FluxEnergie https://www.fluxenergie.nl Vakblad voor de energiesector Mon, 22 Oct 2018 08:30:54 +0200 nl hourly 1 https://wordpress.org/?v=4.9.8 https://www.fluxenergie.nl/wp-content/uploads/2017/07/favicon.png FluxEnergie https://www.fluxenergie.nl 32 32 Vlaamse investeringssteun voor drijvende zonnepanelen https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-investeringssteun-voor-drijvende-zonnepanelen/ https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-investeringssteun-voor-drijvende-zonnepanelen/#respond Mon, 22 Oct 2018 08:30:54 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63584 Vlaams minister van energie Bart Tommelein (VLD) geeft voor het eerst investeringssteun aan een energieproject met drijvende zonnepanelen. Hij geeft de nv Floating PV maximaal 2,05 miljoen euro vanuit een budget voor de ondersteuning van innovatieve hernieuwbare energieprojecten.

“Als overheid steunen wij nieuwe technologieën tot ze marktrijp zijn,” legt Tommelein uit. “We verwachten een hoger rendement van drijvende zonnepanelen omdat ze kunnen meedraaien met de zon en omdat ze langs beide zijden zonnecellen hebben.” Onderzoek wees uit dat het water de productiviteit van zonne-panelen gunstig beïnvloedt, onder meer door zijn koelende werking en de reflectie van het zonlicht.

Floating PV zal vijf hectare drijvende zonnepanelen bouwen op de plassen van zandontginningsbedrijf Sibelco in Dessel, in de Antwerpse Kempen. Het gaat om zonnepanelen die verschillende innovatieve technieken integreren: zonnetracking waardoor de panelen meedraaien met de zon, een zich aanpassende hellingshoek, dubbelzijdige zonnepanelen en actieve koeling. De graad van innovatie is bepalend voor de ondersteuning vanuit een speciaal fonds voor innovatieve hernieuwbare energieprojecten. De investeringssteun voor dit project bedraagt 25% van de in aanmerking komende kosten.

Nederland

Dergelijke drijvende zonnepanelen zijn een nieuwigheid in Vlaanderen. In onder meer Japan en China bestaan ze al, maar ook Nederland staat al een eind verder. De plannen voor de aanleg van zonneparken in Tynaarlo en Zwolle –eveneens op zandwinningsplassen– zijn al ver gevorderd. Verder wil een consortium van bedrijven en kennisinstellingen 15 kilometer uit de kust van Scheveningen de eerste Nederlandse drijvende zonnecentrale op zee bouwen. Het Nederlandse ministerie van economische zaken en klimaat steunt dit initiatief met 1,4 miljoen euro.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-investeringssteun-voor-drijvende-zonnepanelen/feed/ 0
Zowel fans als critici naar Shells Generation Discover festival https://www.fluxenergie.nl/zowel-fans-als-critici-naar-shells-generation-discover-festival/ https://www.fluxenergie.nl/zowel-fans-als-critici-naar-shells-generation-discover-festival/#respond Sun, 21 Oct 2018 22:10:49 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63592 De voorbije dagen vond op het Malieveld in Den Haag voor de derde keer op rij het Generation Discover festival plaats, een organisatie van energiebedrijf Shell en twintig partners. Jongeren van 8 tot 14 jaar kwamen er op een speelse en interactieve manier in aanraking met wetenschap en technologie.

Ze konden er zelf een drone besturen, racen met een zoutwaterauto, energie opwekken op een kinetische dansvloer, bouwen aan het virtuele Nederland van de toekomst en digitaal muziek samenstellen”

Volgens Shell was het festival dit jaar grootser opgezet dan ooit. Bij de opening was ook Marjan Hammersma aanwezig, secretaris-generaal van het ministerie van onderwijs, cultuur en wetenschap. Samen met Marjan van Loon, topvrouw bij Shell Nederland en voormalig wereldrecordhouder Rubiks kubus-speedcuber Mats Valk ging ze de uitdaging aan om in een race tegen de klok gezamenlijk zeventien Rubiks kubussen op te lossen, een kubus voor elke internationale duurzaamheidsdoelstelling van de Verenigde Naties.

Marjan van Loon: “Dit jaar stonden de internationale duurzaamheidsdoelstellingen van de Verenigde Naties centraal. Hoe kunnen we wetenschap en technologie gebruiken voor werelduitdagingen zoals hongersnood, watertekort en milieuvraagstukken.”

“Het is goed om te zien dat het bedrijfsleven zich inzet voor de promotie van wetenschap, technologie en innovatie onder jongeren. Zij zijn vaak minder bekend met bètavakken, terwijl techniekonderwijs juist essentieel is voor onze toekomst,” luidt de commentaar van Marjan Hammersma. “Met het Generation Discover festival dragen de betrokken partijen bij aan de ontwikkeling van jong talent en wordt een belangrijk zaadje geplant.”

Maar lang niet iedereen deelt haar enthousiasme. Vlakbij het festival bootste burgerbeweging Fossielvrij Onderwijs vrijdag een olielekkage na. De “olie” lekte uit een 20 meter lange “oliebuis” in de kleuren van Shell. “Met Generation Discover doet Shell net alsof het groen is en dat het begaan is met de toekomst, maar Shell is 98% fossiel en ligt daarmee op ramkoers met de toekomst’,” betoogt Femke Sleegers van Fossielvrij Onderwijs. De beweging maakt zich grote zorgen over de invloed van Shell op kinderen. “Via Generation Discover en ‘coole’ lespakketten op school geeft Shell een gevaarlijke boodschap aan kinderen, namelijk dat fossiele brandstoffen nog heel lang normaal blijven in de wereld. Festival Generation Discover is pure greenwashing. Wij roepen leraren, ouders en de minister van onderwijs op om Shell ver te houden van het onderwijs,” aldus Sleegers. “De slogan van de campagne is dan ook: ‘Stuur Shell de klas uit.’

De kritiek van Fossielvrij Onderwijs is niet nieuw en bleef niet zonder gevolgen. Zo besloot de gemeente Den Haag om het festival niet verder te subsidiëren. En enkele tientallen scholen van de Stichting Christelijk Onderwijs Haaglanden bleven er dit jaar weg. “De Partij voor de Dieren heeft Kamervragen gesteld over de betrokkenheid van het ministerie van onderwijs bij het festival. Drie organisaties lieten hun logo verwijderen van de website van Generation Discover,” merkt Sleegers op.

Dubbele uitdaging

Shell pareert de kritiek. “De Shell Groep heeft klimaatverandering en de essentiële rol die energie speelt bij het stimuleren van de wereldeconomie, het verhogen van de levensstandaard en het verbeteren van leefomstandigheden, al lang geleden erkend. Toch zijn er nog steeds meer dan één miljard mensen op de wereld die geen toegang hebben tot veilige, betrouwbare energiebronnen en de elementaire behoeften waarin daarmee wordt voorzien. De samenleving moet voldoen aan de groeiende vraag naar energie en tegelijkertijd de transitie naar een koolstofarmere wereld maken,” formuleerde ondernemingssecretaris Linda Szymanski al eerder dit jaar.

“Shell ondersteunt krachtig het Akkoord van Parijs. Begin april publiceerden we het Shell Energy Transitions-rapport waarin we onze intentie om te komen tot een koolstofarmere toekomst schetsten. Het is onze ambitie om de netto koolstofvoetafdruk van de energieproducten die we verkopen in lijn met de samenleving te verminderen. Wij schatten dat dit tegen 2050 een halvering zal betekenen, waardoor wij de portefeuille van producten die we verkopen moeten veranderen.”

“Hoewel Shell nog steeds voornamelijk een olie- en gasmaatschappij is en we verwachten dat de wereldwijde vraag naar olie en gas zal blijven groeien, hebben we miljarden dollars geïnvesteerd in een reeks koolstofarme technologieën, waaronder koolstofafvang en -opslag, biobrandstoffen, waterstof, zonne-energie en windenergie.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/zowel-fans-als-critici-naar-shells-generation-discover-festival/feed/ 0
2 miljoen euro binnen 1 dag voor crowdfunding huurzonnesystemen https://www.fluxenergie.nl/2-miljoen-euro-binnen-1-dag-voor-crowdfunding-huurzonnesystemen/ https://www.fluxenergie.nl/2-miljoen-euro-binnen-1-dag-voor-crowdfunding-huurzonnesystemen/#respond Fri, 19 Oct 2018 20:24:48 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63578 Via crowdfunding op het platform duurzaamInvesteren.nl heeft de Utrechtse verhuurder van zonnepanelen Solease op minder dan een werkdag 2 miljoen euro opgehaald. Het was de vierde keer dat Solease gebruik maakte van crowdfunding.

Al na 8 minuten stond de teller op 1 miljoen euro en zes uur later was het doelbedrag van 2 miljoen euro bereikt. Dit geld zal dienen om ruim 450 woningen van huurzonnepanelen te voorzien.

Heel wat huiseigenaren kunnen of willen de investering voor zonnepanelen niet opbrengen. Om zonnepanelen toch bereikbaar én aantrekkelijk te maken voor iedereen die beschikt over een eigen dak, verhuurt Solease zonnepanelen voor een maandbedrag dat vaak lager ligt dan de huidige elektriciteitsrekening van de huurder. Volgens Solease kan dit de energietransitie versnellen. Door zonnepanelen te huren houden de gebruikers ervan hun eventuele spaargeld beschikbaar voor energiebesparende maatregelen en slaan ze twee energetische vliegen in één klap.

Solease werkt samen met verschillende regionale energiefondsen om in deze regio’s particuliere woningen te verduurzamen. Hiervoor stelden de fondsen al acht miljoen euro beschikbaar. Door de snelle groei van Solease is dit niet voldoende. Daarom organiseerde Solease een vierde crowdfundingcampagne.

Anderhalf jaar geleden haalde het al 1 miljoen euro op in zeven uur. In juni dit jaar ging het een stuk sneller, 1 miljoen in dertig minuten.

“De vraag naar zonnepanelen is nu groter dan ooit,” zegt Pierre Vermeulen, ceo en oprichter van Solease. “Dit komt doordat mensen zich voorbereiden op de toekomst. Al ruim een half miljoen Nederlandse gezinnen zijn overgestapt op zonne-energie. Dat is geen druppel op de gloeiende plaat meer, dat is impact. Maar nog ruim 6 miljoen particuliere daken zijn leeg. Dat vraagt om actie.”

Uitbreiding

Solease sluit daarbij de uitbreiding van zijn productaanbod niet uit. “We zijn ons aan het oriënteren om in de toekomst ook andere duurzame alternatieven te kunnen aanbieden, bijvoorbeeld warmtepompen,” aldus Vermeulen, die ook al een blik werpt over de landsgrens.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/2-miljoen-euro-binnen-1-dag-voor-crowdfunding-huurzonnesystemen/feed/ 0
België heropent afgedankte centrales om kernreactoren te vervangen https://www.fluxenergie.nl/belgie-heropent-afgedankte-centrales-om-kernreactoren-te-vervangen/ https://www.fluxenergie.nl/belgie-heropent-afgedankte-centrales-om-kernreactoren-te-vervangen/#comments Fri, 19 Oct 2018 15:51:12 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63571 De Belgische regering en de grootste Belgische elektriciteitsbedrijven blijven verwoed de nodige megawatt bij elkaar sprokkelen om in november een mogelijke black-out te vermijden. De oorzaak van dit risico is de gelijktijdige onbeschikbaarheid van zes van de zeven Belgische kernreactoren. In normale omstandigheden is het nucleaire park goed voor 50 à 60% van de binnenlandse stroomproductie.

Een deel van het tekort kan worden ingevuld door extra invoer vanuit het buitenland. Federaal energieminister Marie Christine Marghem (MR) bereikte hierover deze week een akkoord met Duitsland. Duitsland wil zich wel engageren om elektriciteit te leveren tijdens Belgiës donkerste uren, maar die bereidheid botst op fysieke grenzen. Het Belgische en het Duitse stroomnet zijn nog niet rechtstreeks met elkaar verbonden (dat gebeurt pas in 2020), zodat de levering via Nederland, Luxemburg of Frankrijk moet plaatsvinden. Maar ook deze interconnectiefaciliteiten hebben een begrensde capaciteit.

De grootste inspanningen zullen dan ook in België zelf moeten worden geleverd. Marktleider Engie heef een overeenkomst gesloten met chemiereus Bayer. Die kan zijn wkk-installatie in het Antwerpse havengebied ter beschikking stellen wanneer er zich een stroomtekort zou voordoen. Engie kan ook het stof blazen van een aantal dieselaggregaten op zijn eigen sites. Het energiebedrijf probeert ook overeenkomsten te sluiten met grote industriële klanten om hun verbruik via het net te verminderen wanneer er onvoldoende elektriciteit zou zijn.

Engie huurder van vroegere eigen centrales

Maar het zwaarste verschil zal in principe worden gemaakt door het heropstarten van de oude centrales in Vilvoorde en Genk-Langerlo. De centrale in Langerlo veranderde de voorbije jaren meermaals van eigenaar. Engie huurt er tot einde maart de twee gasturbines, elk met een vermogen van 44 megawatt (MW). De huidige eigenaar, een projectontwikkelaar, was eigenlijk van plan de centrale te slopen. Engie onderzoekt nu of de turbines na een slaap van anderhalf jaar nog in voldoende goede conditie verkeren om opnieuw te werken.

Ook de gasgestookte centrale van Vilvoorde (255 MW) behoorde ooit tot het patrimonium van Engie zelf. Engie gaat ze nu huren bij haar huidige eigenaar, het Bulgaarse Energy Market. Alles samen kan Engie al minstens 485 MMw invullen van de 750 MW die nog tekort zijn door het uitvallen van de kernreactoren.

EDF Luminus, de op één na grootste Belgische stroomproducent, probeert zijn kleine gasgestookte elektriciteitscentrale in Gent Ham (54 MW), die het in november vorig jaar sloot, op korte termijn weer operationeel te maken.

“Het Vlaams Parlement heeft enkele dagen geleden in spoedprocedure een decreet goedgekeurd dat de plaatsing van tijdelijke gas- en dieselinstallaties en de heropstart van stilgelegde installaties mogelijk maakt,” zegt Engie-woordvoerster Hellen Smeets.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/belgie-heropent-afgedankte-centrales-om-kernreactoren-te-vervangen/feed/ 1
Shell vergroent netverliezen Liander met GO uit Noordzee https://www.fluxenergie.nl/shell-vergroent-netverliezen-liander-met-go-uit-noordzee/ https://www.fluxenergie.nl/shell-vergroent-netverliezen-liander-met-go-uit-noordzee/#respond Thu, 18 Oct 2018 20:00:32 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63566 De Nederlandse distributienetbeheerder voor elektriciteit en aardgas Alliander heeft met energiebedrijf Shell een akkoord gesloten voor de vergroening van zijn netverliezen.

Zoals alle distributienetbeheerders voor elektriciteit heeft Liander af te rekenen met netverliezen. Die ontstaan bij het transport van energie. Liander verbruikt jaarlijks zo’n 1.600 gigawattuur aan elektrische energie om deze netverliezen te compenseren. Dit is vergelijkbaar met het energieverbruik van circa 355.000 gemiddelde Nederlandse huishoudens.

Vanuit maatschappelijk oogpunt heeft de netbeheerder ervoor gekozen om deze netverliezen op een duurzame manier te compenseren. Liander doet dit door de aankoop van zogenoemde Garanties van Oorsprong (GO). GO worden uitgereikt aan de producenten van groene stroom, als bewijs van het groene karakter van die stroom. Ze mogen die GO en de stroom wel afzonderlijk van elkaar verkopen. GO zijn in heel Europa geldig.

GO brengeen stabiliteit op de energiemarkt en gaan monopolievorming en excessieve prijzen tegen. Leveranciers van elektriciteit met een tekort aan eigen groene productie kunnen zo (om aan de groene eisen van hun klanten en overheid te voldoen) elektriciteit inkopen bij de goedkoopste aanbieder en een groen etiket bij een aanbieder die meer groene stroom heeft dan zijn eigen klanten dergelijke stroom vragen. Het verstevigt ook de business case van groenestroomproducenten in gebieden waar nauwelijks of geen grijze stroom wordt geproduceerd, zoals Noorwegen of IJsland en werkt een concurrentiële markt in de hand.

Je kan het economisch vergelijken met drinkwater in een groene fles, in een markt met veel waterproducten en weinig groene flessenmakers. Zolang je het water en de flessen afzonderlijk kan aankopen blijft de kans klein dat een grote waterproducent zijn concurrenten op de water-in-groene-flessenmarkt uitschakelt door de flessenfabriek op te kopen.

Het systeem krijgt ook kritiek, omdat je hiermee in Nederland perfect steenkool kunt blijven verbranden en toch groene –eigenlijk vergroende– stroom leveren met niet-groene productiemiddelen. Het contract van Liander met Shell betreft niet de bekritiseerde GO uit verre landen, maar GO van de Nederlandse offshore windparken Borssele III en IV, die momenteel worden ontwikkeld door het consortium Blauwwind (Partners Groep, Shell, Van Oord, Eneco en Diamond Generation Europe). Shell neemt zelf 50% van de door Borssele III en IV gegenereerde energie af. Daaruit kan het GO aanbieden aan onder meer Liander. Liander vergroent vandaag al circa 40% van zijn netverliezen. Met dit nieuwe contract zal het vanaf 2021 nog eens 11 tot 14% ervan vergroenen.

Energietransitie faciliteren

Mascha van Vuuren, directeur klant en markt bij Liander: “We kozen ervoor deze GO alleen afkomstig te laten zijn van nieuw te bouwen Nederlandse duurzame bronnen. Hiervoor zijn en worden lange-termijnafspraken gemaakt. Hiermee wil Liander de energietransitie in Nederland faciliteren.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/shell-vergroent-netverliezen-liander-met-go-uit-noordzee/feed/ 0
Haven Amsterdam wil grootste Europese groene waterstofcluster worden https://www.fluxenergie.nl/haven-amsterdam-wil-grootste-europese-groene-waterstofcluster-worden/ https://www.fluxenergie.nl/haven-amsterdam-wil-grootste-europese-groene-waterstofcluster-worden/#respond Thu, 18 Oct 2018 18:22:29 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63561 Chemiebedrijf Nouryon, Tata Steel en de haven van Amsterdam gaan samen de haalbaarheid bestuderen van een groene waterstofcluster in de regio Amsterdam. Ze beschouwen groene waterstof als essentieel voor het behalen van de Nederlandse klimaatdoelstellingen en het creëren van een meer circulaire economie.

Dit kan bijvoorbeeld door waterstof te combineren met emissies uit staalproductie en zo nieuwe grondstoffen te maken. Eerst verkennen ze de haalbaarheid van een waterelektrolysefabriek met een vermogen van 100 megawatt (MW) voor de productie van maximaal 15.000 ton waterstof per jaar, plus zuurstof, op het terrein van Tata Steel aan het einde van het Noordzeekanaal in IJmuiden.

Door het gebruik van elektriciteit uit hernieuwbare bronnen maakt deze eerste installatie een CO2-besparing van circa 350.000 ton per jaar mogelijk, vergelijkbaar met de uitstoot van ruim 40.000 huishoudens. Een definitief investeringsbesluit over deze fabriek wordt verwacht in 2021. De betrokken bedrijven hebben de ambitie om de technologie verder op te schalen.

Nouryon, het vroegere AkzoNobel Specialty Chemicals, gaat de fabriek beheren, Tata Steel wil de zuurstof gebruiken voor de verdere verduurzaming van zijn productieprocessen. Daarnaast gaan beide ondernemingen samen verschillende routes verkennen voor het gebruik van waterstof om emissies van staalfabrieken om te zetten in bruikbare chemicaliën en producten. Het Amsterdamse havenbedrijf richt zich op de infrastructuur voor de verdere distributie van groene waterstof, als basis voor de ontwikkeling van nieuwe industrieën en emissievrij transport in de regio Amsterdam.

“Realistisch alternatief”

“Deze samenwerking bouwt voort op onze bestaande initiatieven om de ontwikkeling van een duurzame chemische industrie te ondersteunen,” zegt Nouryon-directeur Knut Schwalenberg. “Groene waterstof is een realistisch alternatief voor fossiele grondstoffen. Ook maakt het nieuwe vormen van groene chemie mogelijk zoals het gebruik van emissies van staalproductie, CO2 of afval voor de productie van kunststoffen. Dit maakt de overstap naar nieuwe, circulaire waardeketens mogelijk.”

Volgens Hans Fischer, ceo van Tata Steel Europe, kan dit project kan een opstap zijn om in de toekomst grote hoeveelheden betaalbare waterstof beschikbaar te maken en Tata zelf in staat stellen een CO2-neutrale staalproducent te worden.”

“Grootschalige productie van groene waterstof, aangewakkerd door offshore wind, zal het voor het Noordzeekanaalgebied mogelijk maken een grote stap te zetten richting klimaatneutrale, circulaire industrie,” stelt Koen Overtoom, ceo van het Amsterdamse havenbedrijf.”

De drie projectpartners streven ernaar voldoende schaal creëren om alle emissies van de fabriek van Tata Steel in IJmuiden op te vangen en te gebruiken voor de productie van nieuwe materialen. De ontwikkeling van de groene waterstofcluster moet volgens hen ook emissievrije autobussen en zwaar transport in de hele Amsterdamse regio mogelijk maken.

Waterstof bij de vleet

Op korte tijd lijken veel bedrijven gebeten door een waterstofmicrobe. Het project bij Tata werd bekendgemaakt amper een dag nadat Gasunie, Tennet en Thyssennet uitpakten met hun idee plan om in het noorden van Duitsland een power-to-gas-installatie met een vermogen van eveneens 100 MW op te trekken. Opnieuw Gasunie, maar ditmaal in combinatie met Engie, maakte rond dezelfde tijd bekend dat ze een waterstoffabriek –weer van 100 MW– wil bouwen in het noorden van Nederland.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/haven-amsterdam-wil-grootste-europese-groene-waterstofcluster-worden/feed/ 0
Gasunie en Tennet gaan mee waterstofcentrale bouwen in Duitsland https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-tennet-gaan-mee-waterstofcentrale-bouwen-in-duitsland/ https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-tennet-gaan-mee-waterstofcentrale-bouwen-in-duitsland/#respond Wed, 17 Oct 2018 19:41:14 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63554 De ganstransportnetbeheerders Gasunie en Thyssennet en stroomnetbeheerder Tennet gaan samen een power-to-gas-installatie met een vermogen van 100 megawatt bouwen. Die installatie moet met –duurzame– stroom via elektrolyse waterstof produceren.

Het project draagt de naam Element 1, omdat waterstof het eerste element is in de tabel van Mendelejev. Bij oplevering, in fasen vanaf 2022, zal deze faciliteit de grootste power-to-gas-installatie in Duitsland zijn.

Ze wordt opgetrokken nabij een transformatorstation van Tennet in de noordelijke deelstaat Nedersaksen, waar stroom van windmolens op zee samenkomt en verder wordt verdeeld. Op momenten dat er meer windstroom is dan gebruikers nodig hebben, kan de stroom waterstof produceren. Voor waterstof bestaan er tal van duurzame toepassingen. Bovendien kan het relatief makkelijk worden opgeslagen.

Door via power-to-gas de tijdelijke energie-overschotten van windmolens op te slaan in waterstof krijgt Tennet de beschikking over een belangrijk middel om de flexibiliteit in zijn stroomtransportsysteem te vergroten. Voor beheerders van stroomnetten is het door het steeds toenemende aandeel van weersafhankelijke stroomproductie uit wind en zon een steeds grotere uitdaging om de netten in balans te houden. Omzetting in waterstof biedt dan uitkomst.

De groene energie van de -windparken in zee kan dan in gasvorm ingezet worden in de industrie in het Ruhrgebied, in de mobiliteit, of tijdelijk ondergronds worden opgeslagen. Waterstof kan ook worden bijgemengd in de aardgasdistributienetten en verkocht worden in waterstoftankstations. De drie partners willen vanaf 2022 stapsgewijs groene stroom opslaan in het “groene gas” en zo ervaring op te doen met power-to-gas op industriële schaal.

In Nederland

Ook in Nederland is Gasunie met tal van waterstofinitiatieven bezig. Onder de naam North Sea Wind Power Hub kijkt Gasunie samen met Tennet, het Deense netbedrijf Energinet.dk en de Rotterdamse haven naar grootschalige omzetting van windenergie. Hierbij denken ze aan eilanden in de Noordzee (power link islands) waar groene stroom van de windparken op zee samenkomt en niet alleen via kabels naar land wordt gebracht maar op termijn ook in de vorm van waterstofgas.

Gasunie heeft in het kader van het klimaatakkoord plannen ingebracht om een landelijk basistransportnet voor waterstof te creëren, grotendeels gebaseerd op hergebruik van het bestaande gastransportnetwerk. Daarmee kunnen de grote industriële centra in Nederland met elkaar worden verbonden. Industrieën gebruiken nu al waterstof, maar zullen voor de verduurzaming van hun hogetemperatuur-processen in de toekomst veel groene waterstof nodig hebben. Ook als schone brandstof voor auto’s, vrachtwagens en bussen is waterstof interessant.

In Zeeuws-Vlaanderen is Gasunie al gestart met een waterstofleiding, gebruikmakend van een bestaande aardgasleiding. In Noord-Nederland is dochter Energystock volop aan de slag met HyStock, waar zonne-energie wordt omgezet in waterstof, die als duurzame brandstof voor bijvoorbeeld auto’s kan dienen. Ook zijn er vergevorderde plannen voor een power-to-gasinstallatie (electrolyser) in Noord-Nederland.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-tennet-gaan-mee-waterstofcentrale-bouwen-in-duitsland/feed/ 0
Wallonië gaat meer blauwe elektriciteit uit Maaswater halen https://www.fluxenergie.nl/wallonie-gaat-meer-blauwe-elektriciteit-uit-maaswater-halen/ https://www.fluxenergie.nl/wallonie-gaat-meer-blauwe-elektriciteit-uit-maaswater-halen/#respond Wed, 17 Oct 2018 17:47:36 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63550 De Waalse coöperatie Emissions Zéro lanceert een oproep aan het brede spaarderspubliek om geld bij elkaar te brengen voor de cofinanciering van drie nieuwe waterkrachtcentrales en de upgrade van een bestaande op de Samber en de Ourthe, de belangrijkste Belgische bijrivieren van de Maas.

Emissions Zéro wil zo 825.000 euro inzamelen van de in totaal 1,65 miljoen die het wil investeren in enkele van de laatste hydro-elektrische centrales op noemenswaardige schaalgrootte die nog mogelijk zijn in Wallonië. Ze zijn gepland op de Neder-Samber in Marcinelle, Auvelais en Roselies) en op de Ourthe, bij Grosses Battes in Angleur.

Het vermogen van de nieuwe centrales zal 0,61 tot 1,4 MW bedragen. De efficiëntie van de bestaande centrale in Marcinelle (0,66 MW) wordt verhoogd. Dat zal 3,5 nieuwe arbeidsplaatsen opleveren. Emissions Zéro zal, in combinatie met andere coöperaties, voor 50% eigenaar zijn van deze centrales. De coöperanten krijgen niet alleen een dividend in het vooruitzicht, maar kunnen ook tegen een voordelig tarief blauwgroene elektriciteit aankopen. De overige aandelen zullen in handen zijn van familiale privé-investeerders, die hiervoor hun krachten hebben gebundeld in de NV Hydro-B.

Émissions Zéro koopt ook 75% terug van de aandelen in Monceau Hydro, de uitbater van de hydro-elektrische centrale in Monceau-sur-Sambre (0,6 MW).

Nederlanders en Vlamingen

Ook de Waalse overheid zit niet stil. Galère, de Belgische werkmaatschappij van de Nederlandse bouwgroep Bam en het Vlaamse waterbouwkundige bedrijf Jan De Nul gaan in haar opdracht samen de Monsin-stuwdam in de Maas renoveren. Het budget voor hun deel van deze werken bedraagt ongeveer 20 miljoen euro.

De Pont-barrage de Monsin is een stuw met een verkeersbrug over de Maas in Jupille-sur-Meuse, een deelgemeente van Luik. Het complex, een ontwerp Joseph Moutschen, wereld geopend ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1930 in Luik. De brug verbindt de rechteroever van de Maas met het eiland Monsin, tussen de Maas en het Albertkanaal. In de stuw is een waterkrachtcentrale met een vermogen van 18 MW geïntegreerd.

Bam en Jan De Nul zijn verantwoordelijk voor het vernieuwen van twee van de zes stalen stuwen. Deze hebben elk een lengte van 27 meter en een gewicht van 110 ton. Ze zullen ook de drie bijbehorende heftorens vernieuwen en de bewegingswerken moderniseren. Het bedieningsgebouw ondergaat een opknapbeurt en er komt een nieuwe werkplaats. De bestaande vistrap bij de stuw wordt geschikt gemaakt voor de passage van paling.

De voorbereidingen, zoals de bouw van een tijdelijke werkbrug, zijn in volle gang. De feitelijke werkzaamheden worden uitgevoerd tijdens de laagwaterperiode van april tot eind oktober 2019.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/wallonie-gaat-meer-blauwe-elektriciteit-uit-maaswater-halen/feed/ 0
Essent wordt (e-)fietsenverhuurder https://www.fluxenergie.nl/essent-wordt-e-fietsenverhuurder/ https://www.fluxenergie.nl/essent-wordt-e-fietsenverhuurder/#respond Tue, 16 Oct 2018 15:42:19 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63544 Energieleverancier Essent (Innogy) neemt als eerste leverancier een huursysteem voor e-bikes op in het gamma. Essent organiseert dit aanbod voorlopig alleen in België. Naast de eigenlijke fiets bestaat het pakket uit diensten zoals pechbijstand onderweg en een omniumverzekering voor schade en diefstal.

De elektrische fiets is in België sterk in opmars. In Vlaanderen is vandaag meer dan de helft van de gebruikers jonger dan vijftig jaar. Eén op de zes stadsfietsen en één op drie bakfietsen zijn elektrisch. Daarbovenop gebruikte één op de tien Belgen vorig jaar een elektrische fiets, een verdubbeling tegenover twee jaar eerder.

“Studies leren dat pendelaars tot een afstand van 15 km kiezen voor de e-bike in plaats van de auto. Een grote win voor het milieu, tegen de files én voor de gezondheid. Dit aanbod versterkt dan ook ons duurzame karakter,” verklaart Colin Phillips, hoofd marketing en verkoop bij Essent België. “In de huidige proeffase kunnen klanten via een maandelijkse betaling van 74,95 euro een e-bike huren bij essent.be. Het gaat om fietsen van het merk Kalkhoff, die de sterkste batterij op de markt heeft (612 Wh, tot 205 km bij een volle batterij en onder optimale omstandigheden.”

Uitrol

In het pilootproject verhuurt Essent twintig e-bikes op basis van een driejarig contract. Het doel is om dit, na evaluatie van de pilootfase, volgend voorjaar op grotere schaal uit te rollen.

Inspraak

Een multidisciplinair team kreeg de voorbije vijf maanden drie dagen per week tijd om op een product te ontwikkelen, met inspraak van klanten in alle fases van het project. “Van interviews bij de start, tot mails rond hun interesse voor het product, nog voor het product er was,” meldt Essent.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/essent-wordt-e-fietsenverhuurder/feed/ 0
Engie bundelt kleine opslagsystemen voor evenwichtig elektriciteitsnet https://www.fluxenergie.nl/engie-bundelt-kleine-opslagsystemen-voor-evenwichtig-elektriciteitsnet/ https://www.fluxenergie.nl/engie-bundelt-kleine-opslagsystemen-voor-evenwichtig-elektriciteitsnet/#respond Tue, 16 Oct 2018 12:57:12 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63538 Deze week is voor het eerst in Nederland een pool van kleine decentrale energie-opslagsystemen ingezet voor handhaving van het evenwicht op het elektriciteitsnet. Engie heet hiervoor het digitale managementsysteem Flint (flexibility integration) ontwikkeld.

Flint maakt het mogelijk om verschillende, over heel het land verspreide opslagsystemen te doen samenwerken en ze in te zetten als een virtuele energiecentrale. Batterijen, noodstroomsystemen, boilers en warmtepompen die zelfstandig stuk voor stuk te klein zijn om in de evenwichtshandhaving mee te doen, kunnen door deze slimme, virtuele koppeling gezamenlijk ingezet worden voor de balans van het elektriciteitsnetwerk.

De frequentie- en balanshandhaving is essentieel voor het goed functioneren van het elektriciteitsnet. Begin dit jaar slaagde Servië en Kosovo er niet in de afgesproken volumes elektriciteit op het net te zetten. Dit leidde tot een iets lagere frequentie, waardoor in heel Europa digitale klokken vertraagde en enkele minuten gingen achterlopen.

Om de balans te garanderen contracteert de transportnetbeheerder –in Nederland is dit Tennet, in België Elia– marktpartijen die op momenten dat onbalans dreigt meer of juist minder elektriciteit kunnen produceren of afnemen. Deze primaire reserve is bedoeld voor het handhaven van de gewenste frequentie van 50 Hertz. Het gaat hier om vermogens van minimaal 1 megawatt die zeer snel kunnen worden ingezet om balansverstoringen op te vangen, van enkele seconden tot een kwartier. Tot nu toe leverden in Nederland conventionele elektriciteitscentrales deze primaire reserve, maar met de toename van decentrale en kleinschalige opwek, zoals door solitaire windturbines en zonnepanelen moet dit op een andere manier geregeld worden.

Platform Flint

Het afgelopen jaar heeft Engie meegedaan aan de door Tennet gehouden pilot ‘primair reservevermogen.’ Als onderdeel van die pilot heeft het Flint ontwikkeld en getest, met als resultaat een volwaardig platform dat nu meedoet op de reguliere veilingen voor primair reservevermogen.

De pool is een mix van eigen Engie middelen en die van partners en kan aangevuld worden met flexibele industriële gebruikers en voorlopig nog met elektriciteitscentrales. Om mee te doen met de veiling moet het vermogen minimaal 1 megawatt (MW) bedragen en de beschikbaarheid voor een week gegarandeerd worden. Op dit moment bestaat de pool uit een tiental assets waaronder mobiele batterijen, second life batterijen en industriële processen met een totaal vermogen van 3 MW. “Dit is voorlopig uniek,” bevestigt Engie-woordvoerder Michael Verheul. “We hebben het ook buiten Nederland nog nergens gedaan.”

Voordelen van de pool

De virtuele koppeling van verschillende kleine door het land verspreide middelen heeft verschillende voordelen. Het biedt hun eigenaren de mogelijkheid om extra inkomsten te genereren. “Ook als hun ‘asset’ technisch gezien niet zelfstandig mee kan doen aan balanshandhaving omdat het niet voldoet aan de minimale 1MW-eis. Door de pool kunnen ze wel meedoen met als resultaat een beter sluitende businesscase voor dergelijke middelen. De reguliere marktvergoeding voor een week bedraagt zo’n 2.000 euro en wordt verdeeld over de middelen in de pool.”

Een ander voordeel van een solidaire pool is het verkleinen van het risico. Als een aangeboden middel voor primaire reserve wegvalt staat daar vaak een boete op. Door de verschillende middelen in een pool te combineren kunnen ze elkaar aanvullen en eventueel onverhoopt wegvallen compenseren waardoor de kans op een boete verkleind wordt. Dit risico vormde vaak een drempel voor bedrijven om hun middel aan te bieden, de pool lost dit probleem op.

Een van de deelnemers in de pool is verhuurder van aggregaten Bredenoord, met als grootste en mobiele batterijopslagsysteem de Big Battery Box (BBB). “Bredenoord zet de BBB in bij klanten als mobiele oplossing,” zegt Margien Storm van Leeuwen, manager new business bij Bredenoord. “Wanneer deze niet gebruikt wordt kan ze worden ingezet in de Engie pool. Daarmee draagt onze BBB direct bij aan het evenwicht in het net en levert ze ook extra inkomsten op. De pool geeft ons daarbij het voordeel om zelf te bepalen wanneer we de BBB inzetten voor de primaire reserve, waardoor we onze flexibiliteit behouden en het technisch risico tot een minimum beperkt blijft.”

Voor Engie is de inzet van Flint in de reguliere veilingen van de netbeheerder slechts een eerste mijlpaal. “We werken aan projecten waarbij batterijen op strategische locaties geplaatst worden,” aldus Verheul. “Bij netbeheerders of klanten met processen die gevoelig zijn voor spanningsdips en uitvallen. We hebben hiervoor een nieuw dienstconcept ontwikkeld, waarbij we batterijen verhuren om klanten te ontzorgen.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/engie-bundelt-kleine-opslagsystemen-voor-evenwichtig-elektriciteitsnet/feed/ 0
7/10 Belgen bereid tot inspanning om afschakeling te voorkomen https://www.fluxenergie.nl/7-10-belgen-bereid-tot-inspanning-om-afschakeling-te-voorkomen/ https://www.fluxenergie.nl/7-10-belgen-bereid-tot-inspanning-om-afschakeling-te-voorkomen/#respond Mon, 15 Oct 2018 18:27:38 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63530 Nu het risico op een stroomtekort opnieuw de Belgische actualiteit beheerst, heeft energieproducent en -leverancier Lampiris bij meer dan duizend consumenten gepeild naar hun kennis en bezorgdheden over het afschakelplan én hun bereidheid om een eventuele afschakeling te helpen voorkomen.

Lampiris zelf kan op dit vlak een creatief voortraject voorleggen. In september 2014, toen het nog geen deel uitmaakte van de groep Total, lanceerde het een sms-dienst om gebruikers te waarschuwen en te sensibiliseren bij een eventueel stroomtekort en een risico op afschakeling. Deze gratis dienst is nog steeds actief. Momenteel zijn er nog altijd meer dan 140.000 Belgische gezinnen, niet alleen Lampirisklanten, er bij ingeschreven. Bij een dreigend stroomtekort ontvangen de gebruikers een sms, zodat ze tijdelijk hun elektriciteitsverbruik kunnen beperken.

Lampiris organiseerde hiermee op 27 november 2014 tussen 18 en 19.30 uur een nationale test. Die leidde tot een daling van het verbruik met 150 à 200 MW, vergelijkbaar met 40% van een kernreactor zoals Doel 1 (430 MW).

Volgens de recente bevraging, die Lampiris begin oktober 2018 liet uitvoeren door Ipsos, acht bijna de helft van de Belgen acht een afschakeling deze winter mogelijk, 22% denkt zelfs dat deze kans vrij groot is. 71% van de respondenten weet wat het ‘afschakelplan’ inhoudt. 42% gaf aan te hebben nagekeken of hun woning zich in de afschakelzone bevindt.

Opmerkelijk is dat een grote meerderheid van de ondervraagde personen de mogelijke gevolgen van een eventuele afschakeling onderschat. Die gaat immers verder dan alleen de werking van hun elektrische toestellen, maar werkt ook in op onder meer bepaalde types verwarming en sanitair, het gsm-netwerk, internet, Bancontact, openbaar vervoer, verkeerslichten en spoorwegbarelen.

Zeven op tien ondervraagde personen zijn bereid om een gezamenlijke inspanning te leveren. 58% zegt bezorgd en/of kwaad te zijn over de Belgische afschakelingskwestie. Volgens de respondenten is het in de eerste plaats de taak van de overheid om de nodige maatregelen te nemen om een afschakeling te vermijden (80%), gevolgd door de netbeheerder (63%) en de energieleveranciers (58%). Toch geeft 72% aan een gezamenlijke inspanning te willen leveren om een eventuele afschakeling te voorkomen en hun elektriciteitsverbruik aan te passen wanneer ze hier rechtstreeks van op de hoogte worden gebracht.

Samenwerken

Lampiris pleit voor een gecoördineerde actie in samenwerking met alle partijen in de energiesector. “Het spreekt voor zich dat er structurele maatregelen nodig zijn om een betere bevoorrading op het net te garanderen. In het licht van de resultaten van onze enquête lijkt het ons belangrijk dat er snel een gecoördineerde inspanning komt van de overheid, de netbeheerders en de energieleveranciers om de bevolking te sensibiliseren en, indien nodig, te mobiliseren met het oog op het risico op afschakeling,” aldus Gaetan Mondet, commercieel directeur van Lampiris. “We zijn bereid om mee te werken aan een dergelijk initiatief en willen zelfs onze sms-dienst delen of uit handen geven, als dit opportuun zou zijn.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/7-10-belgen-bereid-tot-inspanning-om-afschakeling-te-voorkomen/feed/ 0
Amsterdammers slimme gebruikers van laadpalen elektrische wagens https://www.fluxenergie.nl/amsterdammers-slimme-gebruikers-van-laadpalen-elektrische-wagens/ https://www.fluxenergie.nl/amsterdammers-slimme-gebruikers-van-laadpalen-elektrische-wagens/#respond Mon, 15 Oct 2018 14:09:48 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63524 Laadpalen voor elektrische auto’s worden beter benut als ze zich aanpassen aan de op het elektriciteitsnet beschikbare stroom. Dat blijkt uit een onderzoek dat afgelopen jaar is uitgevoerd door de gemeente Amsterdam, energieproducent en -leverancier Nuon/Vattenfall, netbeheerder Liander en de stichting ElaadNl.

Voor dit onderzoek hadden ze honderd laadpunten in Amsterdam uitgerust met speciale software. Die regelde de laadsnelheid van de erop ingeplugde elektrische auto’s. Tijdens een groot deel van de dag werden de auto’s sneller dan gemiddeld geladen, maar tijdens de piekuren van het stroomnet (tussen 07.00 uur en 09.00 uur ’s ochtends en tussen 17.00 uur en 20.00 uur ’s avonds) verliep dit langzamer.

Er worden almaar meer elektrische auto’s opgeladen. Het stroomnet moet dit aankunnen. De meeste Amsterdammers laden hun elektrische auto overdag of in de nacht. In die uren is er voldoende stroomaanbod op het net om de accu’s sneller te laden dan gemiddeld. 86,5% van de volledig elektrische auto’s kon profiteren van een hoger laadvermogen en laadde daardoor meer energie in dezelfde tijd. De laadsnelheid steeg daarbij met 45% van gemiddeld 4,05 kilowatt naar 5,86 kilowatt. Slechts 13% van de elektrische auto’s laadde minder energie. Dit werd voornamelijk veroorzaakt door korte laadsessies tijdens de avondpiek.

Geen dure netuitbreidingen

De proef laat volgens Liander zien dat door slim laden het gebruik van het bestaande stroomnet verbeterd kan worden, zonder dat er dure uitbreidingen in aansluitingen of kabels nodig zijn. “Met de komst van steeds meer elektrische auto’s is flexibiliteit in het net een belangrijke sleutel om de duurzame toekomst goed te kunnen faciliteren,” laat Liander weten. Samen met zijn onderzoekspartners onderzoekt het netbedrijf nu of de proef verder kan worden uitgebreid in de stad. Het uitgebreid openbaar netwerk van de stad Amsterdam telt wel drieduizend laadpunten.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/amsterdammers-slimme-gebruikers-van-laadpalen-elektrische-wagens/feed/ 0
Homans warm voor warmtenetten in Antwerpen en Aalst https://www.fluxenergie.nl/homans-warm-voor-warmtenetten-in-antwerpen-en-aalst/ https://www.fluxenergie.nl/homans-warm-voor-warmtenetten-in-antwerpen-en-aalst/#respond Sat, 13 Oct 2018 12:28:26 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63514 Vlaams minister van wonen Liesbeth Homans (N-VA) maakt uit het Klimaatfonds 15,7 miljoen euro vrij voor de aanleg van een warmtenet in de woonwijken Rozemaai en Luchtbal, in het noorden van de stad Antwerpen. Dit net moet de restwarmte van afvalverwerkingsbedrijf Indaver naar 3.000 huishoudens in de sociale woonblokken in beide wijken leiden. De werken beginnen in principe 2020.

Momenteel wordt er in Antwerpen al een warmtenet uitgebouwd in de nieuwe wijk Nieuw Zuid, waarvoor dezelfde minister dit jaar al 15,9 miljoen uittrok. Er zijn ook plannen voor het Zilverkwartier, op de grens met Mortsel, met de restwarmte van het bedrijf Agfa-Gevaert. Hiervoor wordt momenteel de laatste hand gelegd aan een haalbaarheidsstudie.

De aanwezigheid van zowel voldoende potentiële afnemers als leveranciers van restwarmte maakt Antwerpen een geschikte locatie voor de uitbouw van warmtenetten. Hoewel het warmtenet van Nieuw-Zuid in eerste instantie aardgas gebruikt als energiebron is het de bedoeling de warmtenetten een duurzamer karakter mee te geven, door het gebruik van restwarmte uit de industrie en van afvalverbrandingsovens. De bedrijven in het havengebied waren overigens vragende partij voor de uitbouw van een noordelijk warmtenet, waarop ook enkele scholen en openbare gebouwen zullen worden aangesloten. Op termijn kunnen andere leveranciers en extra wijken, zoals Luithagen, erop aansluiten.”

Aalst

Homans spendeert ook 4,86 miljoen euro aan een projectsubsidie voor het stadsvernieuwingsproject Immerzeel+ in Aalst. Een jury van onafhankelijke experten selecteerde het project als één van de drie winnaars van de Oproep stadsvernieuwing 2016 van de Vlaamse overheid. Immerzeel+ is een greenfield ontwikkeling in de stadsrand van Aalst, waar plaats is voor meer dan 600 nieuwe compacte woningen. Centraal komt een landschapspark en daarrond een goede mix van leeftijdsgroepen en woonvormen, zoals vernieuwende woonvormen met collectieve ruimtes. Verspreid over het project komen minstens 10 procent sociale woningen. Naast groen, water en een compacte en verdicht stedenbouwkundig concept komt er ook een warmtenet. Waar de warmte vandaan zal komen is nog niet duidelijk, maar het gaat wel om een net van de vierde generatie. Dat maakt intelligent gebruik van duurzame energiebronnen en water op lagere temperaturen.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/homans-warm-voor-warmtenetten-in-antwerpen-en-aalst/feed/ 0
Rotterdam kan zich warm plassen https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-kan-zich-warm-plassen/ https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-kan-zich-warm-plassen/#respond Fri, 12 Oct 2018 15:31:56 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63508 Riothermie, het nuttig gebruik van de warmte van rioolwater, wordt meer en meer beschouwd als een geschikte én bewezen techniek om goedkoop en duurzaam te voorzien in warmte –en koude. Het jonge bedrijf No Nonsense Technical Solutions (NNTS) heeft in opdracht van de gemeente Rotterdam de grote hoeveelheden data geanalyseerd, afkomstig uit een lokaal pilootproject. De resultaten daarvan zijn volgens NNTS erg positief.

NNTS lost technische vraagstukken op voor bedrijven en overheden. Het zet hiervoor multidisciplinaire teams in, samengesteld uit ruim zeventig ambitieuze technische masterstudenten.

Riothermie heeft een grote leveringszekerheid, want de hoeveelheid afvalwater is niet seizoensafhankelijk en riolen blijven vele jaren in gebruik. “Zwembaden in onder meer Urk en Wezep worden verwarmd met restwarmte uit rioolwater,” stelt Auke Reitsma van NNTS. “Recenter heeft Goes een riothermieriool aangelegd om zestig appartementen te kunnen verwarmen.”

“Het Rotterdamse pilootproject om te onderzoeken wat riothermie kan bieden betreft het rioolgemaal aan de Wolphaertsbocht. Daar is een warmtewisselaar geplaatst in een rioolbuis. Deze warmtewisselaar onttrekt warmte aan het rioolwater. Door middel van vloeistof in leidingen wordt de warmte naar haar doel getransporteerd, in dit geval een geasfalteerde parkeerplaats. Onder de helft van de parkeerplaats zijn verwarmingsbuizen geplaatst, en de andere helft fungeert, zonder verwarmingsbuizen, als referentievlak. Er worden onder andere temperatuur- en stralingssensoren gebruikt om de situatie te toetsen.”

Dankzij de data-analyse door NNTS kon het systeem in kaart worden gebracht. In dit onderzoek is het systeem geïnventariseerd, zijn alle energiebalansen opgesteld en getoetst, is de efficiëntie van het systeem gemeten en de overcapaciteit ervan bepaald.

“De resultaten zijn erg positief. Het rendement van het systeem bedraagt gemiddeld 75%. De overcapaciteit toont aan dat het systeem nog niet aan zijn maximale capaciteit zit. Verder zijn er optimalisatiemogelijkheden onderzocht, die de gemeente kan meenemen om dit systeem uit te breiden. Rotterdam is een vooruitstrevende gemeente. Het riothermieproject, dat nieuwe kennis en ervaring opleverde, bevestigt dit nog maar eens.”

Riothermie biedt Rotterdam veel kansen, concludeert NNTS. “Onze analyse maakte duidelijk dat er nog meer energie uit het huidige systeem van de Wolphaertsbocht kan worden gehaald, wat perspectief biedt voor aanvullende toepassingen. Daarnaast geeft het aan dat riothermie een waardevolle potentiële warmte- en energiebron is voor vergelijkbare locaties in de gemeente Rotterdam. We hebben een aantal opties voor vervolgonderzoeken voorgesteld. Het huidige systeem kan nog worden vergroot. Aanvullende toepassingen kunnen in theorie alles zijn waarvoor laagwaardige energie kan worden gebruikt.”

Als vergelijkbare locaties denkt Reitsma aan plaatsen waar ruimte is om een warmtewisselaar aan het riool te koppelen en er een bijpassende afnemer voor de warmte in de buurt is. Riothermie is ook alleen zinvol in riolen met een stevig vast volume afvalwater. “Rotterdam, met zijn haven en industrie, heeft in principe heel wat locatie met potentieel.”

België

In België kwam riothermie al in beeld in Brussel, Antwerpen en Leuven. Het stadsbestuur van Antwerpen beschouwt riothermie als één van de mogelijke middelen om haar klimaatdoelstelling –tegen 2050 wil Antwerpen klimaatneutraal zijn– te verwezenlijken. Uit een studie blijkt dat vooral straten en buurten die aan grote collectoren liggen, hiervoor in aanmerking komen. Antwerpen koestert de ambitie om over enkele jaren één gebouw te verwarmen met rioolwaterwarmte. Een van de gevoeligheden is het juridische luik: wie is de eigenaar is van de warmte van het rioolwater?

In Leuven namen sociale woningmaatschappij Dijledal, de Vlaamse rioleringsinstelling Vlario en het stadsbestuur het initiatief voor een proefproject, met steun vanuit het Europese programma Inners. Afvalwater van het Universitaire Ziekenhuis verwarmt een complex met 93 appartementen van Dijledal. Een warmtepomp onttrekt warmte aan het rioolwater en brengt het via een gesloten systeem over naar de appartementen. Er is geen enkel contact tussen het rioolwater en het verwarmings- of warm kraantjeswater van de appartementen.

Eerder al voerde de Brusselse watermaatschappij Vivaqua een testonderzoek voor riothermie uit in de gemeente Sint-Jans-Molenbeek, die helaas om andere redenen internationale bekendheid geniet. Vivaqua onderzocht er in hoeverre rioolwater kan worden aangewend voor de verwarming van woningen. Anders dan Antwerpen, Rotterdam of Urk lijkt Brussel wel voorbestemd voor riothermie. Het uithangbord van de stad en een van de grootste toeristische trekpleisters is er immers Manneken Pis.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-kan-zich-warm-plassen/feed/ 0
Rotterdam Rozenburg krijgt eerste waterstofverwarmde huizen https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-rozenburg-krijgt-eerste-waterstofverwarmde-huizen/ https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-rozenburg-krijgt-eerste-waterstofverwarmde-huizen/#respond Thu, 11 Oct 2018 07:37:14 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63502 In de Rotterdamse deelgemeente Rozenburg start een proef om woningen te verwarmen met 100% waterstof. Dat hebben de bedrijven Bekaert Heating, Remeha, DNV GL, de gemeente Rotterdam, woningstichting Ressort Wonen en netbeheerder Stedin afgesproken. De proef is een primeur, want nog niet eerder zijn in Nederland huizen verwarmd met hoogrendementsketels op pure waterstof.

Volgens de initiatiefnemers kan deze technologie in dit project een bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen. Bij de verbranding van waterstofgas komt, in tegenstelling tot aardgas, geen CO2 vrij. De voorbereiding van de proef vindt dit najaar plaats. Hij gaat begin 2019 van start.

De proef met waterstof is een voortzetting op het bestaande Power2Gas project in Rozenburg. Tot nu toe werd hier synthetisch aardgas geproduceerd voor de verwarming van een appartementencomplex van Ressort Wonen. Vanaf begin 2019 wordt lokaal waterstof geproduceerd met groene stroom en via een afzonderlijk gasnet van Stedin getransporteerd naar het ketelhuis van het appartementencomplex. Een ketel van Bekaert Heating en een van Remeha verwarmen vervolgens een deel van de woningen.

Verder onderzoek nodig

De toepassing van waterstof voor verwarming van huizen lijkt potentieel te hebben, maar vergt nog verder onderzoek. Met de productie, distributie en het gebruik van waterstof is nog geen grootschalige ervaring opgedaan. Netbeheerders in Nederland pleiten er daarom voor om tot 2030 in te zetten op de ontwikkeling en het gebruik van waterstof in de industrie en op een aantal pilots.

Daarom heeft Stedin de specialisten van Bekaert Heating en Remeha gevraagd om deel te nemen aan het Power2Gas project in Rozenburg. DNV GL verzorgt de technische aspecten en veiligheid rondom het project.

Waterstof voor gebouwverwarming

Het afbouwen van het aardgasverbruik en het aardgasloos maken van woningen komt de komende jaren in een stroomversnelling. In de toekomst kan waterstof, naast groen gas, all-electric en warmtenetten een alternatief zijn voor de verwarming van woningen. Onlangs bleek uit onderzoek van Kiwa dat het huidige distributienet voor aardgas geschikt te maken is voor waterstof. Het gebruik van waterstof in het bestaande gasnet kan volgens de projectpartners in de toekomst een volwaardig alternatief vormen voor andere energiebronnen en verwarmingsoplossingen. Ze denken daarbij onder meer aan historische binnensteden met veel monumentale, moeilijk te isoleren panden, waar nieuwe bouwkundige ingrepen gevoelig liggen.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/rotterdam-rozenburg-krijgt-eerste-waterstofverwarmde-huizen/feed/ 0
Claus uit de mottenballen https://www.fluxenergie.nl/claus-uit-de-mottenballen/ https://www.fluxenergie.nl/claus-uit-de-mottenballen/#comments Wed, 10 Oct 2018 23:27:03 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63498 RWE heeft besloten om zijn gasgestookte elektriciteitscentrale Claus C in Maasbracht nabij Roermond uit de mottenballen te halen. Einde 2020 moet ze weer beschikbaar zijn voor het elektriciteitsnet.

Het energiebedrijf motiveert deze beslissing met de toenemende vraag naar regelbaar vermogen en met positieve ontwikkelingen op de groothandelsmarkt. Ook de eventuele mogelijkheid om de centrale rechtstreeks aan te sluiten op het Belgische elektriciteitsnet speelde mee.

Het duurt naar verwachting twee jaar voordat de centrale weer commercieel beschikbaar is voor alvast het Nederlandse netwerk. “Om te beginnen heeft ze een onderhoudsbeurt nodig,” legt ceo Roger Miesen van RWE Generation uit. “Ze ligt al vier jaar stil. Er is wel onderhoud gedaan, maar alles moet weer in topconditie worden gebracht. Daarmee zorgen we ervoor dat Claus C weer stabiel en veilig kan produceren voor een langere periode.”

Ondertussen is het van belang geschikt personeel te vinden. “Toen Claus C uit bedrijf ging, zijn alle medewerkers elders ondergebracht, deels op andere locaties van RWE. Een aantal mensen vond elders een baan. Voor hen moeten we nu vervangers zoeken.”

Nationale CO2-vloerprijs

Afgelopen week kondigde het kabinet de invoering aan van een nationale CO2-bodemprijs, bovenop het Europese ETS. RWE vindt dit een onverstandige ontwikkeling. “Een aanvullende nationale maatregel zal niet alleen negatieve gevolgen hebben voor de beperking van CO2-uitstoot op Europees niveau. Ook ontstaat hiermee een gevaar voor de leveringszekerheid in Nederland. De moderne Nederlandse gascentrales spelen een grote rol in de betrouwbaarheid van het energiesysteem,” legt Miesen uit. “Een CO2-bodemprijs drijft de kosten op en duwt deze centrales uit de markt. Dat is een risico voor de leveringszekerheid.”

België

RWE oppert al lang het idee om Claus C rechtstreeks aan te sluiten op het Belgische elektriciteitsnetwerk, “mits daarvoor het juiste investeringsklimaat wordt gecreëerd.” België heeft namelijk besloten om in 2025 afscheid te nemen van kernenergie en moet hiervoor alternatieven zoeken. Om deze transitie te faciliteren wil de Belgische regering een capaciteitsvergoedingsmechanisme invoeren en zou ze een vervroegde veiling kunnen organiseren in om investeringen in extra vermogen aan te trekken.

Claus C kan met de aanleg van een rechtstreekse verbinding een significante bijdrage leveren aan de Belgische leveringszekerheid. Toch lijkt de animo hiervoor in België gering. Expert Ronnie Belmans vertelde recent aan Fluxenergie dat het vanuit Belgisch standpunt interessanter kan zijn de bestaande interconnecties met het Nederlandse net in het algemeen te versterken, zodat België stroom kan aankopen bij de goedkoopste Nederlandse aanbieders van het moment. Met een rechtstreekse verbinding met een enkele Nederlandse centrale is die keuze er niet.

Over Claus C

Claus C is een van RWE’s grotere productiefaciliteiten. Ze is uitgerust met een recente gasgestookte gecombineerde stoom- en gasturbine. De centrale heeft een vermogen van 1.304 megawatt, met een efficiëntie van ongeveer 58%. Ter vergelijking: de krachtigste van de zeven Belgische kernreactoren, Tihange 3, heeft een vermogen van 1.046 megawatt. Claus C werd in 2012 in gebruik genomen, maar in 2014 werd ze stilgelegd vanwege slechte marktomstandigheden

]]>
https://www.fluxenergie.nl/claus-uit-de-mottenballen/feed/ 1
Rechtbank bevestigt in beroep Urgenda-vonnis https://www.fluxenergie.nl/rechtbank-bevestigt-in-beroep-urgenda-vonnis/ https://www.fluxenergie.nl/rechtbank-bevestigt-in-beroep-urgenda-vonnis/#comments Wed, 10 Oct 2018 00:37:21 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63488 Een rechtbank in Den Haag heeft in beroep gevonnist dat de klimaatverandering een grote bedreiging vormt en dat de Nederlandse staat een zorgplicht heeft om zo snel mogelijk de Nederlandse emissies te verlagen. In 2020 moeten die minstens 25% lager liggen dan in 1990. Daarmee bevestigt deze rechtbank een eerdere gerechtelijke uitspraak uit 2015.

Volgens de milieubeweging Urgenda, dat de oorspronkelijke zaak aanspande, is de uitstoot van broeikasgassen sinds 1990 met slechts 13% gedaald en is deze daling bovendien al zes jaar geleden gestokt. “De 13% reductie werd vooral gerealiseerd door de uitstoot van andere broeikasgassen te beperken (landbouw), maar daar is de rek nu uit. Dit terwijl de uitstoot van CO2 zelf, het belangrijkste broeikasgas dat honderden jaren aanwezig blijft in de atmosfeer, al 28 jaar niet is gedaald,” werpt Urgenda op.

Het verwerpen van het door de regering aangevraagde beroep betekent dat Rutte III in de komende twee jaar de reductie zal moeten opschalen van 13 naar 25%. Volgens Urgenda besefte de regering dat ze de rechtszaak zou kunnen verliezen. “Het heeft ons dan ook verbaasd dat het kabinet tegen de eigenaren van kolencentrales heeft gezegd dat ze tot 2025 of tot 2030 open konden blijven. Aannemende dat dit geen minachting was voor de rechterlijke uitspraak, heeft het kabinet blijkbaar nog een reeks andere maatregelen om die 25% te halen, want tijdens de procedure heeft de Staat meermaals gesteld de 25% reductie te kunnen realiseren,” aldus Urgenda-directeur Marjan Minnesma.

De uitspraak komt één dag na het verontrustende rapport van het IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) over wat nodig is om de doelen uit het Klimaatakkoord van Parijs te behalen en over de mogelijke gevolgen wanneer deze doelen onvoldoende serieus worden genomen.

Hoger beroep nog onzeker

Het is nog niet duidelijk of de staat hoger beroep zal aantekenen. Zo’n procedure kan lang aanslepen. “Het kabinet zal de uitspraak goed bestuderen met het oog op eventuele cassatie,” reageerde minister van economische zaken en klimaat Eric Wiebes (VVD) alvast. Maar intussen zal hij het vonnis wel uitvoeren. Hij betoogt, met een verwijzing naar “de meest recente inzichten van het Planbureau voor de Leefomgeving” dat de 25% reductie ten opzichte van 1990 binnen bereik is. Tegenover Hester van Santen van Nrc.nl wou het Planbureau dit echter niet bevestigen.

Oude en nieuwe remedies

Martin Visser, lector energie aan de Hanzehogeschool in Groningen suggereert alvast een aantal maatregelen om een deel van de extra emissiereductie te realiseren. De belangrijkste daarvan is de sluiting van de grotendeels steenkoolgestookte elektriciteitscentrales Hemweg en Amer, gevolgd door de invoering van autoloze zondagen en winkelsluitingen op zondag. Ook de verplichte installatie van ledlampen in de dienstensector kan meespelen. Moeilijker invoerbaar want moeilijker controleerbaar zal het zijn om alle thermostaten een graad lager af te stellen (staat de uwe ook nu al erg laag?). En tegenover Energeia.nl suggereerde hij ook de maximaal toegelaten snelheid op autowegen te verlagen naar 100 kilometer per uur.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/rechtbank-bevestigt-in-beroep-urgenda-vonnis/feed/ 2
Innogy en Shell wagen zich aan drijvende windturbines https://www.fluxenergie.nl/innogy-en-shell-wagen-zich-aan-drijvende-windturbines/ https://www.fluxenergie.nl/innogy-en-shell-wagen-zich-aan-drijvende-windturbines/#respond Tue, 09 Oct 2018 22:30:23 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63483 Innogy, Shell en het Deense Stiesdal Offshore Technologies gaan samen in Noorse wateren het windproject Tetraspar realiseren. Kenmerkend voor deze offshore windturbine is het gebruik van een drijvende. Tetraspar is een pilootproject, waarin de drie partners onder meer zullen onderzoeken in welke mate drijvende windparken kunnen bijdragen aan het verlagen van de kosten van offshore windenergie.

TetraSpar, dat in 2019 in gebruik zou worden genomen, zal bestaan uit een 3,6 MW Siemens Gamesa Renewable Energy aangedreven offshore windturbine. De fundering zal op ongeveer 10 km van de kust in de buurt van Stavanger worden geplaatst, op een diepte van 200m. Het drijvende gedeelte bestaat uit een stalen buisvormige stellage met een hangende kiel. Deze wordt met drie ankerlijnen aan de zeebodem vastgeklonken en op het elektriciteitsnet aangesloten.

“De geïndustrialiseerde aanpak van het TetraSpar-ontwerp, in combinatie met de ervaring van de aangesloten partijen in offshore windprojecten maakt het mogelijk om op termijn een grootschalige en kosteneffectieve inzet van drijvende windprojecten over de hele wereld te realiseren,” meent Hans Bünting, coo hernieuwbare energie bij Innogy. “Hij geeft ons de mogelijkheid om in dieper water te bouwen met turbines die hogere windsnelheden aankunnen.”

Tetraspar zal niet de allereerste gebruiker zijn van een drijvende fundering bij de productie van offshore windenergie. Nabij de kust van de Schotse Midlands heeft het Noorse Equinor vorig jaar Hywind geïnstalleerd, een groep van vijf drijvende windturbines, elk met een van 6 MW, rotordiameter van 154 m en een tiphoogte van 253 m.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/innogy-en-shell-wagen-zich-aan-drijvende-windturbines/feed/ 0
Fastned plaatst snellaadpalen bij Frankfurtse supermarkten https://www.fluxenergie.nl/fastned-plaatst-snellaadpalen-bij-frankfurtse-supermarkten/ https://www.fluxenergie.nl/fastned-plaatst-snellaadpalen-bij-frankfurtse-supermarkten/#respond Tue, 09 Oct 2018 11:27:49 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63477 Fastned en de Duitse retailketen Rewe gaan samen snellaadpalen installeren en exploiteren op de parkings van vier Rewe-winkels rondom Frankfurt. Dit is een pilotproject, maar beide bedrijven koesteren de intentie deze samenwerking uit te breiden naar meer locaties.

Het doel van de pilot is om te kijken of er voldoende animo is onder elektrische rijders om tijdens het doen van boodschappen te snelladen. Vanuit het perspectief van Rewe is het toevoegen van snellaaddiensten bij zijn supermarkten een extra stap richting optimale winkelervaring voor zijn klanten. Voor Fastned zijn de supermarkten van Rewe een “geweldige” toevoeging aan zijn groeiende netwerk van snellaadstations. Allebei onderstrepen ze hun duurzame ambities door het gebruik van hout als bouwmateriaal voor zowel het station. Rewe doet dit ook voor de winkels en Fastned levert op al zijn stations uitsluitend hernieuwbare energie uit lokale bronnen.

Rewe telt meer dan 3.300 winkels en stelt zowat 90.000 mensen tewerk. “We zijn enthousiast over deze samenwerking met Rewe, omdat het een uitgebreid netwerk van geschikte locaties heeft en duurzaamheid deel uitmaakt van zijn missie,” zegt Michiel Langezaal, ceo van Fastned. In Nederland werkt zijn bedrijf al samen met Albert Heijn. In Duitsland beschikt het al over een laadstation langs de A3, in de omgeving van Koblenz.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/fastned-plaatst-snellaadpalen-bij-frankfurtse-supermarkten/feed/ 0
Colruyt Group opent tankstation voor waterstof in Belgische Halle https://www.fluxenergie.nl/colruyt-group-opent-tankstation-voor-waterstof-in-belgische-halle/ https://www.fluxenergie.nl/colruyt-group-opent-tankstation-voor-waterstof-in-belgische-halle/#comments Tue, 09 Oct 2018 11:04:45 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63474 Bij het tankstation van DATS 24 in Halle is het sinds maandag mogelijk om waterstof te tanken. De honderd procent groene waterstof wordt geproduceerd met hernieuwbare stroom van energiespecialist Eoly. Colruyt Group, de partij achter de tankstations van DATS 24, gelooft dat waterstof een belangrijke rol kan spelen in de verdere verduurzaming van mobiliteit en energievoorzieningen.

Bij het tankstation in de Belgische provincie Vlaams-Brabant, ten zuiden van Brussel, kunnen klanten voortaan aankloppen voor groene waterstof. Op deze locatie zijn naast benzine en diesel ook CNG en AdBlue aan de pomp beschikbaar. Bovendien is het mogelijk om gebruik te maken van een snellaadpaal voor elektrische auto’s.

“Dit eerste publieke tankstation voor waterstof is dus zeker geen alleenstaand verhaal”, vertelt Jef Colruyt, CEO van Colruyt Group. “De komende vijf jaar willen we met Colruyt Group nog 35 miljoen euro extra investeren in de waterstofeconomie, onder meer voor vier nieuwe waterstoftankstations.” Voor de realisatie van het waterstofstation in Halle heeft Colruyt de samenwerking opgezocht met LIQAL uit Breda.

Investeren in waterstof

Sinds 2004 heeft Colruyt Group al 6 miljoen euro in innovatieve projecten met waterstof geïnvesteerd. Zo produceert de groep al enkele jaren zelf groene waterstof op de site Dassenveld. In het distributiecentrum van het bedrijf rijden 75 heftrucks op waterstof. Daarnaast wordt de waterstof gebruikt voor dertien personenwagens, die binnen de groep ingezet worden.

In Frankrijk en België investeert Colruyt Group ook in waterstoftoepassingen voor zwaar transport. Samen met partners Fluxys en Parkwind werkt de groep daarnaast aan een power-to-gas installatie om op industriële schaal groene elektriciteit om te zetten in groene waterstof en zo de variabiliteit van (offshore) windenergie op te vangen.

Duurzame energiebron

Waterstof als brandstof biedt een aantal voordelen. De grondstoffen ervan, namelijk water en elektriciteit, zijn onuitputtelijk. Daarnaast kan het gas met hernieuwbare energie ook volledig ‘groen’ geproduceerd worden. Waterstof stoot tijdens het rijden geen schadelijke stoffen uit, enkel waterdamp. Een auto helemaal voltanken kan in vijf minuten.

Toch wil Colruyt Group waterstof niet uitspelen als de enige of beste mobiliteitsoplossing. “Wij geloven dat er niet één weg is naar duurzame mobiliteit, maar dat het een combinatie van oplossingen wordt”, legt Jef Colruyt uit. “De mobiliteitskeuze hangt af van veel factoren. Waterstof en elektriciteit zijn de toekomst voor zero-emissievoertuigen. Maar ook CNG-wagens en plug-in hybrides zullen hun rol blijven spelen tijdens de transitieperiode. Het nieuwe waterstoftankstation is net uniek in Europa omdat het naast groene waterstof ook alle andere brandstoffen aanbiedt. Dus ook elektriciteit, CNG, benzine, diesel en AdBlue.”

DATS 24 bouwt stelselmatig verder aan zijn netwerk voor alternatieve brandstoffen. Intussen zijn 59 tankstations uitgerust met een CNG-pomp en staan er bij 61 winkels en 2 centrale gebouwen elektrische laadpalen. In 2019 plant de brandstofspecialist nog een tweede waterstoftankstation in Wilrijk.

In welke brandstoffen moet je investeren om een succesvol tankstation te kunnen exploiteren, nu maar vooral ook in de toekomst? Het Nationaal Tankstation Congres 2018 tijdens de Tankstation Vakbeurs op woensdag 21 november staat volledig in het teken van dit thema. Ook waterstof komt daarbij uitgebreid aan bod. Meer informatie over het programma is op de website van de Tankstation Vakbeurs te vinden.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/colruyt-group-opent-tankstation-voor-waterstof-in-belgische-halle/feed/ 1
Slimste laadpaal van Vlaanderen staat in Oostende https://www.fluxenergie.nl/slimste-laadpaal-van-vlaanderen-staat-in-oostende/ https://www.fluxenergie.nl/slimste-laadpaal-van-vlaanderen-staat-in-oostende/#respond Tue, 09 Oct 2018 08:20:03 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63467 Op de parking van het innovatie- en incubatiecentrum Greenbridge in Oostende is de volgens de initiatiefnemers slimste laadpaal in Vlaanderen in gebruik genomen. Met deze laadpaal kunnen bedrijven het steeds toenemende aandeel elektrische wagens in hun bedrijfsvloot van groene stroom voorzien in periodes waarin het opladen van de wagen mee bijdraagt aan het wegwerken van stroomoverschotten op het hoogspanningsnet van Elia.

Dit pilootproject is een samenwerking tussen laadinfrastructuurbeheerder MobilityPlus, Het Antwerps advocatenkantoor Elegis (Jan Delanote) en het West-Vlaams energiebedrijf Yuso.

Volgens Michel Verschuere, zaakvoerder van Yuso, verdient de bijkomende impact van de nood naar laadstroom door de verwachte sterke nakende stijging van het aantal elektrische voertuigen de volle aandacht: “Hoewel het laden van de geschatte 25 miljoen verkochte elektrisch aangedreven voertuigen in Europa in 2025 volgens McKinsey geen dramatische toename van het totale stroomverbruik teweegbrengen is het belangrijk op het tijdstip waarop het laden plaatsvindt wel goed te kiezen. In het ander geval dreigt de verdere toename van de nu al belangrijke ‘avondspits’ de stabiliteit van ons stroomnet in het gedrang te brengen. In België is dit vandaag een brandend actueel thema, doordat in november 2018 wellicht slechts één van de zeven kernreactoren in gebruik zal zijn.”

“Een slimme laadpaal wordt een bijkomende actor in ons toekomstig elektriciteitsmodel,” zegt Vlaams minister van energie Bart Tommelein (VLD). “Vooral op plaatsen waar auto’s langdurig geparkeerd staan, kan een slimme laadpaal een bijdrage leveren aan een stabiel elektriciteitsnet. Door pas te laden op momenten dat er een overaanbod aan elektriciteit is en de prijs dus het laagste is. Bedrijven met een grote wagenvloot, maar ook particulieren thuis kunnen er in de toekomst hun voordeel mee doen.”

Iedereen die over de vereiste laadpas beschikt kan aan deze laadpaal komen tanken. Dergelijke passen zijn voor alle bezoekers beschikbaar op het secretariaat van Greenbridge, een onderdeel van de campus van Universiteit Gent in Oostende. De achterliggende bedoeling is om het concept uit te rollen naar bedrijfsparkings waarin meerdere dergelijke palen kunnen worden geplaatst.

De bijdrage aan de netstabiliteit impliceert de facto dat een wagen lange tijd aan de paal hangt, zodat de paal de ideale laadmomenten kan kiezen, in de toekomst niet alleen in functie van de netstabiliteit (wanneer er veel stroomoverschotten zijn), maar ook van de variërende prijs van de stroom. “Laden kan dan, afhankelijk van de marktomstandigheden, iets langer duren, maar er is ook een ‘firm charge” mogelijkheid. Die kost wel iets meer per kWh, maar de wagen wordt dan gewoon ‘stom’ volgetankt,” zegt een verantwoordelijke van Greenbridge.

“Aangezien we de uitrol van dit concept vooral bij bedrijven zien hebben we daar typisch acht uur de tijd om een wagen op te laden terwijl de gemiddelde laadbeurt voor een modale Vlaming slechts enkele uren in beslag neemt (tenzij de batterij helemaal leeg is en dan nog alleen bij slechts enkele types wagens).”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/slimste-laadpaal-van-vlaanderen-staat-in-oostende/feed/ 0
Landschapsbeheer onder hoogspanning https://www.fluxenergie.nl/landschapsbeheer-onder-hoogspanning/ https://www.fluxenergie.nl/landschapsbeheer-onder-hoogspanning/#respond Mon, 08 Oct 2018 20:22:15 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63459 De Nederlandse hoogspanningsnetbeheerder Tennet en milieuvereniging Natuurmonumenten hebben een contract ondertekend voor het onderhoud van 200 hectare aan natuurgebieden onder hoogspanningsverbindingen van Tennet. Natuurmonumenten zal de onderhoudswerken van deze natuurgebieden uitvoeren en daarbij rekening houden met de veiligheidseisen van Tennet. Samen streven ze naar maximaal natuurbehoud. Tennet en Natuurmonumenten gaan ook samenwerken in het omvormen van deze natuurgebieden in gebieden met laagblijvende beplanting.

Diverse hoogspanningsverbindingen van Tennet lopen over natuurgebieden van Natuurmonumenten. De bomen in deze gebieden groeien naar de stroomvervoerende geleiders (hoogspanningslijnen) toe. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren. Jaarlijks schouwt Tennet deze gebieden om in de gaten te houden welke bomen gesnoeid of gekapt moeten worden.

“Het beheer en de inrichting sluiten zoveel mogelijk aan op de visie voor een veel groter gebied,” zegt Teo Wams, directeur natuurbeheer bij Natuurmonumenten. “Zo kan een tracé bijvoorbeeld een open corridor worden voor reptielen en insecten.”

“In de overeenkomst is geregeld hoe in de loop der jaren het onderhoud zo efficiënt mogelijk en met zo min mogelijk impact op de natuur kan plaatsvinden,” aldus Erik Salari, projectmanager bij Tennet.

Verder gaan Tennet en Natuurmonumenten samen opnieuw naar de natuurgebieden onder de hoogspanningsverbindingen kijken. “De uitdaging is om deze percelen om te vormen naar gebieden met duurzaam laagblijvende begroeiing en een hoge biodiversiteit. Bij heidegebieden of vegetatie die door begrazing laag blijft komt de veiligheid van de hoogspanningsverbinding niet in het geding. Het omvormen van struweel of bos om naar heide en grasachtige vegetatie is goed voor insecten, vogels en reptielen.”

“Het omvormen moet wel passen in de omgeving. Hoe dit precies vorm krijgt hangt af van de locatie. Grondeigenaren kennen de lokale biodiversiteit en mogen het initiatief nemen tot eventuele omvormingen van deze natuurgebieden,” stelt Salari.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/landschapsbeheer-onder-hoogspanning/feed/ 0
Nobelprijs economie 2018 voor grondlegger CO2-markt https://www.fluxenergie.nl/nobelprijs-economie-2018-voor-grondlegger-co2-markt/ https://www.fluxenergie.nl/nobelprijs-economie-2018-voor-grondlegger-co2-markt/#respond Mon, 08 Oct 2018 13:01:02 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63452 De Koninklijke Academie voor Wetenschappen van Zweden heeft de Nobelprijs economie 2018 toegekend aan de Amerikanen William D. Nordhaus en Paul M. Romer. De studies van Nordhaus, professor aan de Yale Universiteit, liggen aan de basis van de huidige CO2-markt. Het was Nordhaus die voorstelde om een wereldwijd eenvormig systeem van heffingen op broeikasgassen te gebruiken als middel tegen de opwarming van de aarde.

Tegen de bedoeling van Alfred Nobel in groeide bij de Nobeljury’s de traditie om de prijzen vooral toe te kennen jaren na het werken waarvoor dit gebeurt. Dat voorkomt dat achteraf kon blijken dat de prijzen zijn toegekend aan werk dat achteraf toch niet zo fundamenteel of toonaangevend was. Voor de economieprijs schept dit geen probleem, omdat die niet tot de oorspronkelijke Nobelprijzen behoorde, maar er pas achteraf door de Zweedse nationale bank is aan toegevoegd. De helft van de prijs is goed voor 4,5 miljoen Zweedse kroon (circa 430.000 euro).

Nordhaus, intussen 77, onderzocht vanaf de jaren zeventig hoe economen de impact van de klimaatverandering en het energieverbruik moesten meenemen in hun modellen. Hij ontwikkelde hiervoor de modellen Dice (dynamic integrated climate-economy) en Rice (regional integrated climate-economy). Overheden gebruiken die om de kosten en baten van klimaatmaatregelen te voorspellen. In de jaren negentig was Nordhaus de eerste die zulke geïntegreerde modellen over de wisselwerking tussen economie en klimaat op punt stelde. Hij ging daarbij uit van gegevens uit zowel natuurkunde en scheikunde als uit de economie.

Nordhaus werd in 1941 geboren in Albuquerque (New Mexico, VS). Hij begon zijn universitaire studies op Yale, maar doctoreerde aan het Massachusetts Institute of Technology. Hij is sinds 1967 als hoogleraar verbonden aan Yale. Hij maakt ook deel uit van de economische adviesraad van het Amerikaanse Congres. In 1996 schreef hij een –voor economische meetmodellen baanbrekende– studie over de geschiedenis van de verlichting, van de Babylonische tijd tot dan. Eveneens met een insteek naar Mesopotamië, berekende hij in 2002 –voor de Tweede Golfoorlog– hoeveel de oorlog in Irak de Verenigde Staten zou kosten, volgens hem 2 biljoen dollar.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/nobelprijs-economie-2018-voor-grondlegger-co2-markt/feed/ 0
Nederlandse overheden investeren in toekomstbestendig Groningen https://www.fluxenergie.nl/nederlandse-overheden-investeren-in-toekomstbestendig-groningen/ https://www.fluxenergie.nl/nederlandse-overheden-investeren-in-toekomstbestendig-groningen/#comments Fri, 05 Oct 2018 15:01:25 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63447 De provincie Groningen, de tien gemeenten in het aardbevingsgebied en minister van economie en klimaat Eric Wiebes (VVD) hebben het startschot gegeven voor het Nationaal Programma Groningen. Met dit programma werken ze samen samen aan de economische versterking en de kwaliteit van de leefomgeving in het gebied. Groningen krijgt ook een prominente rol in energietransitie en duurzaamheid.

Het programma moet ervoor zorgen dat Groningen na het einde van de gaswinning een toekomstbestendig en leefbaar gebied blijft, met behoud van de eigen identiteit. De regio en het kabinet van de minister hebben afspraken gemaakt over de hoofdlijnen en de financiering ervan. In de komende maanden zullen de overheden samen met burgers, bedrijven en organisaties in de regio met concrete projecten verder invulling geven aan het toekomstperspectief voor Groningen. Het beschikbare investeringsbudget van 1,15 miljard euro wordt daarbij aangevuld met cofinanciering vanuit andere publieke en private middelen.

De betrokken overheden willen de uitdagingen en ambities in Groningen nadrukkelijk te verbinden met nationale uitdagingen, zoals de overgang naar een duurzame economie op basis van hernieuwbare energiebronnen. Maar Groningen kan ook als proeftuin dienen voor andere transities zoals verstedelijking, digitalisering en veranderende behoeftes van mensen op de arbeidsmarkt.

Het Nationaal Programma Groningen bestaat uit drie onderdelen. Groningse kracht en trots is gericht op toekomstbestendig wonen in een aantrekkelijke omgeving met voldoende voorzieningen. Hierbij staan welzijn, leefbaarheid, leefomgeving en gezondheid centraal. Groningse natuur, energie en klimaat is gericht op de energietransitie onder andere door het ontwikkelen van duurzame energieproductie en het verduurzamen van de landbouw. Hierbij is de ambitie dat Groningen ook andere delen van het land van duurzame energie blijft voorzien. Groningse economie en arbeidsmarkt is gericht op het creëren van een toekomstbestendige regionale economie door het stimuleren van innovatie en kansrijke sectoren. Belangrijk daarbij zijn bereikbaarheid en de aansluiting van werk en vaardigheden.

Regio en kabinet doen nadrukkelijk een beroep op burgers, bedrijven en maatschappelijke instellingen in Groningen om een bijdrage te leveren aan de uitwerking van het toekomstperspectief. Het nationaal programma is daarom geen blauwdruk maar een uitnodiging aan de inwoners van de regio om zelf de regie te voeren. Onder leiding van kwartiermakers worden zij de komende maanden nauw betrokken bij de uitwerking van het programma.

Bijstand bij aardbevingsklachten

Binnenkort nemen regio en kabinet binnenkort een besluit over een aantal projecten waarmee reeds dit jaar gestart kan worden. Hiervoor is 50 miljoen euro beschikbaar uit het totaalbudget. Zo wordt er mogelijk geld vrijgemaakt voor het trainen van wijkteams voor ondersteuning bij sociale, mentale en gezondheidsklachten als gevolg van aardbevingen. Daarnaast wordt gekeken naar een investering in een testcentrum voor waterstof en komt er mogelijk geld voor verbetering van de leefbaarheid en voor erfgoedpanden in Overschild, een dorp in de gemeente Midden-Groningen. Ook gaat mogelijk het plafond van de Regionale Investeringssteun Groningen omhoog voor extra investeringen gericht op vergroening van de industrie en de chemie. Het startdocument Nationaal Programma Groningen vind je hier.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/nederlandse-overheden-investeren-in-toekomstbestendig-groningen/feed/ 1
Nieuwe onderzoeksprojecten moeten Nederlandse toppositie in waterstof versterken https://www.fluxenergie.nl/nieuwe-onderzoeksprojecten-moeten-nederlandse-toppositie-in-waterstof-versterken/ https://www.fluxenergie.nl/nieuwe-onderzoeksprojecten-moeten-nederlandse-toppositie-in-waterstof-versterken/#respond Fri, 05 Oct 2018 10:03:47 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63441 Dit jaar gaan in Nederland diverse onderzoeksprojecten van start naar de mogelijkheden om op een industriële schaal waterstof te produceren en te gebruiken.

De projecten zijn proeven en studies naar productie, gebruik en infrastructuur van waterstof. Waterstof voor de industrie wordt nu gemaakt uit fossiele brandstoffen, waarbij het broeikasgas CO2 kan worden afgevangen, hergebruikt of opgeslagen. Mits grootschalige CO2-opslag snel mogelijk wordt kan deze waterstof op relatief korte termijn gaan bijdragen aan de reductie van uitstoot van broeikasgassen, stellen de sectororganisaties Topsector Energie TKI Energie en Industrie en TKI Nieuw Gas en het kenniscentrum Instituut voor Duurzame Procestechnologie (ISPT) in een persbericht. Zij begeleiden de projecten, het ministerie van economische zaken en klimaat zorgt voor de financiële onderbouw.

“De waterstof van de toekomst is broeikasgasvrij maar moet nog een langere ontwikkeling doormaken. Deze waterstof wordt via elektrolyse met duurzaam opgewekte elektriciteit gemaakt uit water. Daarvoor is het noodzakelijk voldoende duurzame elektriciteit beschikbaar te hebben. Opschaling en innovatie moeten de kostprijs sterk omlaag brengen.”

“Uit aardgas geproduceerde klimaatneutrale waterstof door opvang en opslag van CO2 (CCS) is de eerste stap op weg naar waterstof als duurzame grondstof voor de industrie. Op deze manier kan er snel een CO2-emissiereductie van 7 miljoen ton per jaar gehaald worden,” meent Jörg Gigler, directeur van TKI Nieuw Gas.

Volgens Peter Alderliesten, directeur van TKI Energie en Industrie, zal waterstof de motor worden van de circulaire economie in Nederland: “De sterke Nederlandse procesindustrie, samen met onze positie voor duurzame windenergie van de Noordzee, maakt het mogelijk dat we internationaal leidend kunnen zijn op het gebied van waterstof.”

“De grootste aantrekkingskracht van waterstof zit in zijn rol van duurzame systeembrandstof,” verklaart Tjeerd Jongsma, directeur van het ISPT. “Toekomstige waterstof maakt het mogelijk om de energie uit het sterk wisselende aanbod van duurzame elektriciteit uit zon en wind vast te leggen in een vorm die in grote hoeveelheden is op te slaan, te transporteren, en weer in te zetten waar dat nodig is. Waterstof kan worden gebruikt als grondstof en brandstof, ook voor het (weer) opwekken van elektriciteit zonder broeikasgassen.”

Waterstof is in de industrie al een belangrijke grondstof. “Maar het gaat pas een relevante rol spelen in de strijd tegen klimaatverandering als er een doorontwikkeling plaatsvindt naar emissievrije waterstof, zonder de uitstoot van broeikasgassen. Het leggen van die puzzel zal jaren duren. De zeven gestarte projecten gaan inzicht en ervaring opleveren in grootschalige productie, infrastructuur en gebruik van waterstof.”

De nadruk ligt daarbij op de rol van de industrie en de energiesector, als producenten, leveranciers én als gebruikers. Zo kan de industrie duurzame brandstoffen maken voor bijvoorbeeld scheep- en luchtvaart, en is zij zelf gebruiker van waterstof als duurzame grondstof en brandstof. Ook de energiesector kan zijn centrale plaats in de energievoorziening voor een groot deel blijven invullen met waterstof, al of niet uit import.

H-Vision

De productie en inzet van waterstof als grondstof en brandstof wordt gezien als een belangrijke stap of wegbereider voor ontwikkeling van de infrastructuur voor inpassing van emissievrij geproduceerde waterstof. H-Vision is een grootschalige pilot in de Rotterdamse regio. Om al voor 2030 emissies te kunnen reduceren, gebruikt het fossiel opgewekte waterstof, via opvang, grootschalige opslag en gebruik van CO2. Deze stap in de energietransitie moet de nodige tijd creëren om noodzakelijke infrastructuur, zoals een waterstofdistributiesysteem en een grootschalige waterstofbuffer, te ontwikkelen én tegelijkertijd de industriële installaties om te bouwen, terwijl er al grote hoeveelheden CO2-emissies worden gereduceerd. Deelnemers aan H-Vison zijn Gasunie, TNO, Havenbedrijf Rotterdam, Linde Gas, Engie, Uniper, Air Liquide, Shell, Vopak, Management Netherlands, OCI Nitrogen, Statoil, Taqa Offshore, Gasterra en BP.

MW-Design Delfzijl

AkzoNobel en Gasunie werken aan een gezamenlijke investering in een elektrolyser met een vermogen van 20 megawatt in de industriecluster Delfzijl. Die elektrolyser zet groene stroom om in waterstof, om de vraag naar emissievrije waterstof in het gebied te beantwoorden. AkzoNobel zal uitgebreid onderzoek en testen uitvoeren om te bepalen welke elektrolysetechniek het meest geschikt is voor deze installatie, Gasunie zal een basis van ontwerp ontwikkelen, niet alleen voor waterstof, maar ook voor zuurstof.

HyChain

In het ISPT werken industrie en kennisinstituten onder meer aan het zicht krijgen op de ketens voor nieuwe, op emissievrije waterstof gebaseerde energieketens en op het betaalbaar beschikbaar maken van grootschalige waterstof voor de transitie naar een duurzame industrie.

TKI Energie en Industrie kende hiervoor een toeslag toe aan twee projecten van dit consortium, terwijl een derde set projecten is gefinancierd met het instrument voor verkennende studies van de Topsector Energie.

Het gaat om een testcentrum voor verschillende types elektrolyse, studiewerk voor een toekomstige elektrolysefabriek op gigawatt-schaal (1 gigawatt = 1.000 megawatt) en een statusrapportage, analyse van de kostenimplicaties en een technologische beoordeling van de waterstof en energieketens van de toekomst. Deelnemers aan deze HyChain 1, 2 en 3 zijn AkzoNobel, Shell, OCI Nitrogen, Yara, Dow, Vopak, Gasunie, Stedin, Frames, Proton Ventures, Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Groningen Seaports, RHDHV, Kalavasta, Quintel, Metabolic, ECN/TNO, Imperial College London, TU Delft, Universiteit Utrecht, Universiteit Groningen, Stichting Hanzehogeschool Groningen, EnTranCe en ECCM.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/nieuwe-onderzoeksprojecten-moeten-nederlandse-toppositie-in-waterstof-versterken/feed/ 0
Schaalvergroting voor bodemopslag warmte in Kop van Noord-Holland https://www.fluxenergie.nl/schaalvergroting-voor-bodemopslag-warmte-in-kop-van-noord-holland/ https://www.fluxenergie.nl/schaalvergroting-voor-bodemopslag-warmte-in-kop-van-noord-holland/#respond Thu, 04 Oct 2018 14:09:51 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63435 Deze week gaat Heatstore van start, een Europees onderzoeksproject van 16 miljoen euro om technologieën voor ondergrondse seizoensopslag van duurzame warmte marktrijp te maken. In zes demonstratieprojecten in Nederland, België, Duitsland, Frankrijk en Zwitserland worden opslagtechnieken onderzocht om zomerwarmte op te slaan voor gebruik in de winter.

Heatstore demonstreert opslagtechnologieën in combinatie met diverse warmtebronnen: geothermische warmte, zonnewarmte en restwarmte uit bijvoorbeeld afvalverwerking. Het streeft hierbij ook naar een snelle overdracht van de technieken aan het bedrijfsleven. Naast de Nederlandse organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) participeren vanuit Nederland adviesbureau IF Technology, energiebedrijf ECW, wateronderzoeksinstituut KWR en het Nederlands Instituut voor Ecologie (NIOO-KNAW). ECN, vandaag een afdeling van TNO, coördineert het project van 23 partijen uit negen landen. In Vlaanderen zijn drie bedrijven betrokken: de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek (Vito), Spie Belgium en het Kempens Warmtebedrijf.

Grootschalige opslag in de ondergrond maakt het mogelijk om de hoeveelheid opgeslagen warmte te vergroten in vergelijking met bestaande systemen, tegen lagere kosten en met minder impact op de bovengrondse ruimte.

Onderdeel van het project is een warmteopslag voor minstens 20.000 megawattuur, 400 keer meer dan de grootste batterij in Europa, Enspire van Eneco in het noorden van Duitsland. Die opslag zal plaatsvinden onder een site van ECW in Middenmeer, in de Kop van Noord-Holland, een gebied met veel tuinbouw onder glas. Deze sector heeft veel warmte nodig.

Traditionele systemen voor de opslag van warmte in de bodem mikken op periodes van piekvraag tijdens de winter. Heatstore wil werken met meerdere ladingen en afnames doorheen het jaar. Door het intelligent combineren van warmtebronnen en opslagtechnologieën moet het in de toekomst mogelijk zijn om met de opgeslagen warmte een heel seizoen te overbruggen. Dit spreidt ook de kosten. Duurzame warmte wordt ondergronds opgeslagen om in de winter te leveren aan warmtenetten. Warmte opslaan om later te benutten bestaat al, maar nog niet op de schaal die nodig is om de energievoorziening te verduurzamen.

Opslagtemperatuur verhogen

De samenwerkende partijen willen de conventionele opslagtemperatuur verhogen tot tussen 25 en 90 graden. Dit levert voordelen op bij koppelen van opslag in een warmtenet. De warmte wordt opgeslagen door gebruik te maken van waterhoudende lagen, boorputten en lege mijnen in de ondergrond. Door vervolgens bronnen, gebruikers en opslag in een warmtenet slim op elkaar af te stemmen kunnen de kosten van het hele systeem sterk dalen; de ambitie is minimaal 20% reductie. De samenwerkende partijen stellen hierbij een duurzaam gebruik van de ondergrond voorop.

Bedrijfsleven stimuleren

De combinatie van expertise van onderzoekinstituten en deelname van het bedrijfsleven is volgens TNO nodig om ondergrondse warmteopslag grootschalig mogelijk te maken. Heatstore streeft er naar zijn technieken snel over te dragen aan het bedrijfsleven, zodat die snel met de resultaten aan de slag kan. Het project is ook gericht op de maatschappelijke inbedding, onderzoeken van businessmodellen en wetgeving.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/schaalvergroting-voor-bodemopslag-warmte-in-kop-van-noord-holland/feed/ 0
Grootste warmtepomp van Nederland gaat restwarmte Utrechtse vaatwas benutten https://www.fluxenergie.nl/grootste-warmtepomp-van-nederland-gaat-restwarmte-utrechtse-vaatwas-benutten/ https://www.fluxenergie.nl/grootste-warmtepomp-van-nederland-gaat-restwarmte-utrechtse-vaatwas-benutten/#respond Thu, 04 Oct 2018 11:13:54 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63430 Utrecht krijgt de grootste warmtepomp van Nederland. Energiebedrijf Eneco en Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden hebben hiervoor een samenwerkingsovereenkomst getekend. De pomp krijgt een plaats op het terrein van de rioolwaterzuivering van De Stichtse Rijnlanden in Utrecht.

Eneco en het hoogheemraadschap zullen de warmtepomp samen ontwikkelen. Ze krijgt een vermogen van 25 megawatt. Bij haar ingebruikname, voorzien in 2021, zal ze ongeveer 10% invullen van de warmtevraag aan het Utrechtse stadswarmtenet.

“Warm kraanwater, water van de vaatwasser en water van de douche maken het afvalwater dat bij ons binnenkomt warm,” legt Constantijn Jansen op de Haar, hoogheemraad bij de Stichtse Rijnlanden, uit. “Het gezuiverde afvalwater heeft daardoor zelfs in een koude winter nog een temperatuur van 12 graden. Die warmte vloeit nu weg. Doordat wij een stuk van ons terrein ter beschikking te stellen, kan Eneco dicht bij de bron een warmtepomp bouwen. Zo gaat zo min mogelijk warmte verloren en kan deze restwarmte gebruikt worden om een bijdrage te leveren aan de verduurzaming van de omgeving.”

“Bedrijven en publieke instellingen spelen beiden een belangrijke rol in het verduurzamen van Nederland,” zegt Eneco-directeur Michiel van den Berg. “Alleen door samenwerking wordt de energietransitie een succes. Dit is daarvan een mooi voorbeeld. Het gebruik van de restwarmte uit het gezuiverde afvalwater brengt ons weer een stap dichter bij een volledig duurzame warmtevoorziening in Utrecht.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/grootste-warmtepomp-van-nederland-gaat-restwarmte-utrechtse-vaatwas-benutten/feed/ 0
Belgische winterse bevoorradingszekerheid elektriciteit gewikt en gewogen https://www.fluxenergie.nl/belgische-winterse-bevoorradingszekerheid-elektriciteit-gewikt-en-gewogen/ https://www.fluxenergie.nl/belgische-winterse-bevoorradingszekerheid-elektriciteit-gewikt-en-gewogen/#comments Wed, 03 Oct 2018 21:02:41 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63421 De productiecapaciteit van controleerbare elektriciteitscentrales op fossiele brandstoffen is de voorbije decennia in België onvoldoende vervangen door nieuwe productie-eenheden. Maar in normale omstandigheden komt deze winter de leveringszekerheid niet in het gedrang. Dat stellen de professoren Dirk Van Hertem en Ronnie Belmans en doctor Evelyn Heylen, alle drie verbonden aan het departement elektrotechniek van de KU Leuven en onderzoekscentrum Energyville.

Volgens hen zijn de gevolgen van de langdurige onbeschikbaarheid van vijf kernreactoren onvoorspelbaar. Het goede nieuws is dat goed geïnformeerde verbruikers een cruciale rol kunnen spelen in het voorkomen van de activatie van het zogenaamde afschakelplan. Ze hopen dat de beleidsverantwoordelijken een eenduidige en systematische energievisie zullen uitwerken, nodig voor de uitbouw van een kosteneffectief elektriciteitssysteem op lange termijn.

De onbeschikbaarheid van zes van de zeven Belgische kernreactoren voor elektriciteitsproductie vormt een uitdaging voor de Belgische bevoorradingszekerheid. “Doel 1, 2 en 4 zijn al langer buiten dienst en recent werden vertragingen aangekondigd in het onderhoudsproces van Tihange 2 en 3. Voor Tihange 1 is onderhoud gepland tot midden november. Gecombineerd met de afname van de productiecapaciteit in het voorbije decennium en de onzekerheden in het systeem, kan deze situatie het evenwicht tussen vraag en aanbod aan elektriciteit in het gedrang brengen,” merken de academische energiespecialisten op.

Stelselmatige afname Belgische productiecapaciteit

Sinds 2011 vertoont de beschikbare productiecapaciteit van conventionele centrales (kerncentrales, fossiele brandstoffen, waterkracht en biomassa) in België een dalende trend, terwijl de piekvraag naar elektriciteit in die periode (op het recentste deel na) een stijging vertoont. Kolencentrales werden sinds 1998 stelselmatig gesloten om te voldoen aan de richtlijn van de Europese Unie om de uitstoot van grote verbrandingsinstallaties te controleren en te reduceren, de zogenaamde large combustion plants directive. “Sommige kolencentrales werden omgevormd tot biomassacentrales of vervangen door gascentrales, en sinds 2002 wordt de daling in productiecapaciteit deels opgevangen door de installatie van windgeneratoren en zonneparken. De effectieve elektriciteitsproductie uit wind en zon is echter weersafhankelijk en meer onzeker dan door conventionele centrales. De daling in effectief beschikbare capaciteit zet zich dus door.”

Door de onbeschikbaarheid van vijf kernreactoren bevindt het systeem zich momenteel in een toestand die niet voorzien wordt in de netuitbating, argumenteren de Energyville-tenoren. “De netwerkcode waaraan transmissienetbeheerder Elia moet voldoen, schrijft voor dat het systeem op elk moment moet kunnen weerstaan aan het uitvallen van één van zijn elementen zonder zijn werking in het gedrang te brengen, het zogenaamde N-1 criterium. Momenteel bevindt het systeem zich minstens in een N-5 toestand waarin vijf netelementen, vijf reactoren, buiten dienst zijn. Mogelijk zijn nog andere netelementen buiten dienst. Uitdagingen in deze toestand zijn geen verrassing, anders zou het systeem sterk overgedimensioneerd zijn, wat tot een te hoge maatschappelijke kost zou leiden. Dit hoeft niet te betekenen dat effectief problemen zullen optreden.”

Beschikbaar tijdens de komende winter zijn kernreactor Doel 3, met een vermogen van 1.006 MW (megawatt), kernreactor Tihange 1 (962 MW)(behalve tussen 13 oktober en 17 november), het fossiele en biomassapark, goed voor 6.637 MW aan centrales en warmtekrachtkoppeling, de pomp- en riviercentrales (respectievelijk 1.164 MW gedurende vijf uur, 143 MW gedurende vijf uur en 96,1 MW. “Volgens federaal energieminister Marie Christine Marghem (MR) kan er ook 750 MW aan extra capaciteit worden vrijgemaakt. De maximale capaciteit van de windturbines bedraagt 2.807, maar hun effectieve productie is sterk weersafhankelijk.” Gezien de tijd van het jaar laten de drie specialisten zonne-energie buiten beschouwing. De importcapaciteit van energie uit het buitenland bedraagt 5.500 MW.

In normale omstandigheden geen probleem

Dit komt neer op een totale beschikbare capaciteit van ongeveer 19.065 MW (18.103 MW van half oktober tot half november). De gemiddelde piekvraag in België bedraagt 13.565 MW, terwijl de piekvraag in een uitzonderlijk jaar (één jaar op de twintig) 14.164 MW bedraagt. “Onze opsomming gaat uit van optimale omstandigheden: de resterende productie is volledig beschikbaar, het netwerk in België is volledig intact en de volledige importcapaciteit kan benut worden. In deze optimale omstandigheden, waarbij alle nog beschikbare netelementen volledig operationeel zijn, hoeft er niet noodzakelijk een tekort te zijn aan productiecapaciteit (waarbij de import als productiecapaciteit gezien wordt). Onverwachte omstandigheden kunnen zich echter op elk moment voordoen.”

Belang van grensoverschrijdende lijnen

“Naast de onzekerheden in de elektriciteitsproductie van weersafhankelijke windgeneratoren en zonneparken, kunnen netelementen falen of onverwachte omstandigheden optreden. Generatoren kunnen buiten dienst zijn, zoals recent is gebleken door een onverwachte verlenging van de onderhoudsperiode van Tihange 2 en 3. Transmissielijnen of andere netelementen kunnen falen of onverwacht buiten dienst zijn. Vooral de verbindingen met het buitenland zijn hier belangrijk, aangezien ze rechtstreeks bepalen hoeveel elektriciteit kan ingevoerd worden.”

Fransen gevoelig voor koude

Naast falingen bepaalt de toestand van het elektriciteitssysteem in de buurlanden of de maximale importcapaciteit kan benut worden. De import wordt beperkt door beschikbare elektriciteitsreserves in de buurlanden en de piekvraag in de buurlanden treedt vaak op hetzelfde moment op als in België. Nederland heeft normaal gezien een groot capaciteitsoverschot tijdens de winter, terwijl de elektriciteitsvraag in Frankrijk zeer gevoelig is aan temperatuurschommelingen door het intensief gebruik van elektrische verwarming. “Een graad temperatuurdaling kan daar een bijkomende vermogenvraag van 2.300 MW teweegbrengen. Doordat het Belgische elektriciteitsnet deel uitmaakt van het Europese net bepalen internationale stromen van elektriciteit mee of het volledige vermogen van de verbindingen met de buurlanden kan worden gebruikt voor import.”

Beperkte beschikbaarheid bijkomende capaciteit op korte termijn

Het heropstarten van stilliggende productie-eenheden of installeren van noodgeneratoren kan de beschikbare capaciteit verhogen. Minister Marghem stelt voor om 750 MW bijkomende capaciteit te halen uit het heropstarten van de gascentrale in Vilvoorde, productiviteitsverbeteringen van gascentrales van Engie, het inzetten van dieselgeneratoren door Engie en andere bijkomende oplossingen zoals het bijkomend contracteren van afschakelbaar vermogen.

“Het installeren van bijkomende productie-eenheden op korte termijn is niet haalbaar door de lange termijnen voor het afleveren van de nodige vergunningen en de bouwtijd. Bijkomende noodgeneratoren op basis van fossiele brandstoffen kunnen op korte termijn geïnstalleerd worden. Dat vereist echter een overeenkomst met de relevante netbeheerder en een gedegen technische installatie om veiligheidsrisico’s uit te sluiten. Hun eenheidsvermogen is beperkt en hun lokale impact door uitstoot en geluid is groot.”

Rolling blackouts laatste redmiddel

Rolling blackouts zijn gerichte afschakelingen van bepaalde delen van de elektriciteitslast. Ze worden gezien als laatste middel om het evenwicht tussen vraag en aanbod naar elektriciteit te garanderen en de globale werking van het elektriciteitssysteem te vrijwaren. Ze kregen in België de naam “afschakelplan.” “Rolling blackouts hebben een vooropgestelde duur en zij worden aangekondigd op voorhand, in tegenstelling tot een blackout die onverwacht optreedt voor onbepaalde duur. Daardoor is de sociale kost van rolling blackouts lager dan van een blackout waarbij eenzelfde vermogen zou afgeschakeld worden. Het afschakelplan verdeelt België in acht zones die afwisselend worden afgeschakeld wanneer het evenwicht tussen vraag en aanbod aan elektriciteit niet kan worden gegarandeerd. Dat kan mogelijk gebeuren op het moment dat de vraag naar elektriciteit piekt, typisch tussen 17 en 20 uur.”

In veel ontwikkelingslanden zijn rolling blackouts dagelijkse kost vanwege structurele tekorten in generatiecapaciteit. “België is niet het eerste ontwikkelde land dat bedreigd wordt door rolling blackouts. Japan moest na de kernramp in Fukushima omgaan met de onverwachte uitval van een aanzienlijk deel van de productiecapaciteit. Elektriciteitsverbruikers in California werden reeds rond de eeuwwisseling geconfronteerd met rolling blackouts ten gevolge van een mislukte markthervorming.

“Deze ervaringen leerden dat ook kleine verbruikers een belangrijke impact kunnen hebben op het voorkomen van rolling blackouts, door hun verbruik te reduceren tijdens de piekmomenten. In California bleek de communicatie in de media over de elektriciteitscrisis zeer effectief om eindverbruikers ertoe aan te zetten bewuster en zuiniger om te gaan met elektriciteit.” In Californië en Japan werd vooral de airco uitgeschakeld. Dat lijkt in een winters België minder verschil te maken. “Anderzijds werden de verbruikers aangezet om hun verbruik te reduceren door een stijging van de elektriciteitsfactuur.”

Dalende vraag?

Door het toenemende gebruik van elektriciteit voor transport en verwarming valt een daling van de vraag naar elektriciteit de volgende jaren niet te verwachten. “Daarom is het belangrijk om een eenduidige visie voor het toekomstig energiesysteem vast te leggen die toelaat om problemen met de bevoorradingszekerheid in de toekomst te voorkomen. Zo’n visie kan leiden tot consequente investeringsbeslissingen in nieuwe productiecapaciteit. De studie Energy Transition in Belgium: Choices and Cost, gepubliceerd door EnergyVille en Febeliec in 2017, heeft aangetoond dat zowel investeringen in hernieuwbare energie als in biogas, power-to-gas, nieuwe gascentrales en warmtekrachtkoppelingen nodig zijn. Studies door Elia en het planbureau komen tot dezelfde conclusies. Deze investeringen kunnen bijvoorbeeld aangemoedigd worden doordat de overheid concessies met vergunningen voor nieuwe gascentrales uitwerkt. Zonder deze gecoördineerde, doorgedreven en snelle aanpak, zullen de noodzakelijke investeringen niet gebeuren en dreigen de huidige noodmaatregelen een continu karakter te krijgen.”

In een Europees energiesysteem waarin hernieuwbare energiebronnen een substantieel onderdeel vormen van de elektriciteitsopwekking is een nationale kijk op bevoorradingszekerheid steeds minder realistisch. “Indien de vereiste om quasi zelfvoorzienend te zijn in onze energiebevoorrading gerelaxeerd wordt, kan men kiezen om (nog) meer te vertrouwen op de buurlanden en te investeren in meer interconnectiecapaciteit. Ook hiervoor is een krachtdadig beleid nodig waarbij een internationaal perspectief onontbeerlijk is.”

Ronnie Belmans is echter geen voorstander van een rechtstreekse aansluiting van Nederlandse centrales vlak over de grens op het Belgische net. “Die werkingskosten van die centrales liggen zo hoog dat ze niet concurrentieel zijn op het Nederlandse net. Dan is het veel zinvoller te investeren in een versterking van de bestaande interconnectie. Dan kunnen we, ook buiten momenten van piekvraag, meer stroom kopen bij de Nederlandse centrales die op dat moment het goedkoopst zijn.

En wat als de betrokken centrales zelf die investering doen? “Voor uitsluitend de piekmomenten? Want het grootste deel van de tijd zal hun stroom ook op de Belgische markt niet concurrentieel zijn. Het zijn ‘stranded assets.’ Het is veel zinvoller te investeren in nieuwe gasgestookte centrales, uitgerust met de recentste en efficiëntste technologie.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/belgische-winterse-bevoorradingszekerheid-elektriciteit-gewikt-en-gewogen/feed/ 1
120 miljoen euro voor aardgasvrije wijken in 27 gemeenten https://www.fluxenergie.nl/120-miljoen-euro-voor-aardgasvrije-wijken-in-27-gemeenten/ https://www.fluxenergie.nl/120-miljoen-euro-voor-aardgasvrije-wijken-in-27-gemeenten/#comments Wed, 03 Oct 2018 07:50:22 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63414 De Nederlandse minister van binnenlandse zaken Kasja Ollongren (D66) reikt aan 27 gemeenten een rijksbijdrage uit voor het aardgasvrij maken van een wijk. Daarvoor is uit de Klimaatenvelop van het kabinet 120 miljoen euro beschikbaar. In het Programma Aardgasvrije Wijken doen gemeenten kennis en ervaring op om bestaande wijken haalbaar en betaalbaar te verduurzamen. Elke provincie heeft minimaal één proeftuin.

Het aardgasvrij maken van de gebouwde omgeving moet een belangrijke bijdrage leveren aan het terugdringen van de CO2-uitstoot en het bereiken van de doelen afgesproken in het Klimaatakkoord van Parijs. Het aardgasvrij maken van wijken helpt ook bij het beperken van de gaswinning in Groningen.

In totaal 74 gemeenten hadden een plan ingediend. De plannen zijn beoordeeld op onder meer hun kwaliteit en hun financiële onderbouwing. Er werd ook gekeken hoe de plannen konden helpen bij mogelijke andere opgaven in de wijk. Om zoveel mogelijk kennis op te doen voor andere wijken is een gevarieerde groep geselecteerd: groot en klein, landelijke en stedelijk, verschillende technieken en spreiding door heel Nederland.

Voor het delen van kennis en ervaring ontwikkelt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voor alle gemeenten een speciaal programma, dat hen moet helpen bij het invullen van hun regierol. Dit is nodig om de overgang naar aardgasvrije wijken te versnellen. Andere partners van het Programma Aardgasvrije Wijken zijn het ministerie van economische zaken en klimaat, het Interprovinciaal Overleg en de Unie van Waterschappen.

Naast de proeftuinen ondersteunt de Nederlandse staat het aardgasvrij maken van Nederland met een programma voor aardgasvrije en frisse basisscholen (5 miljoen euro) en een subsidie voor technische innovaties (12,8 miljoen euro).

Het kabinet stelt door de hoge hoeveelheid aanvragen meer geld beschikbaar dan aanvankelijk begroot. Met het toevoegen van het budget voor 2019 konden meer wijken worden geselecteerd. In 2019 wordt een nieuwe uitvraag voorbereid.

Ollongren stelt door de hoge hoeveelheid aanvragen meer geld beschikbaar dan aanvankelijk begroot. Met het toevoegen van het budget voor 2019 konden meer wijken worden geselecteerd. In 2019 wordt een nieuwe uitvraag voorbereid.

Deelnemers

De deelnemende gemeenten zijn Amsterdam (Van Der Pekbuurt), Appingedam (Opwierde-Zuid), Assen (Lariks West), Brunssum (Brunssum-Noord), Delfzijl (Delfzijl Noord), Den Haag (Bouwlust/Vrederust), Drimmelen (Terheijden) ,Eindhoven (’t Ven), Groningen (Paddepoel en Selwerd), Hengelo (Nijverheid), Katwijk (Smartpolder), Loppersum (Loppersum-’t Zandt-Westeremden), Middelburg (Dauwendaele), Nijmegen (Dukenburg), Noordoostpolder (Nagele), Oldambt (Nieuwolda-Wagenborgen), Pekela (Boven-Pekela en de Doorsneebuurt), Purmerend (Overwhere-Zuid), Rotterdam (Pendrecht), Sittard-Geleen (Limbrichterveld-Noord), Sliedrecht (Sliedrecht-Oost),Tilburg (Quirijnstok), Tytsjerksteradiel (Garyp), Utrecht (Overvecht-Noord), Vlieland (Duinwijck), Wageningen (Benedenbuurt) en Zoetermeer (Palenstein).

Het was al langer bekend dat Rotterdam-Zuid en minimaal vier gemeenten in Groningen zouden worden geselecteerd. Op die plaatsen doen zich extra kansen voor om de woon- en leefomgeving te verbeteren. In Groningen kan bijvoorbeeld de verduurzaming samengaan met de versterking van woningen. Uiteindelijk zijn in Groningen zes gemeenten geselecteerd, samen een flink stuk van de hele provincie.

Warm Eindhoven

Omdat de wijk ’t Ven grenst aan Meerhoven heeft de gemeente Eindhoven dit jaar onderzoek gedaan naar de uitbreiding van het gemeentelijke warmtenet van Meerhoven naar ‘t Ven. De gemeente levert de duurzame warmte aan het net vanuit haar biomassacentrale in Meerhoven. Die maakt gebruik van snoeihout uit de regio.

De technische haalbaarheid blijkt mogelijk maar de grote investeringen voor het aanleggen van het warmtenet maken het aanleggen financieel niet haalbaar. Daarom had Eindhoven een aanvraag ingediend om in aanmerking voor het programma Aardgasvrije Wijken.

’t Ven is één van de drie pionierbuurten in Eindhoven waar de gemeente in samenspraak met de bewoners de alternatieven voor aardgas verkent. Het doel is dat eind 2019 er een plan ligt waarin staat op welke manier de bewoners gefaseerd kunnen overstappen op alternatieven voor aardgasvrij. Het streven is dat de wijk, die 1.946 woningen en 138 andere gebouwen telt, in 2030 aardgasvrij is.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/120-miljoen-euro-voor-aardgasvrije-wijken-in-27-gemeenten/feed/ 1
Almaar meer problemen met Belgische kerncentrales https://www.fluxenergie.nl/almaar-meer-problemen-met-belgische-kerncentrales/ https://www.fluxenergie.nl/almaar-meer-problemen-met-belgische-kerncentrales/#comments Tue, 02 Oct 2018 19:29:57 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63410 Het lijkt erop of de berichten over de Belgische kerncentrales moeten stilaan verhuizen naar de rubriek industriële archeologie. Het laatste nieuw is dat het betonijzer in het bunkergebouw van reactor Tihange 2 zich niet bevindt op de plaats waar het zou moeten zitten.

Dat heeft uitbater en hoofdeigenaar Engie bevestigd aan de openbare omroep VRT en gemeld aan toezichthouder Fanc. Eerder was al vastgesteld dat het beton aan dit gebouw afbrokkelt. Bovendien kampt Tihange 3 met dezelfde problemen. Het Fanc bevestigt dat het op de hoogte is gebracht van “mogelijk grotere problemen bij Tihange 2, maar had dinsdagnamiddag nog geen omstandig verslag ontvangen over de ernst en de omvang ervan. Volgens de huidige planning zou Tihange 2 op 1 juni 2019 weer opgestart worden. Of die datum haalbaar blijft is nog niet duidelijk.

De gelijktijdige uitval van de meeste Belgische kernreactoren duwt de elektriciteitsprijs op de groothandelsmarkt omhoog. Hoewel Engie ontdekt dat het financieel voordeel uit de situatie haalt is het aandeel van dit bedrijf in de binnenlandse productie veel sterker dan op de binnenlandse leveranciersmarkt. Dit betekent dat zijn concurrenten in grotere mate afhankelijk zijn van aangekochte stroom. Die kan ook uit het buitenland komen, maar de fysieke importcapaciteit hiervan is niet onbegrensd. Veel hangt af van de bestaande contracten voor aankoop door de leveranciers en voor verkoop door hen aan de consumenten. Windenergieproducenten die zelf geen leveranciers zijn en contractueel de nodige ruimte hebben kunnen op winderige winterdagen een zaak doen.

Voor EDF Luminus, de nummer twee op de Belgische markt, is het een meevaller dat het vanaf november weer gebruik kan maken van de gasgestookte centrale in Seraing, goed voor 470 MW.

Toezichthouder trekt lessen uit verleden

In het federale parlement gaf Frank Hardeman, directeur-generaal van het Fanc, toe dat de verouderende installaties op dergelijke dingen beter hadden moeten worden opgevolgd. Er is nooit een gevaar geweest voor de nucleaire veiligheid, gaf hij aan, maar in het verleden zijn er wel te weinig inspanningen gedaan om de degradatie van het beton te voorkomen. De kwaliteit van het beton was tijdens de inspecties door het Fanc geen prioriteit. De inspecteurs hadden vooral oog voor de vitale delen van de nucleaire centrales. Hardeman beloofde een aanpassing van de programma’s. Hij had het moeilijker met zinspelingen op mogelijke meldingen van de betonproblemen in jaren oude verslagen. Sommige parlementsleden drongen aan op inzage van die verslagen.

Elia

Beter nieuws komt er van Elia, de beheerder van het Belgische transportnet voor elektriciteit. Die laat weten dat de nood aan bijkomende capaciteit om heel de winter lang de bevoorradingszekerheid te kunnen handhaven is verminderd van 1.600 tot 1.700 MW (megawatt) naar 700 tot 900 MW. Ter vergelijking: een gemiddelde stofzuiger heeft ongeveer 750 watt nodig, een waterkoker 2.000 wat of 2 kilowatt. 1 megawatt is 1.000 kilowatt.

Die vermindering is het resultaat van een verschuiving van het onderhoudsprogramma van Tihange 1 (aanvankelijk door Engie bestempeld als nagenoeg uitgesloten) en een mix van diverse andere maatregelen. Hoewel het risico op afschakeling hiermee wel behoorlijk is teruggedrongen moedigt Elia de regering en de marktpartijen aan om voort te zoeken naar bijkomende capaciteit.

Aanvankelijk leek vooral november een risicovolle periode te worden. Nu ziet de marktsituatie er volgens Elia vooral voor januari en februari minder gunstig uit vanwege beperktere importmogelijkheden. Voor begin 2019 is het belangrijk om zekerheid te krijgen over de voorziene terugkeer van enkele nucleaire centrales in december (Doel 1, Doel 2 en Doel 4). Binnen de taskforce die werkt in opdracht van de regering wordt ook de mogelijkheid onderzocht om in alle veiligheid één van de nucleaire entiteiten waarvan de onbeschikbaarheid verlengd is tot voorbij de winter, al vanaf januari te laten terugkeren door een aanpassing in het onbeschikbaarheidsprogramma.

Frankrijk en Luxemburg

Ook voor de maand november is elke megawatt nog steeds welkom. Positief element voor november is dat de Franse netbeheerder RTE in een bijkomende analyse bevestigt dat zelfs bij heel koud weer (een keer op tien jaar) er wellicht energie beschikbaar blijft voor de Belgische markt, tot meer dan 1.000 MW. Eerder liet Luxemburg weten dat het 200 MW kan reserveren voor de Belgische markt.

Vanaf midden oktober zal Elia wekelijks een operationeel proces opstarten waarin de vooruitzichten voor de week erop worden opgenomen. In overleg met de bevoegde overheidsdiensten kan dan worden bekeken welke bijkomende maatregelen eventueel nog nodig zijn.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/almaar-meer-problemen-met-belgische-kerncentrales/feed/ 2
MIT ontwikkelt batterij met CO2-opslag https://www.fluxenergie.nl/mit-ontwikkelt-batterij-met-co2-opslag/ https://www.fluxenergie.nl/mit-ontwikkelt-batterij-met-co2-opslag/#respond Tue, 02 Oct 2018 14:27:10 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63405 Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) hebben een nieuw type lithiumbatterij ontworpen, die gebruik kan maken van CO2 opgevangen in elektriciteitscentrales. De nieuwe MIT-batterij kan tijdens het ontladen CO2 in een minerale vorm binden. Ze is samengesteld uit lithium, koolstof en een elektrolyt die de MIT-onderzoekers zelf ontwikkelden.

De meeste bestaande technieken voor de opslag van CO2 in mineralen gebruiken speciale chemicaliën en metalen katalysatoren. Vandaag gebruiken elektriciteitscentrales die zijn uitgerust met systemen om CO2 op te slaan tot 30% van de er opgewekte stroom voor de opvang en opslag van CO2. Volgens de onderzoekers kan elke verbetering voor een aanzienlijke wijziging zorgen in het economisch plaatje van zulke systemen.

“CO2 is chemisch weinig actief,” zegt assistent professor Betar Gallant, die het onderzoek leidde. “Daarom is het vinden van nieuwe reactiepaden belangrijk. Gewoonlijk is er veel elektriciteit met hoge spanningen nodig om de chemische activiteit van CO2 significant te verhogen. Zulke processen kunnen duur en inefficiënt zijn. In ideale omstandigheden zou dit tot de productie van een nuttige chemische of brandstof moeten leiden. Maar de inspanningen om langs elektrochemische weg een omzetting te realiseren –ze worden meestal in water uitgevoerd– worden gehinderd door zowel de hoge energie-inputs als door het weinig selectieve karakter van de geproduceerde chemicaliën.

Gallant en haar medewerkers hadden al ervaring met elektrochemische reacties in niet-waterige omgevingen, zoals de reacties die aan de basis liggen van de lithium-batterijtechnologie. Ze bekeken specifiek de mogelijkheid om CO2-gebaseerde elektrolyten te gebruiken.

Hun aanpak verschilt van de traditionele CCS-methode (carbon capture and storage), waarbij het opgevangen CO2 uiteindelijk in gasvorm ondergronds wordt opgeslagen of wordt omgezet in een brandstof of in een chemische grondstof. Ze vonden een manier om het CO2 al in de afvalstroom van de krachtcentrale om te zetten in één van de basisbestanddelen van een lithiumbatterij. Bij de ontlading van zulke batterijen fungeert het CO2, dat vrijkomt uit de elektrolyten, als reactiegas. Daarna wordt het opgeslagen in vaste koolstofverbindingen.

Vroeger betekende de lage reactiviteit van CO2 een rem op deze toepassing. Daarom werden (en worden) veel duurdere metalen katalysatoren gebruikt. Bovendien zijn de reacties op basis van zulke katalysatoren moeilijk te controleren en is nog niet met volledige zekerheid duidelijk hoe deze reacties precies werken.

Gallant en haar team brachten het CO2 in vloeibare vorm en vonden een manier om hiermee elektrolyse tot stand te brengen met koolstofelektroden. De kern van dit proces is de pre-activering van het CO2 door het in te brengen in een amine-oplossing. Dat vergemakkelijkt de elektrochemische werking. Het gekozen amine was al eerder gebruikt bij CCS, maar nog niet voor batterijen.

Nog lang niet marktrijp

De MIT-batterij is helaas nog niet klaar voor de commerciële markt. Voorlopig is haar levensduur beperkt tot tien oplaadcycli. “Het zal nog jaren duren voor lithium-CO2-batterijen rendabel zijn,” meent Gallant. “Maar het is een concept met veel potentieel.”

Het MIT-team onderzoekt nu de mogelijkheid om met een continue toevoer CO2 onder druk in combinatie met het amine te werken in plaats van met een vast, vooraf aangebracht volume. Op die manier zou de batterij stroom kunnen leveren zolang de CO2-toevoer in stand blijft.

De onderzoekers hebben hun bevindingen gepubliceerd in het academische tijdschrift Joule.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/mit-ontwikkelt-batterij-met-co2-opslag/feed/ 0
ACM geeft experimenteel gelijkstroomnet Lelystad Airport groen licht https://www.fluxenergie.nl/acm-geeft-experimenteel-gelijkstroomnet-lelystad-airport-groen-licht/ https://www.fluxenergie.nl/acm-geeft-experimenteel-gelijkstroomnet-lelystad-airport-groen-licht/#respond Mon, 01 Oct 2018 21:09:41 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63399 De Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil het netbeheerder Liander mogelijk maken om het eerste publieke gelijkstroomnet in Nederland te realiseren. Liander wil dit uitbouwen op het bedrijventerrein Lelystad Airport Businesspark. Het experiment moet ervaring opleveren met gelijkstroomtechnologie en de economische voordelen hiervan onderzoeken. Gelijkstroom zou in de energietransitie een grote rol kunnen spelen.

De productie van duurzame elektriciteit –zoals die door zonnecellen– is steeds vaker gebaseerd op gelijkstroomtechnologie. En dat geldt ook voor steeds meer toepassingen in bedrijven en zelfs in woningen. De bestaande netten zijn alleen geschikt voor wisselstroom. Daardoor moeten wisselstroom en gelijkstroom regelmatig in elkaar worden omgezet. Dat leidt tot energieverliezen. Een gelijkstroomnet speelt in op de toename van het gebruik van duurzame energie. Dit net kan kostenbesparend werken omdat er minder energie verloren gaat.

De ACM is van plan om Liander voor het experiment een ontheffing van vijf jaar te verlenen van een aantal spelregels op de elektriciteitsmarkt. Als de uitkomsten van het experiment positief zijn, kunnen gelijkstroomnetten misschien op meerdere plaatsen en ook door andere netbeheerders worden aangelegd.

Bedrijven die zich op Lelystad Airport Businesspark vestigen krijgen zowel een aansluiting met wisselstroom als een met gelijkstroom. Wanneer ze met zonnepanelen werken hebben ze geen omvormer meer nodig, omdat ze de opgewekte gelijkstroom rechtstreeks in het elektriciteitsnet kunnen injecteren. Bovendien kunnen heel wat elektrische apparaten dan stroom krijgen langs een usb-kabeltje. Liander schat dat hieronder 10% minder energie zal worden verbruikt, die anders onderweg verloren gaat. De historische keuze voor wisselstroom op de bestaande netten was vooral ingegeven doordat wisselstroom veel gemakkelijker kon worden getransporteerd over lange afstanden.

Kennis en ervaring opdoen

Liander verwacht veel te leren van deze primeur. Door de gecombineerde aansluiting van gelijk- en wisselstroom kan Liander bijvoorbeeld de potentie van gelijkstroomnetten onderzoeken, en of de verwachte energiebesparing haalbaar is. Tevens hoopt de netbeheerder meer inzicht te krijgen in de klantbehoefte en marktontwikkelingen bij duurzame lokale opwek. Tenslotte wil Liander ervaring opdoen met het aanleggen en onderhouden van gelijkstroomnetten.

Lelystad krijgt wel het eerste publieke net op gelijkstroom in Nederland, maar eerder zijn er al niet-openbare, kleinschalige voorbeelden aangelegd. Zo ontvangen het ‘circulaire paviljoen’ van ABN Amro in Amsterdam gelijkstroom en het energieneutrale Pulse-gebouw van de TU Delft al gelijkstroom.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/acm-geeft-experimenteel-gelijkstroomnet-lelystad-airport-groen-licht/feed/ 0
Vlaanderen stuurt autonoom varende droneboot Atlantische Oceaan over https://www.fluxenergie.nl/vlaanderen-stuurt-autonoom-varende-droneboot-atlantische-oceaan-over/ https://www.fluxenergie.nl/vlaanderen-stuurt-autonoom-varende-droneboot-atlantische-oceaan-over/#respond Mon, 01 Oct 2018 17:35:31 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63393 Tien Vlaamse overheden en instellingen gaan samenwerken om de ontwikkeling en het gebruik van autonome vaartuigen in Vlaanderen te stimuleren. De Vlaamse Waterweg, het agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust, het departement Mobiliteit en Openbare Werken, de universiteiten van Leuven, Gent en Antwerpen, de Vrije Universiteit Brussel, de Hogere Zeevaartschool en de havens van Gent en Antwerpen starten hiervoor samen het platform Float (Flanders on the Automated shipping Track) op.

Vanuit Float ondersteunen ze het privé-project Mahi. Mahi, een ontwerp van vier jonge Vlaamse ingenieurs, is de eerste volledig autonoom varende droneboot die de Atlantische Oceaan zal oversteken. Dat moet in mei volgend jaar gebeuren.

De 4 m lange, volledig zelfgemaakte droneboot is opgebouwd uit composietmaterialen en maakt gebruik van zonne-energie en batterijen om een elektromotor aan te drijven. Na een trans-Atlantische tocht van twee maanden moet de drone boot autonoom op de Caraïbische eiland Guadeloupe aankomen. Pieter-Jan Note, mede-initiatiefnemer van Mahi: “Hiermee willen wij tonen wat de concrete toepassingsmogelijkheden zijn van droneboten en hun belang voor de toekomst. Zo kan Mahi atmosferische en oceanografische gegevens verzamelen, kustgebieden in kaart brengen, eco-sensitieve gebieden of moeilijk toegankelijke delen op zee inspecteren en zelfs ingezet worden voor het transport van goederen.”

“Met onbemande vaartuigen kunnen we nog meer uit onze waterwegen halen,” meent Ben Weyts, Vlaams minister van mobiliteit (N-VA). “Met dit soort spitstechnologie maken we goederentransport via het water ook aantrekkelijker voor verladers, die nu nog al te gemakkelijk kiezen voor een vrachtwagen in de file.”

Vlaanderen heeft veel troeven in handen om een topregio te worden voor autonome schepen, stellen de initiatiefnemers. Het heeft een toonaangevende maritieme en logistieke sector en een zeer uitgebreid waterwegennet, met 1.354 km aan bevaarbare waterwegen, waarbij 80% van de industrie op minder dan 10 km van een vaarweg ligt. Daarnaast is er de aanwezigheid van een grote knowhow in deze sector, bij de bedrijven en op de universiteiten.

“Vooravond van grote evolutie”

“Onbemande vaartuigen zijn dé toekomst,” zegt Jacques Vandermeiren, ceo van het Havenbedrijf Antwerpen. “Hoewel de technologie momenteel nog in haar kinderschoenen staat, bevinden we ons aan de vooravond van een grote evolutie. Door proefondervindelijk te werk te gaan, zoeken we naar nieuwe leefbare en commerciële toepassingen. Onze havens vormen hiervoor een ideale ‘testbodem’. De duurzame haven van de toekomst wordt maar werkelijkheid als we nieuwe technologieën de mogelijkheid bieden om hun intrede te vinden op het havenplatform.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/vlaanderen-stuurt-autonoom-varende-droneboot-atlantische-oceaan-over/feed/ 0
Noordelijkste Benelux-oplaadpunt voor fietsers in gebruik in Eemshaven https://www.fluxenergie.nl/noordelijkste-benelux-oplaadpunt-voor-fietsers-in-gebruik-in-eemshaven/ https://www.fluxenergie.nl/noordelijkste-benelux-oplaadpunt-voor-fietsers-in-gebruik-in-eemshaven/#respond Fri, 28 Sep 2018 19:58:37 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63388 Het Zeemanshuis in de Eemshaven biedt voortaan een oplaadmogelijkheid aan voor elektrische fietsen. Dit noordelijkste oplaadpunt van de Benelux is op 27 september 2018 in gebruik genomen. Dit gebeurde door de onthulling van een aanwijsbord ‘gratis oplaadpunt voor fietsers’ en het opladen van twee elektrisch aangedreven fietsen.

In de loop van 2018 zijn op het zuidgeoriënteerde, hellend dak naast de 48 al aanwezige zonnepanelen 52 extra exemplaren plaatst. Hierdoor is het Zeemanshuis ook in jaren met minder zon en strenge vorst volledig zelfvoorzienend.

Om ook anderen van de opgewekte energie te laten profiteren biedt het Zeemanshuis passanten in de Eemshaven de mogelijkheid om even uit te rusten bij het Zeemanshuis en ondertussen de fiets op te laden. Het oplaadpunt bevindt zich onder de vluchttrap vanaf de eerste verdieping aan de westzijde van het gebouw. Het ligt vlak naast de fietsroute Kiek over Diek.

Veel bedrijven in Delfzijl en de Eemshaven voelen zich nauw betrokken bij het Zeemanshuis en zijn activiteiten. De gulle giften die door de bedrijven zijn gedaan en toegezegd, maakten het mee mogelijk het Zeemanshuis verder te verduurzamen.

Het Zeemanshuis is een initiatief van de Stichting Koopvaardijpastoraat Groningen en wordt gerund door ongeveer 35 vrijwilligers die zeven dagen per week het huis draaiende houden. In het Zeemanshuis kunnen zeevarenden en vrachtwagenchauffeurs ontspannen in huiselijke sfeer. Men kan hier onder het genot van een hapje en een drankje onder ander tv-kijken, een spelletje spelen of contact zoeken met het thuisfront. Het Zeemanshuis is in 1999 opgericht en sinds 2004 is zij gevestigd in het pand aan de Borkumweg. Het ontvangt jaarlijks zowat 10.000 bezoekers.

Zestiende offshore windproject

De Eemshaven profileert zich ook als servicehaven voor offshore windprojecten. Zo hebben Orange Blue Terminals en windturbinefabrikant Senvion een contract getekend voor de planning, transport, opslag en pre-assemblage van de windturbine onderdelen voor het Trianel Borkum II windpark. Die werken zullen in de loop van 2019 plaatsvinden. Daarmee is Eemhaven de uitvalsbasis voor de bouw van het hele bovenwater deel van deze windturbines. Onlangs voltooide Orange Blue Terminals het Merkur offshore windpark. Voor de Eemshaven is Trianel Windpark Borkum II het zestiende offshore windproject.

Trianel Borkum II zal bestaan uit 32 Senvion windturbines met een vermogen van elk 6,15 megawatt en rotorbladen van circa 75 meter lang, 64 torendelen en 32 gondels. Deze segmenten worden achtereenvolgens naar de Eemshaven getransporteerd, waar een groot deel van de terminal wordt ingericht voor opslag, logistieke handelingen en assemblage. Het 33 km² grote windpark ligt ongeveer 45 kilometer ten noorden van de Duitse kust.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/noordelijkste-benelux-oplaadpunt-voor-fietsers-in-gebruik-in-eemshaven/feed/ 0
Acht nieuwe waterstoftankstations in de Benelux https://www.fluxenergie.nl/acht-nieuwe-waterstoftankstations-in-de-benelux/ https://www.fluxenergie.nl/acht-nieuwe-waterstoftankstations-in-de-benelux/#respond Fri, 28 Sep 2018 13:09:49 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63384 Een consortium van Waterstofnet, retailgroep Colruyt, Pitpoint, Shell en de Nederlandse Rijkswaterstaat heeft de krachten gebundeld in het omvangrijke waterstofproject H2Benelux. Samen willen ze tegen 2020 acht tankstations voor waterstof installeren en tachtig wagens op waterstof inzetten in België, Nederland en Luxemburg.

Het voornaamste doel van H2Benelux is de uitrol van een basisnetwerk van waterstofstankstations. De acht waterstoftankstations zullen strategisch geïmplementeerd worden langs het ‘Trans-Europees Netwerk voor Transport’ (Ten-T): drie in België, vier in Nederland en een in Luxemburg.

H2Benelux zal de technische en economische prestaties van het netwerk van waterstoftankstations onder dagelijks gebruik testen. Bij elk waterstoftankstation zal een groep eindgebruikers minstens tien wagens op waterstof uittesten. Kortelings lanceren de consortiumpartners, met Waterstofnet als coördinator, een oproep naar geïnteresseerde eindgebruikers. Ook de milieuprestaties van het gebruik van waterstof worden onder de loep gehouden, zowel van waterstof uit conventionele energiebronnen als voor waterstof die ter plaatse uit hernieuwbare bronnen wordt geproduceerd.

Marktuitrol voorbereiden

Het is ook de bedoeling gegevens te verzamelen om de technische levensvatbaarheid en de efficiëntie van de waterstoftankstations te bestuderen en te verbeteren. Verder wil het project de relatie tussen leveranciers en klanten van waterstofauto’s optimaliseren om de uitrol van de markt voor te bereiden. Voor elk tankstation wordt er een haalbaarheidsstudie opgesteld. H2Benelux zal ook een business case (op basis van de vraag) voorbereiden om het gebruik van waterstof als alternatieve energiedrager in de Benelux een boost te geven en om de uitrol van deze stations in de toekomst te financieren.

“In 2015 heeft de Benelux Unie een kader gecreëerd om grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van alternatieve brandstoffen te stimuleren. H2Benelux past ook perfect binnen de bredere inspanningen van de Benelux om de focus te leggen op groene waterstof binnen de energietransitie,” reageert adjunct-secretaris-generaal van de Benelux Luuk Blom.

Volgens Adwin Martens, directeur van Waterstofnet, is H2Benelux van grote strategische waarde voor de regio: “Waterstofnet heeft met de realisatie van waterstofprojecten in Zuid-Nederland en Vlaanderen aangetoond dat grensoverschrijdende samenwerking de globale positie van de regio versterkt op het gebied van de ontwikkeling van waardeketens en ‘early adopters.’ Dit project zal die positie nog versterken zodat deze lokale gemeenschappen van waterstofgebruikers over de landsgrenzen heen kunnen worden uitgebreid.”

H2Benelux wordt mee gefinancierd door het Connecting Europe Facility (CEF) – Transport Programme van de Europese Unie met 7,22 miljoen euro. Het Uitvoerend Agentschap Innovatie en Netwerken (Inea) van de Europese Commissie zal de uitvoering van het project superviseren tijdens zijn hele levenscyclus. Shell en Pitpoint ontvangen voor de bouw van de Nederlandse stations aanvullende subsidies van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (DKTI Transport).

Obstakels wegwerken

Het huidige gebrek aan infrastructuur voor het tanken en de schaarste aan waterstofauto’s zijn de belangrijkste obstakels voor de ontwikkeling van de waterstofmarkt. Publieke interventies voor het stimuleren van de implementatie van waterstoftankinfrastructuur en het aantrekken van waterstof op de markt zijn daarom noodzakelijk. H2Benelux maakt deel uit van een globaal project dat tot doel heeft om een complete infrastructuur te bouwen voor transport op waterstof in de Benelux. Dit zal bestaan uit een uitrol van vierhonderd waterstoftankstations om ongeveer 140.000 waterstofauto’s te leveren en zo tegen 2030 een marktpenetratie van 5% te bereiken met traditionele tankstations die waterstof in hun aanbod. Verder is het project gericht op het bevorderen van de overgang van de traditionele bronnen voor waterstofproductie (grijze waterstof) tot volledig hernieuwbare bronnen (groene waterstof).

]]>
https://www.fluxenergie.nl/acht-nieuwe-waterstoftankstations-in-de-benelux/feed/ 0
Fluxys op schema voor afbouw gasimport uit Nederland https://www.fluxenergie.nl/fluxys-op-schema-voor-afbouw-gasimport-uit-nederland/ https://www.fluxenergie.nl/fluxys-op-schema-voor-afbouw-gasimport-uit-nederland/#respond Thu, 27 Sep 2018 21:01:37 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63377 Fluxys België bevestigt zijn kruispuntfunctie voor de Noordwest-Europese aardgasmarkt. Dat meldt het gastransport- en opslagbedrijf in zijn verslag over het eerste semester van 2018. Het blijft zich ook volop engageren in innovatieve aardgastoepassingen. En het werkt verder aan alternatieven voor de invoer van Nederlands gas.

Tussen 2024 en 2030 bouwt Nederland stapsgewijs de uitvoer van laagcalorisch aardgas naar België af. Fluxys België en de Belgische distributienetbeheerders zorgen daarom proactief voor de omschakeling naar hoogcalorisch aardgas uit andere landen van verbruikers die vandaag laagcalorisch aardgas uit Nederland afnemen.

Na een aantal kleine conversieprojecten de afgelopen jaren werd in juni 2018 een eerste grootschalige conversie uitgevoerd. Fluxys Belgium paste zijn net aan voor de omschakeling van een aantal rechtstreeks aangesloten industriële verbruikers en een gedeelte van de distributienetten: de distributienetbeheerders Fluvius en Resa schakelden al ongeveer 53.000 huishoudens en kleine en middelgrote bedrijven om.

De sluiting van de grootste opslagsite voor aardgas in het Verenigd Koninkrijk brengt met zich mee dat belangrijke hoeveelheden aardgas vanuit opslag elders in Noordwest-Europa moeten worden aangevoerd om het winterverbruik op de Britse markt te dekken. Fluxys vervoerde in die marktconfiguratie via zijn Belgische net circa 144 terawattuur (TWh) aardgas van grens tot grens en evenaarde daarmee het hoge volume van dezelfde periode vorig jaar.

Commerciële aanpak

Een van de sterke punten van Fluxys is de gunstige centrale ligging van het Belgische gastransportnet ten opzichte van de buurlanden. In de capaciteitsverkoop voor het grens-tot-grensvervoer ontwikkelt de markt zich steeds verder tot een kortetermijnmarkt: voor bijkomende capaciteit en bij het aflopen van langetermijncontracten kiezen klanten bij voorkeur voor kortetermijncontracten, stelt Fluxys vast. In oktober 2018 loopt een belangrijk pakket langetermijncontracten af. Fluxys is klaar om hierop binnen deze dynamiek met een proactieve commerciële aanpak maximaal in te spelen.

De vervoerde volumes voor de Belgische markt bleven met 98 TWh nagenoeg gelijk in vergelijking met dezelfde periode vorig jaar. Het vervoer naar de distributienetbeheerders (54 TWh) nam toe met 4% en de afnames van de rechtstreeks (dus niet via de distributienetten) op het Fluxysnet aangesloten industrie (24 TWh) kende een stijging van 10%. Dit is in belangrijke mate het resultaat van een bijkomende aansluiting in de Antwerpse haven in de tweede helft van 2017.

Evolutie elektriciteitssector beïnvloedt gasverbruik

Het vervoer naar de aardgasgestookte elektriciteitscentrales (20 TWh) daarentegen daalde met 15%. Dat kwam doordat België beduidend meer elektriciteit uit het buitenland invoerde en de binnenlandse elektriciteitsproductie uit hernieuwbare bronnen toenam.

Lng-terminal in Zeebrugge

De scheepstrafiek voor de overslag van grote volumes vloeibaar aardgas (lng) op de lng-terminal van Fluxys in Zeebrugge nam in de eerste jaarhelft toe in vergelijking met dezelfde periode in 2017. Zo startte de terminal in mei met de nieuwe dienst om lng rechtstreeks over te slaan tussen twee schepen. Deze toename zette zich volop door in juli en vooral in augustus, dat qua scheepvaartverkeer een recordmaand was voor de terminal.
Naast de overslag van grote volumes lng biedt de terminal in Zeebrugge diverse diensten om in te spelen op de nieuwe markt voor kleinschalig. Het aantal laadbeurten van kleine lng-schepen en lng-tankwagens bleef op hetzelfde niveau als in de eerste jaarhelft van 2017. Om in de toekomst de vraag naar laadbeurten voor tankwagens vlot te kunnen blijven beantwoorden, neemt de terminal in de herfst een tweede laadstation in gebruik. De bouw ervan wordt financieel ondersteund door de Europese Commissie.

Nog tijdens het voorbije semester investeerde Fluxys 52,9 miljoen euro in materiële vaste activa, tegenover 36,0 miljoen tijdens dezelfde periode in 2017. Daarvan ging het overgrote deel (45,4 miljoen) naar lng-infrastructuur (voornamelijk de bouw van een vijfde tank op de terminal in Zeebrugge).

Innovatieve gastoepassingen winnen terrein

Aardgas zet zijn opmars voort als alternatieve brandstof voor vervoer. Het aantal voertuigen dat in België rijdt op gecomprimeerd aardgas (cng) nam in de eerste zes maanden van 2018 toe van 9.000 tot ruim 12.000, terwijl het aantal cng-tankstations steeg van negentig tot meer dan honderd. Het aantal schepen in Europese wateren dat lng als brandstof gebruikt nam eveneens verder toe. Het aantal bestelde schepen op lng bevestigt die trend voor de toekomst.

Fluxys België werkt in de schoot van de Belgische gassector ook aan oplossingen waarmee lokale producenten van biomethaan vlot hun groen gas om het even waar kunnen verkopen. Wie groen gas wil kopen, kan dat volgens Fluxys binnen afzienbare tijd even vlot doen als met groene elektriciteit.

Fluxys (het moederbedrijf van Fluxys België), Eoly (een onderdeel van de retailgroep Colruyt) en Parkwind hebben –met steun uit het Belgische Energietransitiefonds– een samenwerking opgezet om de bouw te onderzoeken van een power-to-gas installatie op industriële schaal. Zo’n installatie zet groene stroom om in groene waterstof dat in de bestaande aardgasinfrastructuur kan worden vervoerd en opgeslagen en zo aardgas als energie voor verwarming, vervoer en de industrie koolstofarmer maakt.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/fluxys-op-schema-voor-afbouw-gasimport-uit-nederland/feed/ 0
Onduidelijkheid mogelijke rem op groei warmtepompen https://www.fluxenergie.nl/onduidelijkheid-mogelijke-rem-op-groei-warmtepompen/ https://www.fluxenergie.nl/onduidelijkheid-mogelijke-rem-op-groei-warmtepompen/#respond Thu, 27 Sep 2018 10:44:32 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63372 Warmtepompexperts spreken elkaar vaak tegen, met onduidelijkheid voor de consumenten als gevolg. Dat kan als rem op de groei werken, luidt een van de opmerkelijke conclusies van het allereerste Nationaal Warmtepomp Trendrapport. Dit rapport is gebaseerd op een analyse door onderzoeksbureau Dutch New Energy Research in opdracht van vakbeursorganisatie Duurzaam Verwarmd.

Het rapport, dat de toekomst van de warmtepomp in vooral Nederland tracht te schetsen, werd op 26 september voorgesteld tijdens de Warmtepomp Business Day in Driebergen. Een warmtepomp waardeert energie op uit de bodem, buitenlucht of ventilatielucht met rendementen van rond de 400%. De ventilatiewarmtepomp met warmteterugwinning haalt zelfs hogere rendementen.

Een bevraging bij 131 fabrikanten, installateurs, groothandelaars, distributeurs, ingenieurs- en adviseursbureaus wijst uit dat de belangrijkste hindernissen voor klanten de hoge kosten en een kennisgebrek zijn. “De snelle ontwikkelingen genereren tegenstrijdige meningen, conflicterende belangen en een reeks mythes. Betrouwbare, objectieve en onafhankelijke informatie is onontbeerlijk om de juiste politieke en ondernemersbeslissingen te nemen,” menen de rapporteurs.

Verdere kostendalingen en een betere informatievoorziening zijn dan ook van groot belang. De respondenten ervaren over het algemeen een (ruim) tekort aan technisch gekwalificeerd warmtepomp-installerend personeel in Nederland. Ze signaleren ook politieke en technische uitdagingen die de transitie naar een aardgasvrije warmtevoorziening zullen bemoeilijken, meer bepaald de wet- en regelgeving, het beheer van het elektriciteitsnet en de mogelijkheden voor energieopslag en subsidies voor eindgebruikers.

De antwoorden op de stellingen over rendement, marktaandeel en toe te passen techniek zijn sterk verdeeld. Toch vindt een overgrote meerderheid van de respondenten vindt dat de toekomst van de warmtepomp er zeer positief uitziet.

Naar verwachting zullen er in 2020 in Nederland meer dan 200.000 warmtepompen zijn opgesteld en in 2030 bijna 1.300.000. Hoewel de prognose zich tot 2030 beperkt, lijkt er ook na 2030 ruimte voor verdere groei in de warmtepompmarkt. De sector zal op een gegeven moment volwassen worden en meer verschuiven naar een vervangingsmarkt, maar na 2030 zullen naar verwachting nog zo’n 6.000.000 moeten worden verduurzaamd tot 2050, waardoor er ook na 2030 nog ruimte voor verdere groei lijkt te bestaan.

In het voorstel voor hoofdlijnen van het Klimaatakkoord wordt Nederland CO2-neutraal. In nieuwbouw worden vanaf 2021 alleen nog warmtepompen geplaatst. In de bestaande woningbouw en in de utiliteitsbouw gaan warmtepompen snel gasgestookte verwarming verdringen. Daarbij is sprake van zowel individuele als collectieve toepassingen.

In 2017 werden er 20.000 warmtepompen verkocht tegenover 400.000 cv-ketels. Respondenten verwachten dat al in 2024 net zoveel warmtepompen worden verkocht als cv-ketels. Nieuwe wet- en regelgeving, hogere gasprijzen, ambities van de bouwagenda en stimuleringsmaatregelen zullen daarin een belangrijke rol in spelen.

Duidelijke en correcte informatie

Toch zijn gunstige voorwaarden van wet- en regelgeving slechts één kant van de groeimedaille. Zo blijkt uit dit onderzoek dat ook experts het vaak niet met elkaar eens zijn over het juiste product of de juiste toepassing. Wanneer ze elkaar tegenspreken, werkt dat als een rem op de gehele markt. Mogelijke oplossingen zijn normeringen, wijkgerichte aanpak per gemeente en gebouwgebonden financiering.

Maar dit is niet voldoende; fabrikanten, distributeurs en installateurs zullen met elkaar in gesprek moeten om kennis, kwaliteit en communicatie te verbeteren. Wanneer álle woningen zouden overgaan op warmtepompen, wordt 7,2 miljard kuub aardgas bespaard. Om de volgende stap te kunnen nemen is het belangrijk dat transparante, feitelijke data beschikbaar komen om het kennisniveau en de besluitvorming in de Nederlandse warmtepompsector te ondersteunen. Dit maakt de aanstaande opgave overzichtelijker en begrijpelijk, zowel voor eindgebruikers als voor bestuurders, ambtenaren en politici.

Overheidsambitie

De overheidsambitie om de hele woningvoorraad vóór 2050 te verduurzamen betekent dat er op korte termijn 200.000 woningen per jaar verduurzaamd moeten worden en gemiddeld ruim 10 miljoen m² bruto vloeroppervlakte per jaar in utiliteitsgebouwen.

Met de huidige beleidsinstrumenten zal naar verwachting de ingezette stijgende groei minimaal tot 2020 doorzetten. Aannemende dat de warmtepomp de dominante techniek is in de nieuwbouw met een marktaandeel van minimaal 60%, wordt verwacht dat de groei van warmtepompen in nieuwbouwwoningen binnen een paar jaar zal groeien naar 30.000 warmtepompen per jaar. In de bestaande bouw en de utiliteit zal de groei in eerste instantie beperkter zijn dan in de nieuwbouw vanwege de noodzaak om eerst voldoende isolatiemaatregelen te treffen alvorens het warmtesysteem te verduurzamen.

Naar verwachting zal de groei van warmtepompinstallaties in de bestaande bouw na 2021 een sterk stijgende trend doormaken naar 100.000 installaties per jaar. Ervan uitgaande dat het marktaandeel van warmtepompen 50% is en de vervanging van de cv-ketel volledig doorzet, kan een markt van 200.000 warmtepompen per jaar worden verwacht in de bestaande woningbouw tegen 2030.

Voor utiliteitsbouw is het lastiger een inschatting te maken wegens de grote variatie van gebouwen en hun gebruik. Met momenteel jaarlijks ruim 20.000 warmtepompen versus bijna 400.000 cv-ketels bedraagt de huidige marktpenetratie zo’n 5%. Verdere stijging van het marktaandeel vraagt om slimme elektriciteitsnetten.

Hybride systemen slechts tijdelijke oplossing

Er zijn verschillende warmtepompen in ontwikkeling die met behoud van efficiency ook hoge temperatuur warmte kunnen leveren. Daarmee is tapwaterproductie met een hoog rendement mogelijk én kunnen warmtepompen ook in bestaande woningen gedurende de hele winter worden toegepast. In principe maakt dit de weg vrij voor all-electric systemen voor een zeer groot deel van de Nederlandse woningvoorraad. Binnen vijf tot tien jaar kunnen deze systemen op de markt verwacht worden. Innovaties daarin en slimme netten zullen vanaf 2025 de weg banen voor uitfasering van hybride naar volledig elektrische oplossingen en daarmee volledig duurzaam als de elektriciteit klimaatneutraal zal worden opgewekt.

Naar verwachting zal het energiebeleid op korte termijn een meer gelijkwaardig speelveld creëren door bijvoorbeeld de belasting op elektriciteit te verlagen en de belasting op aardgas te verhogen, waardoor de overstap naar elektrische alternatieven gestimuleerd wordt. Ook (energie-)normering en -labeling van gebouwen zal bijdragen aan keuzes voor duurzame systemen boven aardgas en waarin warmtepompen naar verwachting een groot aandeel zullen hebben. Installatiecapaciteit en -kwaliteit zullen naar verwachting de bepalende factoren en misschien zelfs de remmen zijn op de groei.

Naast merkspecifieke opleidingen door leveranciers werkt de branche intensief samen met de installatiesector om de onderwijs- en opleidingsinfrastructuur te actualiseren. In september worden bijvoorbeeld zeven praktijklocaties voor het hele warmtepompenspectrum in gebruik genomen, waardoor er enkele duizenden monteurs per jaar extra beschikbaar komen.

De prijzen van warmtepompen dalen al enige jaren gestaag. Naar verwachting zet deze daling zich door. Het aantal leveranciers op de markt neemt toe en het productievolume stijgt. Deze combinatie van factoren zorgt voor een steeds betere businesscase voor warmtepompen. Daarnaast spelen de energieprijzen (en de component energiebelasting) een belangrijke rol in de business case van warmtepompen. In het regeerakkoord heeft het kabinet aangegeven de energiebelasting in sterkere mate te koppelen aan de CO2-intensiteit, waardoor gas duurder wordt. Daartegenover staat dat er ook een minimumprijs voor CO2 toegepast gaat worden in de elektriciteitsproductie, waardoor de elektriciteitsprijzen kunnen stijgen. Ook omdat nog andere factoren meespelen in de prijsontwikkelingen van gas en elektriciteit is het niet eenduidig hoe de gasprijs zich op de korte termijn gaat ontwikkelen ten opzichte van de elektriciteitsprijs.

Duurzaamheidseisen voor bestaande woningen

Vanuit de politiek komen berichten dat ook voor bestaande woningen mogelijk duurzaamheidseisen gaan gelden. Dit geeft duurzaamheid in het algemeen en warmtepompen in het bijzonder een forse boost.

Voor woningcorporaties bestaan er plannen om de verhuurdersheffing (deels) terug te laten vloeien naar de sector, in ruil voor verbetering van de energieprestatie van het woningbestand. Voor de utiliteitssectoren is het noodzakelijk om kennis en ervaring binnen de uitvoerende ambtelijke diensten op te bouwen, zodat adequaat kan worden toegezien op de planning en uitvoering van energiebesparende maatregelen.

In het voorstel voor de hoofdlijnen van het Klimaatakkoord staat dat alle gemeenten in 2021 een transitievisie voor warmte moeten hebben opgesteld, met daarin het tijdspad voor de verduurzaming van waarin wijken. Vanaf 2022 gaat de wijkgerichte aanpak van start. Hoewel de gemeente de regie neemt, zullen besluiten in overleg en samenhang met bewoners, woningeigenaren en andere stakeholders in de wijken genomen worden. De transitievisie zal om de vijf jaar worden geactualiseerd en, waar nodig, bijgestuurd.

Omdat de wijkgerichte aanpak pas in 2022 van start gaat, worden een aantal doelstellingen genoemd om al op de kortere termijn te beginnen met de transitie. Er wordt voorgesteld dat van de tussen 1 juli 2018 en eind 2021 geplande nieuwbouw in de woningbouw en utiliteitssector 75% aardgasvrij opgeleverd wordt. Van de nieuwbouw die tot 2021 in de pijplijn zit was 45% met een gasaansluiting ontworpen, maar er wordt nu naar gestreefd om hiervan bijna de helft zonder gasaansluiting op te leveren.

First movers en woningcorporaties

Ook wordt voorgesteld dat 102.500 bestaande woningen onder beheer van woningcorporaties vóór 2022 aardgasvrij of ‘aardgasvrij-ready’ gemaakt worden. Dit houdt in dat 50.000 woningen op lokale warmtenetten aangesloten worden (die op termijn verduurzaamd worden) en 52.500 woningen overgaan op collectieve of individuele (hybride) warmtepompen, al dan niet gecombineerd met een warmtenet. Woningcorporaties willen in de jaren 2019-2021 warmtepompen toepassen in 52.500 woningen terwijl een (aanzienlijk) deel van de ruim 160.000 geplande nieuwbouwwoningen die vóór 2022 aardgasvrij opgeleverd moeten worden ook gebruik zal maken van warmtepompen. Om de uitrol van warmtenetten te faciliteren wordt tot 2022 50 miljoen euro beschikbaar gesteld om ‘first movers’ te steunen. Dergelijke initiatieven zullen de vraag naar warmtepompen op korte termijn al sterk doen toenemen.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/onduidelijkheid-mogelijke-rem-op-groei-warmtepompen/feed/ 0
Minister Marghem mist nog meer dan 1.000 megawatt https://www.fluxenergie.nl/minister-marghem-mist-nog-meer-dan-1-000-megawatt/ https://www.fluxenergie.nl/minister-marghem-mist-nog-meer-dan-1-000-megawatt/#respond Wed, 26 Sep 2018 19:44:07 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63364 De Belgische federale minister voor energie, Marie Christine Marghem (MR), is wanhopig op zoek naar extra productiecapaciteit voor elektriciteit om in november een dreigende stroomuitval in minstens delen van België te voorkomen.

Hoofdoorzaak van die zoektocht is de gelijktijdige onbeschikbaarheid van zes van de zeven Belgische kernreactoren voor elektriciteitsproductie in die periode. Volgens Marghem heeft ze al 750 megawatt gevonden, van de in totaal vermoedelijk noodzakelijk 1.700 megawatt. De Belgische stroomproducenten kunnen die vooral leveren door bestaande gascentrales op volle toeren te laten draaien en door afspraken te maken met grote verbruikers om hun afname op gevoelige momenten te beperken. Die beschikken hiervoor over noodaggregaten, die voornamelijk op diesel draaien. Enkele jaren geleden bewees een sms-campagne van leverancier Lampiris dat ook de gebundelde krachten van huishoudens piekvragen kunnen afvlakken. Bovendien is de piekvraag de afgelopen jaren niet gestegen.

Marghem onderhandelt volgens haar woordvoerster ook met de buurlanden, om stroom te importeren. Maar de huidige interconnectiecapaciteit, is beperkt tot 5.500 megawatt. Het is niet mogelijk meer stroom door de grensoverschrijdende kabels te jagen zonder de frequentie te veranderen en daarmee het netevenwicht te storen.

In de 750 megawatt die Marghem (de facto Engie) al zou hebben is ook de bestaande, momenteel niet operationele centrale in Vilvoorde opgenomen. Die kan na heropstart instaan voor 250 megawatt. Alleen… volgens Engie is het contract met de huidige, Bulgaarse eigenaar van deze centrale nog niet rond. In de huidige situatie kan die de financiële lat hoog leggen.

Op termijn kunnen ook de Sloecentrale in Vlissingen (870 megawatt) en de Clauscentrale in Maasbracht (1.300 megawatt) rechtstreeks op het Belgische net worden aangesloten. Delta en RWE hadden dit al in de lente van 2016 aangeboden. In Nederland is er immers overcapaciteit. RWE herhaalde dit aanbod in mei dit jaar. Het hoopte dat het, indien het rechtstreeks zou zijn verbonden met het Belgische net, het ook zou kunnen genieten van de regeling die België voor zijn eigen gasgestookte centrales uitwerkt. Die zouden een vergoeding ontvangen voor de uren dat ze niet draaien. Marghem heeft geen haast gemaakt met die regeling, waarop het nog altijd wachten blijft. In mei liet ze weten dat niet een buitenlandse bedrijf, maar zij zelf haar timing bepaalt. Die houding keert zich nu tegen haar.

“RWE is in gesprek met diverse partijen, politieke en andere in België,” zegt woordvoerder Adriaan van der Maarel. “Een kabel tot vlak over de grens trekken kan, onder meer door het vergunningentraject, niet lukken tegen november. Maar het vergt veel minder tijd dan het bouwen van een nieuwe centrale.” RWE is niet geïnteresseerd om die investeringen te doen om slechts voor een korte periode stroom te leveren aan Belgische afnemers. “We streven naar een overeenkomst die over verschillende jaren loopt. We zien ons aanbod vooral in het licht van de definitieve sluiting van de Belgische kerncentrales.”

Kerncentrales te koop?

Het Franse weekblad Le Canard Enchainé schrijft dat Engie einde juni een voorstel zou hebben gedaan aan sectorgenoot EDF om de Belgische kerncentrales over te nemen. Engie ontkende dit bericht en EDF wou geen commentaar geven. In beide groepen is de Franse staat de grootste aandeelhouder, met respectievelijk 24,1% en 83,7%. Engie is de hoofdeigenaar van de Belgischer kernreactoren. EDF is de enige mede-eigenaar, met 50% in Tihange 1 en 10,2% in Doel 3 en 4 en Tihange 2 en 3. Het bericht lijkt weinig waarschijnlijk, omdat de Belgische kerncentrales niet bepaald een aantrekkelijke buit zijn. Hun nakende ontmantelingskosten zullen vermoedelijk koeltorenhoog oplopen, terwijl Engie de voorbije jaren heel wat financiële middelen en rendabele activa weghaalde uit zijn Belgische dochter, zodat het relatieve gewicht van de kerncentrales daarin almaar groter werd.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/minister-marghem-mist-nog-meer-dan-1-000-megawatt/feed/ 0
Mix van biobrandstoffen voor bouwwerken Borssele offshore https://www.fluxenergie.nl/mix-van-biobrandstoffen-voor-bouwwerken-borssele-offshore/ https://www.fluxenergie.nl/mix-van-biobrandstoffen-voor-bouwwerken-borssele-offshore/#respond Wed, 26 Sep 2018 07:09:19 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63358 Waterbouwkundig bedrijf Boskalis Westminster gaat bij het installeren van de exportkabel naar het offshore windpark Borssele in het Nederlandse deel van de Noordzee een mengsel van biobrandstoffen gebruiken.

Deze kabel moet het transformatorplatform Borssele Alpha met het hoogspanningsnet op het vasteland verbinden. Boskalis voert deze werken uit in opdracht van Tennet, de beheerder van het Nederlandse transportnet voor elektriciteit. Tijdens de werken zal Boskalis tot 30% biobrandstof bijmengen op de schepen die het hiervoor inzet. Sinds vorige week vaart de grote sleephopperzuiger Prins der Nederlanden op biobrandstof.

“We nemen diverse maatregelen ter beperking of compensatie van de effecten van onze activiteiten op het milieu en we werken we aan een klimaatneutrale werkwijze in 2025,” zegt Marco Kuijpers, manager offshore bij Tennet. “We juichen het initiatief van Boskalis om schepen deels op biobrandstof te laten varen dan ook van harte toe.”

CO2-emissiereductie

De inzet van biobrandstof maakt deel uit van het Boskalis on Bio-programma, waarvoor het onlangs een lange termijn overeenkomst sloot met biobrandstofleverancier Goodfuels. Met het programma zet Boskalis in op een CO2-reductie van 35% in de komende vijf jaar op materieel in Nederland. Uit diverse eigen praktijktests is gebleken dat duurzame biobrandstof een CO2- besparing oplevert tot 90% versus fossiele brandstof en ook veel effectiever is dan bijvoorbeeld alternatieven zoals vloeibaar aardgas. Ten behoeve van de aanleg van de eilandencluster Marker Wadden in het IJsselmeer baggerde Boskalis zes maanden lang op het biobrandstofmengsel B50. Dat bestaat voor 50% uit restproducten uit de papierindustrie. Naast schepen gebruikt Boskalis deze brandstof nu ook voor zijn droog grondverzetmaterieel en zijn vrachtwagens in Nederland.

Het enorme percentage CO2-reductie is betekent niet dat het schip geen CO2 uitstoot. “Aangezien de biobrandstof die wij gebruiken wordt gemaakt uit onder meer afvalstromen van restproducten uit de papierindustrie mag je hiervoor op papier een CO2-reductie berekenen,” licht Boskalis-woordvoerder Arno Schikker toe. “Omdat de omzetting ervan in biobrandstof ook wat energie kost –en dus CO2 produceert– is de maximale CO2-reductie berekend op 90%, bij een 100% biobrandstof.” De achterliggende redenering achter die berekening is dat de afbraak van het restafval –door bijvoorbeeld verbranding of natuurlijke degradatie– anders uiteindelijk ook tot CO2-uitstoot zou leiden.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/mix-van-biobrandstoffen-voor-bouwwerken-borssele-offshore/feed/ 0
Shell-raffinaderij Pernis gaat tienduizenden Rotterdammers verwarmen https://www.fluxenergie.nl/shell-raffinaderij-pernis-gaat-tienduizenden-rotterdammers-verwarmen/ https://www.fluxenergie.nl/shell-raffinaderij-pernis-gaat-tienduizenden-rotterdammers-verwarmen/#comments Tue, 25 Sep 2018 18:02:51 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63351 In de Rotterdamse wijk Katendrecht hebben het Havenbedrijf Rotterdam, Warmtebedrijf Rotterdam en Shell het officiële startschot gegeven voor het Pernis Restwarmte Initiatief. Dit moet leiden tot de verwarming van 16.000 Rotterdamse huishoudens met restwarmte afkomstig van de raffinaderij van Shell in Pernis, in het Rotterdamse havengebied. Katendrecht maakt vandaag nog vooral gebruik van aardgas voor woningverwarming. De omschakeling zorgt voor een forse verbetering van het CO2-profiel.

Wethouder (Vl.: schepen) bouwen, wonen en energietransitie gebouwde omgeving Bas Kurvers (VVD) licht toe: “De komende vier jaar gaan we flink wat huizen in de stad verduurzamen. We helpen zo veel mogelijk huishoudens van het gas af, of bereiden ze daarop voor. Door het warmtenet te blijven uitbreiden zoals we vandaag doen, kunnen we op buurt- of wijkniveau verwarming op gas vervangen. Door die grootschalige aanpak, wordt de energietransitie voor Rotterdammers flink goedkoper.”

Pionier

Shell Pernis is na AVR de tweede leverancier én de eerste raffinaderij in de Rotterdamse haven die het lokale warmtenet restwarmte gaat leveren. De infrastructuur om warmte te kunnen leveren is gereed. Shell heeft installaties gebouwd die het mogelijk maken om de restwarmte uit de raffinaderij af te voeren. Havenbedrijf Rotterdam draagt zorg voor het transport ervan naar het bestaande warmtenet. Warmtebedrijf Rotterdam verzorgt de aansluiting op het bestaande warmtenet, het beheer, operatie en onderhoud ervan en verzorgt de levering aan de lokale warmtedistributeurs.

“Continue verbetering van de energie-efficiëntie is belangrijk voor onze raffinaderij in Pernis en Shell in Nederland. Door restwarmte te leveren aan huishoudens in de regio zetten we een volgende stap in het reduceren van CO2-emissies. Dit doen we niet alleen. Bij dit soort ontwikkelingen is samenwerking tussen het bedrijfsleven en de overheid de sleutel tot succes,” zegt Marjan van Loon, president-directeur van Shell Nederland.

Ruim aanbod

Allard Castelein, president-directeur van Havenbedrijf Rotterdam, vervolgt: “De petrochemische industrie maakt brandstoffen voor onze auto’s en grondstoffen voor allerlei producten die we elke dag gebruiken, van verf tot koelkasten en kleding. Daarbij komt veel warmte vrij die prima gebruikt kan worden. Shell Pernis levert nu warmte voor 16.000 huishoudens, maar de Rotterdamse haven biedt genoeg restwarmte aan voor 500.000 huishoudens en een deel van het kassengebied.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/shell-raffinaderij-pernis-gaat-tienduizenden-rotterdammers-verwarmen/feed/ 1
Gemiddeld 2.700 euro vergoeding voor aardbevingsschade Groningen https://www.fluxenergie.nl/gemiddeld-2-700-euro-vergoeding-voor-aardbevingsschade-groningen/ https://www.fluxenergie.nl/gemiddeld-2-700-euro-vergoeding-voor-aardbevingsschade-groningen/#respond Tue, 25 Sep 2018 14:18:00 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63346 Totnogtoe is voor nieuwe meldingen van schade na aardbevingen veroorzaakt door de gaswinning in Groningen in totaal 1,8 miljoen euro uitgekeerd. Dat laat de Tijdelijke Commissie Mijnbouwschade Groningen weten. Deze commissie is sinds april 2018 aan het werk. Ze heeft geen enkele band met de Nederlandse Aardoliemaatschappij (Nam), die de Groningse gasvelden exploiteert. Achteraf worden de uitkeringen wel deels op de Nam verhaald.

Voor meer dan 95% van de schademeldingen is vastgesteld dat de schade inderdaad is veroorzaakt door de exploitatie van aardgasvelden. De hoogste al uitgekeerde vergoeding bedraagt ruim 16.000 euro, het gemiddelde is ongeveer 2.700 euro. Dit heeft er mee te maken dat de commissie is eerst de meldingen van relatief eenvoudige, schadeclaims van minder dan 10.000 euro behandelde. In totaal heeft ze momenteel 17.818 schademeldingen in behandeling.

De commissie toont het totaalbedrag en de specifieke bedragen voor schade, bijkomende kosten en wettelijke rente op haar website. Ze heeft de indruk dat bij schademelders die al een besluit hebben gekregen aan het rechtvaardigheidsgevoel is tegemoet gekomen. De toepassing van het zogenoemde wettelijke bewijsvermoeden speelt daarin een belangrijke rol. Ook de begeleiding door zaakbegeleiders wordt als positief ervaren. Het belangrijkste punt van aandacht blijft volgens de commissie de grote noodzaak om de voortvarendheid van de afhandeling van de resterende claims te verbeteren. Momenteel werkt ze op een ritme van zowat honderd besluiten per week.

Deskundigen nodig

Om dit ritme op te trekken heeft de commissie meer externe onafhankelijke deskundigen nodig, voor het opnemen van de schade en een uitbrengen van advies over de relatie met gaswinning en schadeomvang. Momenteel loopt er een Europese aanbesteding voor het leveren van deze deskundigen.

Meer schade vergoed dan gemeld

Omdat bij elke melding een rondgang door het huis wordt gemaakt en alle andere zichtbare schades worden meegenomen, wordt er niet zelden meer schade vergoed dan gemeld. De commissie schat hiervan in circa de helft van de gevallen sprake is. De meeste schades zijn scheuren in binnenmuren. Bij vrijwel alle schademeldingen zijn er meerdere scheuren aanwezig in de woning. De hoogste vergoedingen ontstaan door een stapeling van meerdere schades en bijvoorbeeld een tegelvloer waar, doordat het originele type tegel niet meer beschikbaar is, een groter deel van de vloeroppervlakte wordt vergoed dan het beschadigde deel.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/gemiddeld-2-700-euro-vergoeding-voor-aardbevingsschade-groningen/feed/ 0
Vlaamse stadsbussen in 2025 volledig elektrisch https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-stadsbussen-in-2025-volledig-elektrisch/ https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-stadsbussen-in-2025-volledig-elektrisch/#comments Mon, 24 Sep 2018 18:08:03 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63342 Dankzij een budgetverhoging kan de Vlaamse publieke maatschappij voor openbaar vervoer De Lijn in 2019 en 2020 277 hybride autobussen bestellen, vanaf 2020 gevolgd door 925 vol elektrische bussen. Tegen 2024 moeten al deze bussen operationeel zijn en tegen 2025 zullen de bussen van De Lijn in alle Vlaamse stadskernen puur elektrisch rijden. Dat maakte Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) bekend in zijn begrotingsverklaring aan het Vlaams parlement.

“Nog nooit is er in één legislatuur zoveel geïnvesteerd in De Lijn als nu,” zegt Vlaams minister van mobiliteit Ben Weyts (N-VA). “Dankzij deze versnelde vergroening en vernieuwing van de busvloot heeft De Lijn straks minder impact op de leefomgeving.”

De Lijn wordt sinds het begin van deze regeerperiode grondig hervormd. “Er werd een einde gesteld aan de ongebreidelde groei van de belastingdotatie en het bedrijf wordt klaargestoomd zodat De Lijn in 2020 een vergelijking met de privésector kan doorstaan en herbevestigd kan worden als interne operator van het openbaar vervoer in Vlaanderen,” aldus Weyts. “Onze interne hervormingen werpen vruchten af, zodat we ons nu volop kunnen concentreren op de verdere verbetering van de dienstverlening. Zo werd er al geïnvesteerd in een uitbreiding het aanbod op de drukste verbindingen en de overname en verdrievoudiging van het Blue Bike-systeem, zodat er deelfietsstations komen aan bushaltes.”

Weyts kan na de begrotingsbesprekingen 56,9 miljoen euro extra budget investeren, waarvan 35 miljoen euro recurrent. Dat bedrag komt bovenop de 40 miljoen euro die Vlaanderen al sinds zijn aantreden elk jaar voorziet voor de aankoop van nieuwe autobussen. “Het zijn véél investeringen in één keer, maar we hebben een duidelijk doel,” stelt Weyts. “We willen meer Vlamingen verleiden om de auto vaker te laten staan en te kiezen voor openbaar vervoer.”

Werk voor de boeg

Op dit vlak is er nog veel werk voor de boeg. De Lijn sleept een jarenlange reputatie mee van grote stakingsgevoeligheid, beperkte combineerbaarheid van de vervoerbewijzen met andere vormen van openbaar vervoer en stroeve verbindingen buiten de kernsteden. In de grote steden zijn bus en tram wel interessante alternatieven voor de personenwagen, dankzij de frequentie van het aanbod en de hoge parkeertarieven.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/vlaamse-stadsbussen-in-2025-volledig-elektrisch/feed/ 3
Black-out doembeeld waart weer rond in België https://www.fluxenergie.nl/black-out-doembeeld-waart-weer-rond-in-belgie/ https://www.fluxenergie.nl/black-out-doembeeld-waart-weer-rond-in-belgie/#comments Mon, 24 Sep 2018 03:45:56 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63335 In België heerst weer ongerustheid over de mogelijke uitval van een deel van het elektriciteitsnet. De gevoelige periode valt tussen einde oktober en einde november, wanneer zes van de zeven Belgische kernreactoren onbeschikbaar zullen zijn.

Op windstille en rond die tijd van het jaar ook donkere piekmomenten kan er dan onvoldoende binnenlandse productie en invoercapaciteit voor buitenlandse stroom bestaan om de Belgische vraag te dekken. In zulke gevallen kan dan het afschakelplan in werking treden. Om een volledige nationale black-out te vermijden worden dan alternerend en in cascade bepaalde regio’s losgekoppeld.

Een strategische reserve is er deze winter niet. Federaal energieminister Marie-Christine Marghem (MR) had beginnen september besloten hiervoor, in tegenstelling tot de voorbije jaren, geen contracten af te sluiten. “Net alsof je de brandverzekering opzegt omdat het drie jaar niet heeft gebrand,” zegt windenergiepionier Chris Derde, oprichter van groene stroombedrijf Wase Wind. “En omdat ze zolang gewacht heeft met die beslissing is er ook geen tijd meer om nog alternatieve productiecapaciteit te installeren. Een grote centrale bouwen vergt jaren, maar het operationeel maken van kleinere gasturbines en sommige andere oplossingen kan sneller gebeuren, zij het evenmin binnen een tijdspanne van twee maanden.” Derde vermoedt dat Marghem heeft toegegeven aan de druk vanuit de industrie, die gekant is tegen verhoging van de elektriciteitsprijs die het vastleggen van een strategische reserve zou betekenen.

Marghem verdedigt haar beleid met het argument dat op een na alle centrales die (nu) in aanmerking zouden komen voor de strategische reserve al op volle toeren draaien.

Import uit Nederland

“Door de versterking van de Belgische-Nederlandse hoogspanningsverbinding kan er extra stroom naar België aangevoerd worden,” meent Derde.

Op relatief korte termijn kunnen misschien de Nederlandse centrales Claus C (Maasbracht) en Sloecentrale (Vlissingen) op het Belgische net worden aangesloten. Totnogtoe is de Belgische regering niet ingegaan op het aanbod hiervoor van respectievelijk RWE en Delta. In elk geval stuwt de ongeplande uitval van zoveel kernreactoren de elektriciteitsprijs op de groothandelsmarkt op. Dat benadeelt eindafnemers met variabele prijscontracten en leveranciers die veel vaste prijscontracten hebben afgesloten.

Beton rot, leiding lekt

De kernreactoren Tihange 2, Tihange 3 en Doel 4 kampen met betonrot in de bunker naast de reactor en liggen sinds kort stil. Doel 1 en 2 zijn al langer buiten werking. In april was er radioactief water vrijgekomen via een lek in het reservekoelsysteem van Doel 1. Bij het aanpak van dit probleem werd ook degradatie een soortgelijke leiding in Doel 2 waargenomen, zodat deze reactor preventief werd uitgeschakeld. Tihange 1 is in november aan een geplande onderhoudsbeurt toe.

De heropstart van Doel 1 is gepland op 10 december. Doel 4 en Doel 2 volgen op respectievelijk 15 en 31 december. Tihange 3 zou begin maart 2019 weer moeten draaien, Tihange 2 pas begin juni. Alleen Doel 3 –een van de zogenaamde scheurtjesreactoren– blijft in principe gedurende de rest van dit jaar onafgebroken actief.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/black-out-doembeeld-waart-weer-rond-in-belgie/feed/ 1
De donkere achterkant van herlaadbare batterijen https://www.fluxenergie.nl/de-donkere-achterkant-van-herlaadbare-batterijen/ https://www.fluxenergie.nl/de-donkere-achterkant-van-herlaadbare-batterijen/#respond Sun, 23 Sep 2018 13:37:53 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63332 De ontginning van kobalt in Congo-Kinshasa bedreigt er het milieu en de gezondheid van de omwonenden. Dat blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van de KU Leuven en Universiteit Lubumbashi. Vooral kinderen zijn kwetsbaar: hun urine- en bloedstalen vertonen hoge concentraties kobalt en andere metalen.

De vraag naar kobalt zit de laatste jaren in de lift. Het is een cruciaal basismateriaal voor herlaadbare lithium-ionbatterijen, onmisbaar in smartphones en elektrische auto’s. Zowat 60% van het kobalt wereldwijd wordt ontgonnen uit de mineraalrijke ondergrond van Katanga, het zuidoostelijke deel van Congo.

De mijnontginning is niet zonder gevaar, niet alleen voor de vele ambachtelijke mijnwerkers (‘creuseurs’), maar ook voor het milieu. Een eerdere studie van de KU Leuven en de Universiteit van Lubumbashi uit 2009 toonde al aan dat de urine van mensen die nabij mijnen wonen, hoge concentraties metalen vertonen.

Een nieuw onderzoek, verschenen in Nature Sustainability, bevestigt de problematiek. Onderzoekers van de Universiteit van Lubumbashi en de KU Leuven deden een casestudy in Kasulo, een wijk van Kolwezi, in het hart van de mijnstreek. Na de ontdekking van kobalterts onder een woning van die wijk, veranderde de hele buurt op korte tijd in een mijn. Tussen de huizen ontstonden tientallen mijnputten die door honderden creuseurs werden uitgebaat, dit terwijl de bewoners er bleven wonen. Het grote probleem is het stof dat vrijkomt bij ontginning en neerdwarrelt op de grond. Dat stof bevat kobalt en diverse andere metalen, waarbij uranium.

De onderzoekers namen urine- en bloedstalen van 72 inwoners van Kasulo, onder wie 32 kinderen. In een aangrenzende wijk stelden ze een vergelijkbare controlegroep samen. De onderzoeksresultaten zijn volgens arts-toxicoloog professor Benoit Nemery opvallend. “Kinderen die in de buurt van mijnontginning wonen, bleken tien keer zoveel kobalt in hun urine te hebben als kinderen die elders wonen. Hun waarden waren veel hoger dan wat voor een Europese fabrieksarbeider als onaanvaardbaar geldt. Deze studie mag dan beperkt zijn, maar de verschillen zijn zo frappant dat je ze niet kan toeschrijven aan het toeval.”

Het is nog niet duidelijk wat de gevolgen op lange termijn zijn van dergelijke verhoogde blootstelling aan kobalt, maar Nemery toont zich alvast pessimistisch. “Kobalt is gelukkig niet zo toxisch als lood, cadmium of arseen. Maar naast kobalt zagen we ook verhoogde concentraties van andere metalen. We stelden bovendien vast dat het DNA van de blootgestelde kinderen meer beschadigd was dan dat van de controlegroep. In een andere studie, die nog loopt, zijn er aanwijzingen dat bij kinderen van mijnwerkers een groter risico bestaat op aangeboren misvormingen.”

Kwalijke maatschappelijke gevolgen

De ambachtelijke ontginning van kobalt heeft volgens Nemery ook kwalijke maatschappelijke gevolgen. “Jonge mannen die uit zijn op snel geldgewin gaan in de mijnen aan de slag. Ze kunnen er als creuseur flink meer verdienen dan, bijvoorbeeld, in de landbouw, waardoor er voedseltekorten dreigen. Na hun zware werk geven veel creuseurs bovendien een deel van hun geld uit aan drank en prostituees, wat de samenlevingsproblemen nog groter maakt. De oplossing hiervoor is niet eenvoudig. Ambachtelijke ontginning van de ondergrondse rijkdom van Congo gewoon verbieden is geen goede optie, want de industriële mijnen laten meestal ook te wensen over. Duurzame kobaltontginning in Congo is momenteel een utopie.”

Prijsdaling

Volgens Bolero, een onderdeel van de KBC-groep, ligt de sterke stijging van de kobaltprijs al een tijd achter de rug en boerde hij ten opzichte van zijn topniveau zelfs al stevig achteruit. Dat is deels te wijten aan de groei van het aanbod door de opening van nieuwe mijnen, deels omdat de eerdere prijsstijging dit jaar voor een groot deel was gevoed door marktspeculatie. De analisten van beurshuis UBS verwachten de komende jaren een overschot aan kobalt. Pas vanaf 2024 wordt er een tekort verwacht, omdat de vraag naar elektrische wagens dan verder gestegen zal zijn.

De volledige tekst van de studie Sustainability of artisanal mining of cobalt in DR Congo is gepubliceerd in het academische tijdschrift Nature Sustainability.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/de-donkere-achterkant-van-herlaadbare-batterijen/feed/ 0
Gasunie en LTO Glaskracht bundelen krachten https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-lto-glaskracht-bundelen-krachten/ https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-lto-glaskracht-bundelen-krachten/#respond Sun, 23 Sep 2018 07:43:48 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63327 De Nederlandse gastransportnetbeheerder Gasunie en sectororganisatie LTO Glaskracht Nederland hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten om hun krachten te bundelen voor de energietransitie in de Nederlandse glastuinbouwsector. Deze overeenkomst vormt de basis voor een intensief verkenningstraject naar de mogelijkheden voor gezamenlijke projecten.

Hiervoor voeren ze dit najaar verdere verkenningen uit op het terrein van CO2-voorziening, warmtenetten, biomassatoepassing, hernieuwbaar gas en waterstof. Beide partners willen vanaf 2019 samen projecten ontwikkelen. Ze zullen ook samen inbreng leveren voor het Klimaatakkoord 2030 dat dit najaar tot stand moet komen.

“De glastuinbouw heeft een grote opgave en uitdaging om een alternatief te vinden voor aardgas. Door onze expertise en inzet te bundelen kunnen we op meerdere terreinen het verschil maken,” aldus Sjaak van der Tak, voorzitter van LTO Glaskracht Nederland.

Hans Coenen, directeur business development bij Gasunie: “We werken aan diverse duurzame energie-infrastructuurprojecten die ook ingezet kunnen worden voor een klimaatneutrale glastuinbouw. Plantaardige restproducten kunnen bijvoorbeeld omgezet worden in groen gas, dat dan op zijn beurt weer de kassen kan verwarmen. Ook voor waterstof infrastructuur ligt daar een mogelijkheid, evenals voor grootschalige warmtenetten. Daarnaast kan CO2 uit de industrie nuttig worden gebruikt als voedingsstof voor planten. De uitdaging is om dit alles technisch en economisch te laten werken.”

Streefdoel: klimaatneutraal in 2040

De glastuinbouw heeft de ambitie om in 2040 een klimaatneutrale sector te zijn. Kassen stoten dan geen CO2 meer uit en maken gebruik van duurzame energiebronnen voor de verwarming en belichting voor de teelt van groenten, bloemen en planten. De ontwikkeling van klimaatneutrale warmte- en CO2-voorzieningen en de beschikking over een infrastructuur om de glastuinbouw van duurzame warmte en CO2 te voorzien, is voor de realisatie van deze ambitie van wezenlijk belang.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/gasunie-en-lto-glaskracht-bundelen-krachten/feed/ 0
Belgische overheid en Ombudsman Energie spreken niet dezelfde energie-taal https://www.fluxenergie.nl/belgische-overheid-en-ombudsman-energie-spreken-niet-dezelfde-energie-taal/ https://www.fluxenergie.nl/belgische-overheid-en-ombudsman-energie-spreken-niet-dezelfde-energie-taal/#respond Thu, 20 Sep 2018 08:40:25 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63324 De vaste forfaitaire vergoeding die sommige Belgische energieleveranciers opleggen aan klanten die tijdens een lopende contractperiode van meer dan een jaar overstappen naar een andere leverancier is niet in strijd met het vorig jaar gesloten consumentenakkoord. Dat zegt de federale overheidsdienst (FOD) Economie na een juridische doorlichting van de situatie.

Vorig jaar ondertekende minister van consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) samen met energieleveranciers dit consumentenakkoord voor de energiesector. Het gaat om een vrijwillig engagement van zeventien energieleveranciers. Het akkoord bevat afspraken over de forfaitaire vaste vergoeding. De Europese wetgeving geeft leveranciers de mogelijkheid om een dergelijke vergoeding aan te rekenen.

Het Belgisch consumentenakkoord bepaalt dat voor contracten van bepaalde duur van meer dan één jaar, de forfaitaire vaste vergoeding niet integraal meer in rekening zal worden gebracht aan consumenten die vervroegd een einde maken aan hun contract.

“Forfaitaire vergoeding geen verbrekingsvergoeding”

Tijdens de voorbereiding van het consumentenakkoord, maakte de FOD Economie een analyse van de forfaitaire vaste bedragen per begonnen jaar. Al in 2012 stelde de FOD vast dat sommige leveranciers een dergelijke vergoeding aanrekenen. De overheidsdienst kwam tot de conclusie dat deze vaste forfaitaire vergoeding onderdeel uitmaakt van het tarief en dus geen verbrekingsvergoeding vormt in de zin van de energiewetten. Ze is –volgens de FOD– ook niet strijdig met de elektriciteits- en gaswet en, meer specifiek met de bepaling die voorziet dat de consument op elk ogenblik en zonder kosten een einde moet kunnen stellen aan zijn lopende overeenkomst voor energielevering.

Nog volgens de FOD vormt ze geen oneerlijke handelspraktijk voor zover ze het wettelijk recht om op elk ogenblik een contract te beëindigen, in de feiten niet teniet doet.

De Belgische Ombudsman Energie is echter een ander mening toegedaan. Volgens hem is de forfaitaire vaste vergoeding wel een verbrekingsvergoeding.

Kris Peeters reageert laconiek: “De Ombudsman Energie werkt onafhankelijk en is uiteraard vrij om een zaak op te starten als hij dat nodig acht.”

]]>
https://www.fluxenergie.nl/belgische-overheid-en-ombudsman-energie-spreken-niet-dezelfde-energie-taal/feed/ 0
Westland wil experimenteren met nieuw tarificatiemodel voor elektriciteit https://www.fluxenergie.nl/westland-wil-experimenteren-met-nieuw-tarificatiemodel-voor-elektriciteit/ https://www.fluxenergie.nl/westland-wil-experimenteren-met-nieuw-tarificatiemodel-voor-elektriciteit/#respond Wed, 19 Sep 2018 19:59:05 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63320 De Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM) wil netbeheerder Westland toestemming geven om te experimenteren met het Smart Grid Westland-model (SGW). Deelnemers aan dit experiment betalen geen hoog netwerktarief wanneer zij meer elektriciteit verbruiken dan zij vooraf met de netbeheerder hadden afgesproken.

Om het experiment mogelijk te maken, is de ACM van plan om Westland, dat het elektriciteitsnet beheert in de Zuid-Hollandse gemeenten Midden-Delfland en Westland, tijdelijk ontheffing te verlenen van een aantal spelregels op de elektriciteitsmarkt. De toezichthouder vraagt belanghebbenden om hun zienswijze op het gebruik van het SGW-model aan haar kenbaar te maken. Ze organiseert hiervoor een hoorzitting. Westland wacht intussen op een definitief besluit voor een juridische basis voor de livegang van SGW.

Dit experiment moet inzicht in efficiënt netgebruik leveren. Bijvoorbeeld door de manier waarop afnemers kunnen inspelen op pieken in het aanbod van elektriciteit, wanneer de energieprijzen lager zijn. In de toekomst zal dit vaker voorkomen door de toename van zonne- en windenergie. Op die manier kan het experiment volgens de ACM dan ook bijdragen aan de energietransitie.

Het tarieven-experiment kan alleen worden uitgevoerd op momenten dat er voldoende ruimte is in het net van Westland. Zo kan de beschikbare capaciteit in dit net efficiënter worden benut. Bovendien kunnen pieken in de belasting van het net waarschijnlijk beter worden gespreid. Daardoor is verzwaring van het net minder snel nodig.

Het SGW-model kan volgens de ACM misschien op meerdere plaatsen en ook door andere netbeheerders worden gebruikt. Dat zou kunnen als uit het experiment inderdaad blijkt dat afnemers efficiënter van het net gebruik kunnen maken en dat netverzwaring kan worden uitgesteld of zelfs voorkomen.

Er is vaak ruimte in het net beschikbaar, omdat energienetten op een maximale capaciteit worden ontworpen. Klanten betalen voor benodigde capaciteit op enig moment in het jaar, terwijl ze deze niet op alle momenten gebruiken. Door hier flexibel en intelligent op in te spelen, wordt de capaciteit geoptimaliseerd door middel van stuursignalen. Klanten worden hierdoor gestimuleerd om hun capaciteitsbehoefte meer te verschuiven naar momenten dat er geen pieken in het net zijn. Hierdoor wordt het net efficiënter benut en treden er minder transportverliezen op. De efficiencyverbetering die dit oplevert, leidt tot lagere transporttarieven voor alle klanten, waaronder ook de consumenten.

SGW werkt als een stoplicht. Als het licht op groen staat, is er vrije capaciteit op het net beschikbaar. Dit wordt een dag vooraf per kwartier bekend gemaakt. De deelnemende afnemers kunnen dan extra capaciteit afnemen zonder dat ze zich druk hoeven te maken om extra kosten vanwege piekwaarden. Mocht op de dag zelf blijken dat de vrije ruimte toch niet aanwezig is, worden klanten hiervan op de hoogte gebracht door middel van een elektronisch signaal.

In principe komen alle ondernemers die gevestigd zijn binnen het verzorgingsgebied van Westland in de tariefcategorieën MS en Trafo MS/LS die kunnen reageren op tariefsignalen in aanmerking voor deelname aan het SGW. Verder mikt Westland op samenwerking met diverse partijen om te onderzoeken of het SGW-model ook landelijk kan worden toegepast, maar kijkt toch vooral naar de glastuinbouw.

Energie is een belangrijke kostenpost voor de glastuinbouw. Tegelijkertijd is de tuinbouw een innovatiesector wat betreft energie. In de afgelopen jaren is hij getransformeerd van een voornamelijk energie afnemende sector naar een substantieel energie producerende en zelfs terugleverende sector. De energietransitie vergt dat de tuinbouw nog meer stappen vooruit gaat zetten om tot een duurzame teelt te komen. Er zal meer worden ingezet op bijvoorbeeld aardwarmte, restwarmte, wind- en zonne-energie. Daarnaast verwacht Westland dat er meer uitwisseling noodzakelijk zal zijn tussen de energiedragers, zoals bijvoorbeeld power to heat of power to gas. Dit vergt veel innovatiekracht van de tuinbouw, maar ook van de omliggende systemen. De huidige energiesystemen bieden onvoldoende flexibiliteit om de verwachte ontwikkelingen te kunnen faciliteren.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/westland-wil-experimenteren-met-nieuw-tarificatiemodel-voor-elektriciteit/feed/ 0
TNO: suggesties hoe Nederland aardgasvrij te maken https://www.fluxenergie.nl/tno-suggesties-hoe-nederland-aardgasvrij-te-maken/ https://www.fluxenergie.nl/tno-suggesties-hoe-nederland-aardgasvrij-te-maken/#comments Wed, 19 Sep 2018 08:36:13 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63316 De Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek (TNO) heeft een aantal suggesties op een rijtje gezet om Nederland aardgasvrij te maken. Ze heeft die gebundeld in de paper ‘Lekker warm zonder aardgas.’

TNO wijst op de centrale rol van gemeenten als aanjager en regisseur in de energietransitie. Deze rol kunnen ze alleen goed vervullen als zij nauw samenwerken met hun inwoners, lokale burgerinitiatieven, bedrijven en andere betrokkenen, onderstreept de kennisinstelling.

“Keuzevrijheid van bewoners voor alternatieve warmteconcepten is de beste manier om te komen tot innovaties en kostendalingen. Er is een groot verschil met de overstap van kolen op aardgas indertijd. Dat was een door de overheid geregisseerde operatie. Nu zijn er veel meer partijen die een actieve rol kunnen spelen. Bewoners van een wijk slaan bijvoorbeeld de handen ineen voor de aanschaf van een gezamenlijke warmtepomp of windturbine.”

TNO pleit ervoor dat gemeenten zulke initiatieven stimuleren. Zelf het ze actief bijdragen om dit betaalbaar te maken. Het afscheid van aardgas kan sneller verlopen dan voorzien door kostendalingen op verschillende fronten. Naarmate meer wijken van het aardgas af gaan worden de technieken beter en goedkoper. Dit gebeurde ook bij zonnepanelen, batterijen en windenergie. Verder zullen nieuwe methoden en businessmodellen voor grootschalige renovaties de kosten drukken. TNO ontwikkelt concepten om hele straten in één keer snel aan te pakken. “Als we op industriële schaal gaan renoveren zullen de kosten fors dalen. De investeringen in deze innovaties zijn dan veel sneller terug te verdienen. Een besparing van duizend euro per woning levert voor heel Nederland zo’n zes miljard euro op.”

Collectieve aanbestedingen

De consument kan het best kiezen als bedrijven of energiecollectieven met totaaloplossingen komen, die alle stappen vanaf het eerste plan tot en met de volledige verduurzaming van een gebouw, een complex of een hele wijk, omvatten. “Als ondernemingen op andere manieren samenwerken en produceren, kunnen de kosten van deze totaaloplossingen flink dalen. Maar dan is nu beleid nodig om deze veranderingen aan te jagen. Een voorbeeld van effectief beleid is een collectieve aanbesteding van grote hoeveelheden gebouwen tegelijk. Het rijk, de provincie of de gemeente kan dat stimuleren. Ze kunnen koplopers (consumenten en hun collectieven) daarbij ondersteunen en eventueel subsidiëren.

Regulering warmtenetten

Een effectieve regulering van warmtenetten is eveneens essentieel. TNO verwacht dat er een grote variëteit aan warmtenetten zal ontstaan, variërend van zeer kleine warmtenetjes in een appartementencomplex of in een huizenblok, tot grote transportnetten die een streek bedienen. “Een vrije ontwikkeling van warmtenetten, naargelang de behoefte van de gebruikers, is daarom noodzakelijk. Een vrije keuze van consumenten voor wel of geen aansluiting op het warmtenet, is de beste garantie voor innovatie en kostendaling. Maar regulering van de warmtenetten blijft noodzakelijk, blijkt ook uit de praktijk in het buitenland.” Het niet-meer-dan-anders-betalen beginsel verliest zijn waarde, omdat aardgas geen toetssteen meer kan zijn. Andere regulering is noodzakelijk om op objectieve en transparante criteria gebaseerde prijzen en –waar mogelijk– een vrije toegang voor derden te garanderen.”

De economische kenmerken van de warmtemarkt wijken af van die van de elektriciteitsmarkt. “Daarom moet ze ook anders gereguleerd worden. Bijzonder aan elektriciteit is dat consumenten volledig daarvan afhankelijk zijn om te verlichten en om apparaten te gebruiken, zoals wasmachines en computers. Er is geen alternatief. Deze afhankelijkheid bepaalt de manier van reguleren. Er is één gezamenlijk elektriciteitsnet, waarop iedereen is aangesloten.”

“Als we op grote schaal elektrisch verwarmen, wordt het netwerk van elektriciteit zwaarder belast. Dat gebeurt overigens ook door andere ontwikkelingen, zoals elektrisch rijden. Vooral in de piekuren kan het overbelast raken. De netbeheerder moet het netwerk dan uitbreiden, met alle kosten van dien. Deze extra kosten zouden, volgens het kostentoerekeningsbeginsel, ook betaald moeten worden door degenen die ze veroorzaken. Gebruik in de piekuren wordt dan duurder. Consumenten kunnen dan kiezen: wél verwarmen in de pieken en ook meer betalen, of besparen door de verwarming eerder aan te zetten en/of door wat minder te verwarmen tijdens pieken. Ze kunnen ook batterijen installeren en die tijdens de pieken leeg trekken. Als zij het netwerk op die manier slim gebruiken, dalen de totale kosten. Uitbreiding kan dan uitgesteld of afgesteld worden. Bovendien betalen kleine gebruikers, die het netwerk nauwelijks belasten in de piek, dan niet mee aan uitbreidingen ten behoeve van elektrisch verwarmen (of elektrisch laden) van anderen. Een goede toerekening van de kosten van het netwerk bevordert ook een gelijk speelveld tussen concepten met en zonder elektrisch verwarmen. Een variabel capaciteitstarief voldoet aan deze voorwaarden.”

Warmte

Terwijl gebruikers van elektriciteit volledig afhankelijk zijn van het elektriciteitsnet, kunnen consumenten op verschillende manieren verwarmen: via een warmtenet (als dat er is), elektrisch met een warmtepomp of infraroodpanelen, met zonnecollectoren, met biogas, met een pelletkachel of andere technieken, of met combinaties hiervan. Als consumenten de tarieven van een warmtenet te hoog vinden of de service te laag, kunnen ze anders verwarmen. Ze hebben een alternatief.

Warmtenetten zijn meestal lokaal. Er is een grote variatie, van een klein net voor twee buren die samen een warmtepomp hebben tot grote transportnetten die een hele streek omvatten, en alles wat daartussen zit. Ook het eigendom van warmtenetwerken verschilt: soms zijn ze in handen van de gebruikers, van bedrijven als tuinderijen of van buurtcollectieven of een vereniging van eigenaren; andere warmtenetten zijn in handen van traditionele energiebedrijven of netbeheerders. Ook nieuwe partijen kunnen warmtenetten aanleggen.
Vanwege het lokale karakter is het aantal producenten per warmtenet meestal beperkt. Er is geen internationale concurrentie, zoals bij elektriciteit. Als consumenten van warmte, net zoals bij elektriciteit, vrij kunnen kiezen tussen verschillende aanbieders, dan zal deze concurrentie op zichzelf niet leiden tot lage prijzen. Het aantal aanbieders op één net is daarvoor te beperkt.

Dalende kosten door innovaties

Bij warmtenetten liggen innovaties en kostendalingen in het verschiet. Ze worden slimmer en efficiënter gemaakt en de leidingen kunnen met kleinere diameters toe, waardoor de verliezen ook dalen. Op dit moment wordt internationaal gewerkt aan de zogenaamde vierde generatie warmtenetten, die deel uit maken van geïntegreerde systemen van elektriciteit, warmte, koude en diverse vormen van gas. Lokale duurzame bronnen zijn daarbij een belangrijk aandachtspunt. Flexibiliteit staat centraal onder meer doordat afnemers hun warmtevraag in de tijd kunnen verschuiven of door gebruik te maken van korte- en lange termijn opslagfaciliteiten.

Verplichting remt innovaties

Bij concurrentie past geen verplichting om een aansluiting te nemen. Gedwongen winkelnering ontneemt de prikkels tot innovatie en kostendaling. In de landen om ons heen wordt er dan ook niet of nauwelijks gebruik gemaakt van een verplichting tot aansluiting op een warmtenet. In België, het VK en in Zweden is deze verplichting er niet. In Duitsland bestaat ze nog wel, maar de mededingingsautoriteit, het Bundeskartellamt, heeft bepaald dat het een uitzondering moet zijn en geen regel. Volgens dit college zijn prijzen voor warmte in gebieden met een verplichting tot aansluiting hoger dan in andere gebieden. In Denemarken bestaat de verplichting ook, maar ze wordt nog maar nauwelijks gebruikt. In Nederland zijn er relatief weinig warmtenetten. Vaak is er een verplichte aansluiting voor consumenten. Als consumenten verplicht zijn aangesloten, dan moeten ze beschermd worden. Want als ze ontevreden zijn, omdat de prijzen hoog zijn of de service slecht, moeten ze de dienst toch blijven afnemen. De zwaarste en meest gedetailleerde vorm van regulering is dan nodig: regulering van de prijzen, van de leveringsvoorwaarden, van technische voorwaarden, … Dergelijke regulering is kostbaar, niet alleen voor de overheid die toezicht houdt, maar ook voor de bedrijven die aan de eisen moeten voldoen. Ook dat is volgens TNO een reden om af te zien van een verplichting tot aansluiten.

Koester de voorlopers

Burgers die zelf stappen zetten, verdienen alle steun, onderstreept TNO. “Zij nemen gemeenten werk uit handen en zorgen voor draagvlak. Koplopers laten zien dat verduurzamen aantrekkelijk kan zijn. Ze beginnen vaak omdat het financieel voordelig is, bijvoorbeeld met zonnepanelen. Maar als ze deze eenmaal hebben, gaan ze besparen. Ze stellen zichzelf doelen: kan ik mijn volledige verbruik zelf opwekken? Zo zetten ze steeds een stapje verder en zetten anderen aan om dat ook te doen.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/tno-suggesties-hoe-nederland-aardgasvrij-te-maken/feed/ 1
Aardgas fiscaal duurder, elektriciteit goedkoper in 2019 https://www.fluxenergie.nl/aardgas-fiscaal-duurder-elektriciteit-goedkoper-in-2019/ https://www.fluxenergie.nl/aardgas-fiscaal-duurder-elektriciteit-goedkoper-in-2019/#respond Tue, 18 Sep 2018 16:50:13 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63310 De belasting op aardgas gaat in 2019 omhoog, die op elektriciteit omlaag. Verhuurders die huurwoningen energiezuinig verbouwen zullen vanaf volgend jaar in aanmerking komen voor een heffingsvermindering. Dat meldt de Nederlandse regering in haar jaarlijkse Miljoenennota.

Het belastingtarief op de eerste schijf voor elektriciteit wordt verlaagd met 0,72 cent per kWh, dat voor de eerste schijf aardgas verhoogt met 3 cent per m³. Door het hoger belasten van aardgas wil het kabinet alternatieve warmteopties zoals elektrische waterpompen of duurzame aardwarmte aantrekkelijker maken. Op basis van hun gemiddeld verbruik zitten de meeste huishoudens volledig in de eerste schijf.

Voor wie met de (elektrische) fiets naar het werk wil, wordt het een stuk aantrekkelijker gemaakt een fiets van de zaak te gebruiken door een versimpeling van de fiscale fietsregeling. Bij een inkomen van 35.000 euro en een elektrische fiets van 2.000 keuro ost dit een werknemer vanaf 2020 minder dan 5 euro per maand.

Om de energietransitie blijvend te stimuleren stelt de regering in het najaar de regeling Stimulering Duurzame Energieproductie (SDE+) opnieuw open. Hiermee stelt ze 6 miljard euro beschikbaar voor energieproductie uit bronnen zoals wind, zon, biomassa, geothermie en water.

Ze werkt ook aan een CO2-minimumprijs en voert een kilometerheffing in voor vrachtverkeer.. Met die maatregelen vergroot ze de financiële prikkels om de emissiereductie te realiseren en te innoveren. Bedrijven die niet innoveren en veel broeikasgassen blijven uitstoten, gaan meer betalen. Het kabinet kondigt ook een verbreding van de SDE+ aan en wil meer ruimte geven aan windturbines op zee.

Tot 2030 stelt de nationale overheid jaarlijks 3,2 miljard euro ter beschikking voor de uitrol van duurzame energie en technologie die de uitstoot van broeikasgassen vermindert. Eveneens tot 2030 is er jaarlijks 300 miljoen euro beschikbaar voor innovatie- en pilotprojecten.

Tilburgse kritiek

Zes hoogleraren van Tilburg University plaatsen heel wat kanttekeningen bij de plannen in de Miljoenennota voor 2019. Gerard de Leede, hoogleraar ‘practice smart cities,’ wierp zich daarbij op het luik energie.

“De energietransitie heeft steeds meer invloed op de staatsbegroting,” aldus De Leede. “De vraag wie deze transitie gaat betalen is uitermate actueel. Achter deze vraag schuilt echter de aanname dat de transitie niet kan worden terugverdiend. Uit nadere studie blijkt dat het mogelijk is dat de kosten voor onze energievoorziening op huishoudelijk niveau zullen dalen, mits een ondernemend en innovatief beleid wordt gevoerd. Het huidige beleid resulteert in te kleine stappen in de goede richting, maar is bureaucratisch en geeft teveel ruimte aan gevestigde belangen. Op deze wijze aangestuurd, zijn de ambitieuze doelen voor 2030 niet haalbaar,” meent de hoogleraar.

“Huiseigenaren zullen moeten investeren om de energieverbruiken te verlagen en lokaal energie te gaan produceren. Netbeheerders zullen moeten investeren om de decentraal opgewekte energie in haar netten te kunnen invoeden, daar waar die capaciteit nu onvoldoende is.”

Batterijopslag minder belasten

“Het beleid moet worden gebaseerd op de zekerheid dat hernieuwbare energie binnen enkele jaren ook in Nederland goedkoper wordt dan fossiele energie en dus verdienpotentieel heeft. Het is duidelijk dat hernieuwbare energie uit zon en wind niet steeds beschikbaar is. In 2025 zullen de kosten voor batterij opslag echter zijn gedaald. De totale prijs voor opwekking en opslag van hernieuwbare energie zal daardoor in 2025 zijn gedaald tot 4,5 cent per kWh. Dat is ruim beneden de prijs voor fossiele energie. Batterijopslag zal ook een grote bijdrage leveren aan beperking van de netbeheerkosten. Het is daarom van groot belang dat bestaande barrières voor grootschalige aanschaf van batterijen sneller moeten worden geslecht. Bijvoorbeeld de dubbele energiebelasting die bij tussentijdse opslag wordt gerekend, staat een snelle groei in de weg.”

Aardgasnet geschikt voor waterstof

“Duurzame CO2-neutrale brandstoffen zijn noodzakelijk voor seizoensopslag van energie. In de periode 2025-2030 zal de prijs van elektriciteitsproductie uit duurzame waterstof rond 6 cent per kWh uitkomen en daarmee concurrerend zijn met een gascentrale. Uit studies blijkt dat ons aardgasnet 100% geschikt is te maken voor transport van duurzame waterstof, voor minder dan 1 miljard euro investering door de netbeheerders. Het verdient aanbeveling om versneld te onderzoeken wat de overige aanpassingen (bij gebruikers) zouden kosten bij inzet van innovatieve technieken. Het zou wel eens erg onverstandig kunnen zijn om alle wijken gasvrij te maken als we op met waterstof rendabel van aardgas af kunnen.”

Dogma’s overstijgen

“Er heersen nog teveel dogma’s rond de transitie. Zo zouden woningrenovaties moeten leiden tot op jaarbasis energieneutrale woningen. Daar komen bureaucratische normberekeningen bij te pas, die vrijwel niemand begrijpt en die innovaties in de weg staan.” Volgens De Leede zijn die normen ver verwijderd van zowel fysica als praktijk. “Ze gaan ook voorbij aan verschillen in gebruikersgedrag en -situatie (bijvoorbeeld het grote aantal eengezinswoningen). Bovendien valt overmatige woningisolatie zowel in geld als in CO2 (die ontstaat bij de productie van de isolatie) nauwelijks terug te verdienen.”

De overheid moet volgens de Tilburgse professor meer durven inspelen op wereldwijde trends en het juridisch kader voor een markt scheppen, waarin consumenten ook energie gaan produceren. Alleen dan is de goede marktwerking gegarandeerd en daarmee versnelling van de transitie tegen de laagst mogelijke kosten.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/aardgas-fiscaal-duurder-elektriciteit-goedkoper-in-2019/feed/ 0
Bioketels schoner dan algemeen gedacht https://www.fluxenergie.nl/bioketels-schoner-dan-algemeen-gedacht/ https://www.fluxenergie.nl/bioketels-schoner-dan-algemeen-gedacht/#respond Tue, 18 Sep 2018 14:17:16 +0000 https://www.fluxenergie.nl/?p=63305 Bioketels zijn veel schoner zijn dan veel mensen denken. Dat concluderen de Nederlandse Vereniging van Biomassa Ketel Leveranciers (NBKL) en de Stichting Platform Bio-energie (PBE) –de organisatie voor de bevordering van een duurzaam en maatschappelijk geaccepteerd gebruik van bio-energie– uit het kennisdocument Houtstook in Nederland.

Dit document is in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland opgesteld door ingenieurs van de onderzoeksbureaus Procede Biomass en Buro Blauw. De studie hiervoor werd begeleid door een brede commissie met daarin vertegenwoordigers van milieuorganisaties, gemeenschappelijke gezondheidsdiensten, het Astmafonds, de industrie en de overheid.

Verbranding van biomassa voor warmteopwekking in kachels en ketels vertegenwoordigt bijna een kwart van de huidige duurzame energieopwekking in Nederland. In absolute zin neemt de warmteproductie uit kachels en ketels steeds verder toe. Er bestaat echter ook maatschappelijke onrust rondom verschillende duurzaamheidsaspecten. Onder andere hinder en gezondheidsaspecten door houtrook zijn daarbij belangrijke thema’s.

Er bestaan grote verschillen tussen kachels, ketels en open haarden die op hout worden gestookt. Zowel het energetisch rendement, de uitstoot, als de gezondheidseffecten lopen ver uit elkaar. Deze verschillen komen voort uit onder meer de leeftijd en installatie van het toestel, hoe het wordt gestookt en van de kwaliteit van de brandstof. Open haarden, oudere kachels en oudere ketels stoten per eenheid warmte aanzienlijk meer uit dan nieuwere kachels en ketels. De uitstoot door houtrook neemt dan ook af in de loop van de jaren, ondanks de toename van het aantal ketels en kachels.

Ook de samenstelling en eigenschapen van het fijnstof varieert per toepassing. Terwijl het fijnstof uit een oudere houtkachel vooral bestaat uit roet en teren die een sterke reactie op celweefsel uitlokken, bestaat het fijnstof uit een goed brandende pelletkachel of een volautomatische ketel vooral uit zouten, waarop celweefsel veel minder sterk reageert. Een schonere verbranding resulteert dus in minder stof, wat per gram bovendien minder organische stof bevat en daarmee minder schadelijk is. Het verschil in rendement tussen een open haard en een hedendaagse bioketel is veelzeggend; hetzelfde houtblok levert in een bioketel honderden keren minder fijnstof op.

Eén hedendaagse ketelinstallatie die duizenden woningen verwarmt, heeft dezelfde impact op de fijnstofconcentratie in de directe omgeving als één conventionele houtkachel die af en toe wordt gestookt, stellen NKBL en PBE op basis van het kennisdocument.

]]>
https://www.fluxenergie.nl/bioketels-schoner-dan-algemeen-gedacht/feed/ 0