. U kunt kiezen uit isolatie van dak, gevel, spouwmuur, vloer/bodem en het aanbrengen van hoogrendementsglas.

Aanvullende maatregelen
Wilt u een stap verder gaan? Op aanvullende energiebesparende maatregelen zoals isolerende deuren en kozijnen ontvangt u extra subsidie.

Zeer energiezuinig pakket
Gaat u nog een stap verder? Voldoen uw energiebesparende en aanvullende energiebesparende maatregelen aan zwaardere eisen van bijvoorbeeld isolatie? Wie zijn héle huis of gebouw voorziet van een zeer energiezuinig pakket aan maatregelen, krijgt een bonus bovenop de subsidie. Voor verenigingen van eigenaren geldt die bonus per appartement. (…)’

‘Het is de vraag of deze aanpak gaat werken’

Sible Schöne, programmadirecteur van HIER Klimaatbureau, vraagt zich in een column op Energiepodium af of deze subsidie wel gaat werken.

Uit de column van Schöne
‘(…) Deze regeling is een uitvloeisel van de onderhandelingen begin dit jaar over het belastingplan. D66 sleepte daar eenmalig € 100 miljoen uit voor energiebesparing, waarvan 60 miljoen naar deze regeling gaat. Het idee achter de eis dat tenminste twee nieuwe maatregelen worden genomen is dat woningeigenaren zo omvangrijke maatregelen nemen en in een keer naar label A of B gaan.
Het is de vraag of deze aanpak gaat werken. De ervaringen met marketing van verschillende maatregelen tegelijk zijn ronduit negatief. In de praktijk nemen mensen meestal de maatregelen een voor een. Veel mensen hebben het geld niet om meerdere maatregelen tegelijk te nemen. Voor het uiteindelijke resultaat maakt het ook niets uit. De regeling roept de nodige kritische reacties op in de markt, met name bij de na-isolatiebedrijven die zijn gespecialiseerd in één maatregel, zoals vloerisolatie of spouwmuurisolatie.
De vraag is ook hoe lang deze regeling blijft. Terwijl ze nog maar net van kracht is, wordt in de Borgingscommissie van het Energieakkoord onderhandeld over een totaal andere aanpak. Er liggen twee voorstellen op tafel. De ene is een energiebesparingsverplichting: energiedistributiebedrijven moeten via een systeem van witte certificaten een bepaalde hoeveelheid energiebesparing realiseren. Omdat veel energiebedrijven in de praktijk weinig meer doen aan energiebesparing is door deze sector samen met Netbeheer Nederland en de Nederlandse Vereniging voor Duurzame Energie een tenderregeling als alternatief bedacht. Hier kan elk bedrijf op inschrijven, dus ook aannemers en na-isolatiebedrijven. Naar verluidt werkt RvO al aan de uitwerking van deze beide opties.

Voor al deze regelingen geldt dat er geen onderscheid wordt gemaakt tussen maatregelen die nu al genomen worden en nieuwe maatregelen. Dat kan in de praktijk ook niet, maar het vermindert wel het effect van de regeling. De isolatiemaatregelen die nu zonder subsidie worden genomen, zijn voldoende om het budget van 60 miljoen in een jaar uit te putten.

Maar er is meer. Terwijl Binnenlandse Zaken en de Borgingscommissie sturen op de doelstelling om jaarlijks 300.000 woningen goed te isoleren, heeft EZ in het Energierapport inmiddels volkomen terecht gekozen voor een andere doelstelling: om aan het akkoord van Parijs te voldoen moeten we binnen 35 jaar stoppen met aardgas in de gebouwde omgeving.

Het is inmiddels duidelijk dat dit een heel andere, veel meer wijkgerichte aanpak vraagt, die aansluit bij de vervangingsplannen van de netwerkbedrijven. Het PBL pleit in haar publicatie‘Opties voor energie- en klimaatbeleid’ voor een ‘deltaplan’ voor de verduurzaming van de warmtevoorziening, een samenhangende aanpak van alle relevante partijen, waarbij de komende jaren knelpunten in de landelijke wetgeving worden weggenomen, gemeenten een sleutelrol krijgen bij de opstelling van warmteplannen en veel wordt geleerd. Zij wijst er daarbij op dat het meestal onvoldoende is om te isoleren tot het niveau van label B-woningen. Het instrumentarium moet zijn gericht op hogere isolatie tot label A+. Een vergelijkbaar geluid komt vanuit het programma Stroomversnelling, dat zich richt op nul-op-de-meter woningen. De ervaring in dat programma is dat isoleren naar niveau A+ alleen mogelijk is als de goedkope maatregelen de duurdere financieren. Kortom precies het tegenovergestelde van de regelingen die nu starten of in de maak zijn. Deze zijn erop gericht, zoals Milieu Centraal aangeeft in de voorlichtingscampagne voor de regeling van Blok de terugverdientijd van maatregelen te verlagen van vijf naar vier jaar.
Het is te laat om de regeling van Blok nog aan te passen. Maar hopelijk kiest de Borgingscommissie er in navolging van EZ wel voor om te sturen op de nieuwe doelstelling wonen zonder aardgas en gemeenten de kans te geven om samen met woningcorporaties en lokale energie initiatieven op wijkniveau te starten en stapsgewijs te leren hoe deze transitie er in de praktijk uit kan zien. (…)’

Bronnen
RVO.nl, Subsidie energiebesparing eigen huis
Energiepodium, 19 september 2016: Sible Schöne: Doormodderen naar label B of wonen zonder aardgas
Foto: FluxEnergie/© Paul Tolenaar

Auteur: Redactie

Reageren op dit artikel is niet mogelijk.